Ρωσία: Φόβοι για εκτεταμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο – Περιορισμένες βιντεοκλήσεις σε WhatsApp και Telegram – Το παρουσιάζουν ως «ψηφιακή αποτοξίνωση»

Η «εθνική εφαρμογή μηνυμάτων», γνωστή ως Max, κυκλοφόρησε τον προηγούμενο μήνα και ταυτόχρονα αυστηροποιήθηκαν οι περιορισμοί στη χρήση των WhatsApp και Telegram, δύο από τις πιο δημοφιλείς εφαρμογές μηνυμάτων στη Ρωσία, με 97 και 90 εκατομμύρια χρήστες αντίστοιχα. Και οι δύο πλατφόρμες προσφέρουν κρυπτογράφηση end-to-end, που σημαίνει ότι ούτε οι ίδιοι οι πάροχοι μπορούν να ακούσουν τις κλήσεις ή να διαβάσουν τα μηνύματα.

Ενώ το WhatsApp λειτουργεί ως «σωσίβιο» για τους Ρώσους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, επιτρέποντάς τους να επικοινωνούν με φίλους και οικογένεια και να παραγγέλνουν ταξί, η εταιρεία μητρικής του, Meta, χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση από το καθεστώς Πούτιν. Η καταστολή αυτή έρχεται εν μέσω φόβων για έναν πλήρως κρατικά ελεγχόμενο διαδικτυακό χώρο, ο οποίος συνοδεύεται από συχνές διακοπές ρεύματος και σύνδεσης που γίνονται πλέον καθεστώς σε ολόκληρες πόλεις της χώρας.

Σε αντίθεση με άλλες εφαρμογές, η Max, η οποία δημιουργήθηκε από μια ρωσική εταιρεία με στενούς δεσμούς με το Κρεμλίνο, μπορεί να μεταδίδει τα δεδομένα των χρηστών σε τρίτους και κυβερνητικούς φορείς.

Η εφαρμογή, που προωθείται από Ρώσους διασημότητες και bloggers, έχει γίνει υποχρεωτική σε όλες τις νέες συσκευές που αγοράζονται μετά την 1η Σεπτεμβρίου και αναμένεται να εξελιχθεί σε «υπερ-εφαρμογή», συνδυάζοντας μια διάταξη παρόμοια με το Facebook με τραπεζικές υπηρεσίες και κυβερνητικές ειδοποιήσεις.

Οι Ρώσοι πολίτες ήδη διαθέτουν πολύ περιορισμένη ψηφιακή ελευθερία, καθώς ο νόμος ορίζει ότι οι κάρτες SIM μπορούν να αγοραστούν μόνο με εθνική ταυτότητα, δίνοντας στις υπηρεσίες ασφαλείας πρόσβαση στην υποδομή των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.

Το Κρεμλίνο επιβάλλει αυστηρές ποινές σε όσους παραβιάζουν τους περιορισμούς — συμπεριλαμβανομένων προστίμων για «εσκεμμένη αναζήτηση» εξτρεμιστικού υλικού στο διαδίκτυο και απαγόρευσης διαφημίσεων σε ιστότοπους που συνδέονται με «εξτρεμιστικές» οργανώσεις.

Μια γυναίκα είπε στο BBC: «Οι αρχές δεν θέλουν εμείς, οι απλοί άνθρωποι, να διατηρούμε οποιεσδήποτε σχέσεις, επαφές, φιλίες ή αμοιβαία υποστήριξη. Θέλουν ο καθένας να κάθεται ήσυχος στη γωνιά του.»

Οι συχνές διακοπές ρεύματος παραλύουν τις τοπικές υποδομές, καθιστώντας την καθημερινή ζωή στη Ρωσία ακόμη πιο δύσκολη ενώ είναι επίσης ένα παράπλευρο αποτέλεσμα.

«Είναι αδύνατο να ελέγξεις τις διαδρομές ή τα δρομολόγια των λεωφορείων», δήλωσε ένας κάτοικος που ονομάζεται Κωνσταντίν. «Οι πίνακες πληροφοριών στις στάσεις δείχνουν επίσης λάθη.»

Η κρατική τηλεόραση περιέγραψε τις διακοπές — που στο αποκορύφωμά τους επηρέασαν ταυτόχρονα μέχρι και 77 περιοχές μέσα στο καλοκαίρι — ως μια ευκαιρία για «ψηφιακή αποτοξίνωση», προβάλλοντας αποσπάσματα κατοίκων που μιλούν για το πόσο περισσότερο χρόνο έχουν για να διαβάσουν, να περπατήσουν και να δουν φίλους και οικογένεια.