Σύμφωνα με μαρτυρίες και έγγραφα, εύποροι ξένοι από τη Ρωσία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ ταξίδευαν στα Βαλκάνια τη δεκαετία του ’90, όχι για να παρακολουθήσουν από κοντά τις εχθροπραξίες, αλλά για να συμμετάσχουν ενεργά σε αυτές, πληρώνοντας υπέρογκα ποσά για το «προνόμιο» να πυροβολούν αμάχους από τις θέσεις των Σέρβων ελεύθερων σκοπευτών.

Οι λεπτομέρειες που δημοσιεύονται στο βιβλίο «Pay and Shoot» (πλήρωσε και πυροβόλησε) του Κροάτη δημοσιογράφου Domagoj Margetic προκαλούν σοκ. Βασισμένο σε αρχεία του δολοφονηθέντος Βόσνιου αξιωματικού πληροφοριών Nedzad Ugljen, το βιβλίο αποκαλύπτει έναν κυνικό «τιμοκατάλογο» θανάτου. Οι τουρίστες φέρονται να κατέβαλλαν έως και 80.000 μάρκα για να στοχεύσουν μεσήλικες, ενώ η τιμή εκτοξευόταν στα 95.000 μάρκα για νεαρές γυναίκες και στα 110.000 μάρκα για έγκυες.

Sarajevo Safari hunters who paid to shoot people ‘competed to kill the most beautiful women’ https://t.co/uwt62TOjLS

— Daily Mail (@DailyMail) May 6, 2026

Ο Margetic υποστηρίζει ότι υπήρχε ένας αρρωστημένος ανταγωνισμός μεταξύ των «πελατών» για το ποιος θα εξόντωνε τις ομορφότερες γυναίκες. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν περιορίζονται σε απλούς ιδιώτες, καθώς μαρτυρίες αναφέρουν ακόμα και την παρουσία Ευρωπαίου γαλαζοαίματου, ο οποίος φέρεται να έφτανε με ελικόπτερο στη Βογκόστσα με αποκλειστικό σκοπό να πυροβολήσει παιδιά.

Το βιβλίο αποκαλύπτει επίσης πώς η ιδέα για το «σαφάρι» προήλθε από την Κροατία, όχι τη Σερβία, και εμπλεκόταν ένας Κροάτης που εργαζόταν παλαιότερα για τις γιουγκοσλαβικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Το βιβλίο του Margetic ενισχύει προηγούμενους ισχυρισμούς ότι η αλόγιστη αιματοχυσία που παρατηρήθηκε εκείνα τα χρόνια μπορεί να μην διαπράχθηκε αποκλειστικά από τις βοσνιοσερβικές πολιτοφυλακές, αλλά και από απλούς πολίτες που λαχταρούσαν μια συγκίνηση.

Πλούσιοι ξένοι ήθελαν να συμμετάσχουν στη δράση — και πλήρωναν αδρά για να ζήσουν τις φαντασιώσεις τους, ταξιδεύοντας στο Σαράγεβο τα Σαββατοκύριακα για να λάβουν μέρος σε ένα «ανθρώπινο σαφάρι».

Τον Νοέμβριο του 2025, οι ιταλικές αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τους ισχυρισμούς — με τους επιζώντες να ελπίζουν ότι η αλήθεια μπορεί επιτέλους να αποκαλυφθεί.

Εδώ και δεκαετίες κυκλοφορούν φήμες σχετικά με την εγκυρότητα των καταγγελιών.

Η ύπαρξη των «τουριστών-σκοπευτών» είχε επισημανθεί ήδη από το 2007, όταν ο John Jordan, πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ και εθελοντής πυροσβέστης στο Σαράγεβο, κατέθεσε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης.

Ο Jordan εγκαταστάθηκε στο Σαράγεβο κατά τη διάρκεια της μακρύτερης πολιορκίας στην ιστορία του σύγχρονου πολέμου για να βοηθήσει τους πολίτες, και έδωσε κατάθεση χρόνια αργότερα για τη φρίκη που είδε.

Ο ίδιος πυροβολήθηκε στο στήθος ενώ ανταποκρινόταν σε πυρκαγιά στην πρώτη γραμμή της πόλης, ακριβώς βόρεια της περιοχής Γκρμπάβιτσα, την οποία κατείχαν οι βοσνιοσερβικές δυνάμεις.

Ο Jordan περιέγραψε ένοπλους άνδρες που δεν έμοιαζαν με ντόπιους μαχητές, φορούσαν ακριβά πολιτικά ρούχα με στρατιωτικές πινελιές και κρατούσαν εξεζητημένα κυνηγετικά όπλα, ακατάλληλα για αστικό πόλεμο.

«Αν περπατούσε μια οικογένεια, στόχευαν τον νεότερο ως έναν τρόπο για να «προκαλέσουν τον μεγαλύτερο πόνο στους επιζώντες». Σε ένα πλήθος κοριτσιών, φαινόταν ότι θα πυροβολούσαν το πιο ελκυστικό», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι οι σκοπευτές αυτοί καθοδηγούνταν «σχεδόν από το χέρι» από τους Σέρβους πολιτοφύλακες.

Η δίκη-ορόσημο οδήγησε στην καταδίκη του Σερβοβόσνιου στρατηγού Μιλόσεβιτς σε 33 χρόνια φυλάκιση για φόνο, απάνθρωπη μεταχείριση και επίβλεψη μιας εκστρατείας τρομοκρατίας που σκότωσε χιλιάδες, κυρίως μουσουλμάνους.

Το ντοκιμαντέρ «Sarajevo Safari» (2022) του Miran Zupanič έδωσε φωνή σε έναν πρώην πράκτορα των αμερικανικών υπηρεσιών, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας σε επτά τέτοια «κυνήγια». Περιέγραψε, σύμφωνα με την Daily Mail τους συμμετέχοντες ως ανθρώπους των «ανώτερων κλιμακίων» που, έχοντας κορεστεί από κάθε άλλη εμπειρία, αναζητούσαν τη μέγιστη αδρεναλίνη στην αφαίρεση ανθρώπινης ζωής.

Παρά τις σθεναρές διαψεύσεις των Σέρβων βετεράνων, οι ιταλικές αρχές ξεκίνησαν επίσημη έρευνα τον Νοέμβριο του 2025, καθώς οι επιζώντες της πολιορκίας απαιτούν να μάθουν ποιοι ήταν αυτοί που μετέτρεψαν την τραγωδία τους σε «διασκέδαση του Σαββατοκύριακου». Η υπόθεση παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές και ανεξερεύνητες σελίδες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, αναδεικνύοντας τα όρια της ανθρώπινης διαστροφής υπό το πρόσχημα του πολέμου.