Μυστήριο με ρωσικό πλοίο που βυθίστηκε στη Μεσόγειο - Μετέφερε πράγματι πυρηνικούς αντιδραστήρες υποβρυχίων στη Βόρεια Κορέα;

Η τύχη του πλοίου Ursa Major καλύπτεται από πέπλο μυστικότητας από τη στιγμή που βυθίστηκε, στις 23 Δεκεμβρίου 2024. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN, το περιστατικό ενδέχεται να σηματοδοτεί μια σπάνια και υψηλού ρίσκου παρέμβαση δυτικού στρατού για να εμποδιστεί η Ρωσία να στείλει αναβαθμισμένη πυρηνική τεχνολογία σε έναν βασικό σύμμαχο, τη Βόρεια Κορέα. Το πλοίο απέπλευσε μόλις δύο μήνες αφότου ο Κιμ Γιονγκ Ουν έστειλε στρατεύματα για να βοηθήσουν στην εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.

Μια έξαρση πρόσφατης στρατιωτικής δραστηριότητας γύρω από το ναυάγιο έχει επιτείνει το μυστήριο σχετικά με το φορτίο και τον προορισμό του. Αμερικανικά αεροσκάφη «ανίχνευσης» πυρηνικών έχουν πετάξει πάνω από το βυθισμένο πλοίο δύο φορές τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με δημόσια δεδομένα πτήσεων. Επίσης, το ναυάγιο επισκέφθηκε, μια εβδομάδα μετά τη βύθιση, ένα ύποπτο ρωσικό κατασκοπευτικό πλοίο, το οποίο προκάλεσε τέσσερις επιπλέον εκρήξεις, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την ισπανική έρευνα για το περιστατικό.

Η ισπανική κυβέρνηση έχει πει ελάχιστα, εκδίδοντας μόνο μια ανακοίνωση στις 23 Φεβρουαρίου μετά από πιέσεις βουλευτών της αντιπολίτευσης. Επιβεβαίωσε ότι ο Ρώσος καπετάνιος του πλοίου είχε πει στους Ισπανούς ερευνητές ότι το Ursa Major μετέφερε «εξαρτήματα για δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες παρόμοιους με εκείνους που χρησιμοποιούνται σε υποβρύχια» και ότι ο ίδιος δεν ήταν σίγουρος αν ήταν φορτωμένοι με πυρηνικά καύσιμα.

Το χρονικό της βύθισης

Η σειρά των γεγονότων που οδήγησαν το Ursa Major στον βυθό της Μεσογείου παραμένει ασαφής. Ενδέχεται να περιλάμβανε τη χρήση ενός σπάνιου τύπου τορπίλης για τη διάτρηση του κύτους του πλοίου, σύμφωνα με την ισπανική έρευνα. Το περιστατικό συνέβη τις τελευταίες εβδομάδες της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία βρισκόταν στο αποκορύφωμά του υπέρ της Μόσχας και υπήρχε έντονη επιθυμία των ΗΠΑ να μην υπάρξει απευθείας κλιμάκωση με τη Ρωσία.

Το Ursa Major, γνωστό και ως Sparta 3, βετεράνος της ρωσικής στρατιωτικής εκστρατείας στη Συρία, κατέπλευσε στο λιμάνι Ust-Luga στον Φινλανδικό Κόλπο στις 2 Δεκεμβρίου. Το δημόσιο δηλωτικό του πλοίου ανέφερε ότι είχε προορισμό το Βλαδιβοστόκ, στη ρωσική Άπω Ανατολή, όταν αναχώρησε στις 11 Δεκεμβρίου, μεταφέροντας δύο μεγάλα «καλύμματα φρεατίων», 129 άδεια εμπορευματοκιβώτια και δύο μεγάλους γερανούς Liebherr.

Τον Οκτώβριο εκείνου του έτους, η ιδιοκτήτρια εταιρεία Oboronlogistics, που συνδέεται με το κράτος, δήλωσε ότι τα πλοία της είχαν λάβει άδεια μεταφοράς πυρηνικού υλικού. Βίντεο από τη φόρτωση του πλοίου που ανέλυσε το CNN δείχνει εμπορευματοκιβώτια να τοποθετούνται μέσα στο κύτος, αφήνοντας ένα κενό από κάτω, όπου αργότερα θα τοποθετούνταν τα «καλύμματα φρεατίων».

A Russian ship sank in mysterious circumstances. It may have been carrying submarine #nuclear reactors to #NorthKorea. #UrsaMajor, December 23, 2024. ..it may mark a rare and high-stakes intervention by a Western military. https://t.co/vUwdBIlXkC

— #War_in_Ukraine #Facts #Opinions #Trends #Kharkiv (@HarZizn) May 12, 2026

Το πλοίο κινήθηκε κατά μήκος των γαλλικών ακτών, ενώ αεροσκάφη και σκάφη του πορτογαλικού ναυτικού το παρακολουθούσαν στα ύδατά τους. Δύο ρωσικά πολεμικά πλοία, το Ivan Gren και το Aleksandr Otrakovsky, συνόδευαν το σκάφος. Το πρωί της 22ας Δεκεμβρίου, το πορτογαλικό ναυτικό σταμάτησε την παρακολούθηση.

Περίπου τέσσερις ώρες αργότερα, σε ισπανικά ύδατα, το πλοίο επιβράδυνε δραματικά. Οι Ισπανοί διασώστες επικοινώνησαν μέσω ασυρμάτου, αλλά το πλήρωμα απάντησε ότι όλα ήταν καλά. Ωστόσο, 24 ώρες αργότερα, το πλοίο παρεξέκκλινε απότομα από την πορεία του και στις 11:53 π.μ. της 23ης Δεκεμβρίου εξέπεμψε επείγον σήμα κινδύνου. Είχε υποστεί τρεις εκρήξεις στη δεξιά πλευρά του, πιθανόν κοντά στο μηχανοστάσιο, που σκότωσαν δύο μέλη του πληρώματος.

Η βύθιση και η ρωσική παρέμβαση

Τα 14 επιζήσαντα μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν το πλοίο με σωσίβια λέμβο. Στις 7:27 μ.μ., ένα ισπανικό στρατιωτικό σκάφος έφτασε για βοήθεια. Όμως, μισή ώρα αργότερα, το ρωσικό πολεμικό Ivan Gren διέταξε τα παραπλέοντα σκάφη να παραμείνουν σε απόσταση δύο ναυτικών μιλίων και ζήτησε την άμεση παράδοση του διασωθέντος πληρώματος.

Οι ισπανικές αρχές επέμειναν στη διεξαγωγή επιχείρησης διάσωσης. Πλάνα που είδε το CNN δείχνουν έναν διασώστη να προσπαθεί να μπει στο μηχανοστάσιο του πλοίου, αλλά να το βρίσκει σφραγισμένο. Στις 9:50 μ.μ., το Ivan Gren έριξε μια σειρά από κόκκινες φωτοβολίδες και ακολούθησαν τέσσερις εκρήξεις. Το Ισπανικό Εθνικό Σεισμολογικό Δίκτυο επιβεβαίωσε τέσσερις σεισμικές δονήσεις την ίδια στιγμή, που έμοιαζαν με υποβρύχιες νάρκες. Μέχρι τις 11:10 μ.μ., το Ursa Major είχε βυθιστεί.

A Russian cargo ship, Ursa Major, which sank off the coast of Spain in December 2024, may have been secretly transporting nuclear reactor vessels for North Korea

This comes from the Spanish newspaper La Verdad, citing investigative documents.

The captain claimed the ship was… pic.twitter.com/6PWeYkcrFR

— NEXTA (@nexta_tv) December 29, 2025

Η ομολογία του καπετάνιου

Ο Ρώσος καπετάνιος, Igor Anisimov, εμφανίστηκε διστακτικός να μιλήσει για το περιεχόμενο του πλοίου, φοβούμενος για την ασφάλειά του. Τελικά, ομολόγησε ότι τα «καλύμματα φρεατίων» ήταν στην πραγματικότητα εξαρτήματα δύο πυρηνικών αντιδραστήρων παρόμοιων με αυτούς που χρησιμοποιούνται σε υποβρύχια.

Πηγή που γνωρίζει την έρευνα ανέφερε ότι ο καπετάνιος πίστευε ότι το πλοίο θα άλλαζε πορεία προς το λιμάνι Rason της Βόρειας Κορέας. Η έρευνα επισημαίνει ότι ήταν απίθανο ένα πλοίο να κάνει το γύρο του κόσμου μόνο για δύο γερανούς και άδεια εμπορευματοκιβώτια, δεδομένου του εκτεταμένου σιδηροδρομικού δικτύου της Ρωσίας.

Το πλήρωμα του πλοίου επέστρεψε στη Ρωσία λίγες μέρες αργότερα. Το CNN επικοινώνησε με έναν άνδρα που φέρει το όνομα και την εικόνα του Ρώσου καπετάνιου. Αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή με το Ursa Major και δήλωσε ότι ήταν συνταξιούχος. Τέσσερις ημέρες μετά τη βύθιση, η ιδιοκτήτρια εταιρεία του πλοίου, Oboronlogistics, το περιέγραψε ως «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση» και δήλωσε ότι υπήρξαν τρεις εκρήξεις. Μια τρύπα 50 επί 50 εκατοστών (20 επί 20 ίντσες) βρέθηκε στο κύτος του πλοίου, με το κατεστραμμένο μέταλλο στραμμένο προς τα μέσα. «Το κατάστρωμα του πλοίου ήταν σκορπισμένο με θραύσματα», πρόσθεσε η δήλωση της εταιρείας.

Μία εβδομάδα αργότερα, σύμφωνα με την πηγή που γνωρίζει την έρευνα, ο ρωσικός στρατός επέστρεψε στο σημείο. Το Yantar -επίσημα ρωσικό ερευνητικό πλοίο, αλλά κατηγορείται για κατασκοπεία και αναστάτωση στα ύδατα του ΝΑΤΟ- παρέμεινε πάνω από τα συντρίμμια του Ursa Major για πέντε ημέρες, ανέφερε η πηγή, προτού εντοπιστούν τέσσερις ακόμη εκρήξεις, οι οποίες πιθανώς στόχευαν τα ερείπια του πλοίου στον βυθό της θάλασσας.

Δεδομένα θαλάσσιας παρακολούθησης από την εταιρεία εμπορικών πληροφοριών Kpler δείχνουν ότι το Yantar βρισκόταν στην περιοχή τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, αγκυροβολώντας στην Αίγυπτο και στη συνέχεια στην Αλγερία, και στη συνέχεια στέλνοντας μια θέση ping 20 χλμ. (12 μίλια) από την τελευταία θέση του Ursa Major στις 15 Ιανουαρίου.

Η τορπίλη Barracuda και η τρύπα στο κύτος

Η ισπανική έρευνα εξετάζει την αρχική πρόσκρουση που προκάλεσε την κλίση του πλοίου. Ο Ρώσος καπετάνιος είπε στους ερευνητές ότι δεν άκουσε καμία πρόσκρουση ή έκρηξη στις 22 Δεκεμβρίου, όταν το πλοίο του επιβράδυνε ξαφνικά. Μόλις 24 ώρες αργότερα ακολούθησαν τρεις εκρήξεις κοντά στο μηχανοστάσιο, σκοτώνοντας δύο μέλη του πληρώματος, τους Δεύτερο Μηχανικό Νικίτιν και Μηχανικό Γιάκοβλεφ, των οποίων οι σοροί δεν βρέθηκαν.

Προτείνεται ότι η τρύπα 50×50 εκατοστών στο κύτος του Ursa Major πιθανόν να προκλήθηκε από μια τορπίλη υπερσπηλαίωσης τύπου Barracuda. Τέτοιου είδους τορπίλες αναπτύσσουν εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες και μπορούν να διαπεράσουν το κύτος μόνο με την κινητική τους ενέργεια, χωρίς απαραίτητα να χρησιμοποιήσουν εκρηκτική γόμωση, κάτι που εξηγεί τον «αθόρυβο» αντίκτυπο που ανέφερε ο καπετάνιος.

CNN: российское судно Ursa Major могло быть поражено западной торпедой, чтобы не допустить передачу ядерных технологий КНДР pic.twitter.com/9Ol0ASOHnC

— Пан Пачковский (@Q0MT6pFmbVqynsM) May 12, 2026

Άλλοι ειδικοί θεωρούν πιθανότερη τη χρήση μαγνητικής νάρκης (limpet mine) που τοποθετήθηκε στο κύτος.

Πυρηνικά μυστικά στο βυθό

Οι ΗΠΑ έστειλαν δύο φορές το εξελιγμένο αεροσκάφος WC135-R πάνω από το σημείο του ναυαγίου για να συλλέξει και να αναλύσει τυχόν πυρηνικά κατάλοιπα. Αν και δεν έχουν αναφερθεί ενδείξεις ραδιενέργειας στην περιοχή, η αποστολή τέτοιων αεροσκαφών υποδηλώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Αν η Ρωσία αποφάσισε πράγματι να μεταφέρει τέτοια τεχνολογία στη Βόρεια Κορέα, πρόκειται για μια «εξαιρετικά ανησυχητική κίνηση», σύμφωνα με αναλυτές. Η Βόρεια Κορέα έχει ζητήσει επανειλημμένα από τη Μόσχα να μοιραστεί την πυρηνική της τεχνογνωσία, ειδικά μετά την αποστολή 10.000 Βορειοκορεατών στρατιωτών για να πολεμήσουν στο πλευρό της Ρωσίας.

Τα μυστικά του φορτίου και ο ακριβής τρόπος βύθισης του πλοίου παραμένουν στον βυθό της Μεσογείου, σε βάθος 2.500 μέτρων.