Γροιλανδία: Το λιμάνι των σπάνιων γαιών και το νέο προκεχωρημένο φυλάκιο των ΗΠΑ

Στο ίδιο πλαίσιο, η ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ παρουσίαζε τη Γροιλανδία με τα χρώματα των ΗΠΑ, ενώ ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, αμφισβήτησε δημοσίως «Με ποιο δικαίωμα έχει η Δανία τον έλεγχο της Γροιλανδίας; Ποια είναι η βάση της εδαφικής της αξίωσης;».

Η Δανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντέδρασαν έντονα, με την πρωθυπουργό Μέττε Φρεντέρικσεν να δηλώνει ότι «Έχω καταστήσει απολύτως σαφές ποια είναι η θέση του Βασιλείου της Δανίας, και η Γροιλανδία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών» και προσθέτοντας ότι οι δηλώσεις Τραμπ πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη: «Δυστυχώς φοβάμαι ότι πρέπει να παίρνουμε σοβαρά τον Αμερικανό πρόεδρο όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία».

Η Γροιλανδία αποτελεί το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο, με έκταση περίπου ίση με αυτή του Μεξικού ή της Σαουδικής Αραβίας, αλλά με μόλις 60.000 κατοίκους, κυρίως Ινουίτ Καλάαλιιτ, συγκεντρωμένους στους παράκτιους οικισμούς και το ένα τρίτο στην πρωτεύουσα Νουούκ.

Παρά τη μεγάλη αυτονομία που απέκτησε το 2009, «Μόνο η εξωτερική και η αμυντική πολιτική εξακολουθούν να καθορίζονται από την Κοπεγχάγη». Η γεωγραφική θέση της, από τον Βόρειο Ατλαντικό έως τον Αρκτικό Ωκεανό, και το γεγονός ότι το 80% καλύπτεται από πάγο, την καθιστούν στρατηγικά και γεωοικονομικά πολύτιμη.

Η κλιματική αλλαγή έχει κάνει τις παράκτιες περιοχές, που είναι μεγαλύτερες από τη Γερμανία, πιο προσβάσιμες, ανοίγοντας νέες θαλάσσιες οδούς και διευκολύνοντας πιθανή εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Οι ΗΠΑ τονίζουν ότι το ενδιαφέρον τους δεν αφορά μόνο «τους φυσικούς πόρους», αλλά και «τη γεωστρατηγική αξία του νησιού», καθώς η Γροιλανδία μπορεί να λειτουργήσει ως προκεχωρημένο φυλάκιο ενόψει της αυξανόμενης παρουσίας της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική. Σημαντική είναι και η στρατιωτική διάσταση, με την βάση Thule, σήμερα Pituffik Space Base, να αποτελεί κρίσιμο σημείο του συστήματος προειδοποίησης για πυραύλους.

Η αμερικανική επιθυμία για τη Γροιλανδία δεν είναι νέα. Από τον 19ο αιώνα, εξετάστηκαν προτάσεις αγοράς του νησιού, ενώ κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι ΗΠΑ ανέλαβαν προσωρινά τον έλεγχο της. Το 1951, η Δανία παραχώρησε στις ΗΠΑ δικαιώματα άμυνας, χωρίς όμως να χάσει την κυριαρχία της. Η ιδέα επανήλθε επίσημα από τον Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία και ανανεώθηκε το 2025, χωρίς όμως να υπάρξει συμφωνία.

Η Δανία παραμένει κυρίαρχος φορέας, αναγνωρισμένος διεθνώς, με το νησί να διαθέτει το δικαίωμα «διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την πλήρη ανεξαρτησία».

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ξεκαθάρισε ότι «Η Γροιλανδία είναι η χώρα μας. Εδώ λαμβάνονται οι αποφάσεις μας. Και θα αγωνίζομαι πάντοτε για την ελευθερία μας και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και για τη διαμόρφωση του μέλλοντός μας».