Η ομάδα εργασίας του ΟΗΕ για τις διά της βίας και ακούσιες εξαφανίσεις κάλεσε την Πέμπτη (2/7) την κυβέρνηση της Γουατεμάλας να επιτρέψει την ελεύθερη πρόσβαση σε όλες τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της χώρας, με στόχο τον εντοπισμό χιλιάδων ανθρώπων που εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.
Η ένοπλη σύγκρουση στη Γουατεμάλα διήρκεσε από το 1960 έως το 1996, με αντιμέτωπες τις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας και οργανώσεις αριστερών ανταρτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της σύρραξης.
Το σχέδιο για τον εντοπισμό 45.000 αγνοουμένων
Στα μέσα του προηγούμενου μήνα, ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος Μπερνάρντο Αρέβαλο παρουσίασε πρόγραμμα για τον εντοπισμό περίπου 45.000 ανθρώπων που είχαν δηλωθεί ως αγνοούμενοι την περίοδο του εμφυλίου, ο οποίος ολοκληρώθηκε με την ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στο κράτος και την Εθνική Επαναστατική Ενότητα της Γουατεμάλας (Unidad Revolucionaria Nacional Guatemalteca, URNG).
Παρουσιάζοντας τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις της ομάδας του ΟΗΕ, η Μεξικανή ειδικός σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων Άνα Λορένα Ντελγκαντίγιο υπογράμμισε ότι οι πιο «απαραίτητες και επείγουσες ενέργειες» αφορούν «το άνοιγμα των αρχείων» των ενόπλων δυνάμεων και την ελεύθερη πρόσβαση στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Όπως ανέφερε, «Αυτό είναι ένα από τα πιο σαφή αιτήματα των θυμάτων», τα οποία στην πλειονότητά τους ανήκουν στον αυτόχθονο πληθυσμό των Μάγια.
Κριτική για τις έρευνες και τις παράνομες υιοθεσίες
Η κ. Ντελγκαντίγιο επέκρινε επίσης την «πλήρη διάλυση» των ομάδων που διερευνούσαν εγκλήματα της περιόδου του εμφυλίου πολέμου. Η απόφαση αυτή είχε ληφθεί από την πρώην γενική εισαγγελέα Μαρία Κονσουέλο Πόρας, στην οποία είχαν επιβληθεί διεθνείς κυρώσεις για διαφθορά και παραβίαση δημοκρατικών κανόνων. Παράλληλα, ο νέος γενικός εισαγγελέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Λούνα δέχεται πιέσεις από διάφορες πλευρές να δώσει εντολή για τη διεξαγωγή «σοβαρής» έρευνας σχετικά με υποθέσεις παράνομων υιοθεσιών παιδιών αυτοχθόνων που σημειώθηκαν κατά τη δεκαετία του 1980.
