Γερμανία: Η άνοδος της AfD «ταρακουνά» τον Μερτς – Οι λόγοι πίσω από την ψήφο

Ποιοι ψηφίζουν AfD και γιατί

Ιδιαίτερη απήχηση καταγράφει το AfD στους άνδρες και στις μεσαίες ηλικίες, ενώ σημαντικός παράγοντας είναι ο φόβος για πιθανή απώλεια εισοδήματος ή κοινωνικής θέσης, ακόμη και όταν αυτή δεν έχει ακόμη συμβεί.

Στα ανατολικά κρατίδια, η οικονομική ανασφάλεια συνδέεται με τη δημογραφική συρρίκνωση, την απομάκρυνση υπηρεσιών και την αίσθηση εγκατάλειψης μικρότερων πόλεων και κοινοτήτων.

Στην εξίσωση μπαίνει και το μεταναστευτικό. Για αρκετούς ψηφοφόρους του AfD, η μετανάστευση συνδέεται με ζητήματα ασφάλειας, δημόσιων υπηρεσιών και κρατικών δαπανών, ενώ το κόμμα μετατρέπει αυτές τις ανησυχίες σε κεντρικό πολιτικό μήνυμα.

Παράλληλα, η ψήφος στο AfD δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ψήφο διαμαρτυρίας. Στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025, το 54% των ψηφοφόρων του δήλωσε ότι ψήφισε το κόμμα από πεποίθηση, ενώ το 66% ανέφερε το πρόγραμμά του ως κίνητρο.

Η εικόνα που προκύπτει είναι μιας εκλογικής βάσης που συνδυάζει οικονομικές ανησυχίες, φόβους για κοινωνικές αλλαγές και συμφωνία με τις αντιμεταναστευτικές θέσεις του AfD. Η πρόκληση για τα παραδοσιακά κόμματα είναι να αντιμετωπίσουν αυτές τις ανησυχίες χωρίς να υιοθετήσουν το πολιτικό αφήγημα της Ακροδεξιάς.

MECKLENBURG-VORPOMMERN | Vorläufiges Endergebnis der Landtagswahl

AfD: 38,2% (+21,5)
SPD: 35,5% (-4,1)
LINKE: 6,5% (-3,4)
GRÜNE: 5,7% (-0,6)
CDU: 4,9% (-8,4)
BSW: 4,8% (NEU)
FDP: 1,0% (-4,8)
Sonstige: 3,4% (-5,0)

Änderungen zum Wahlergebnis von 2021

Wahlkreisergebnisse:… pic.twitter.com/0bXo125wH5

— Deutschland Wählt (@Wahlen_DE) September 20, 2026

Γερμανία: «Τρίζει» η καρέκλα του Μερτς μετά τις εκλογές

Ο ίδιος ο καγκελάριος έσπευσε από νωρίς να τοποθετηθεί δημόσια, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «καταστροφή», πριν ακόμη ολοκληρωθεί η καταμέτρηση. Λίγο αργότερα έγινε σαφές ότι το CDU συγκεντρώνει 4,9% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, δεν εξασφαλίζει την είσοδό του σε κρατιδιακό κοινοβούλιο.

Germany’s Chancellor Merz:

I want to bring our country forward.

I am firmly convinced that the success of our reforms will not only improve our coexistence, but also our self-image and our image in the world. Germany is reform-capable.

What needs to be done now requires… pic.twitter.com/st0ZdNZjGV

— Clash Report (@clashreport) September 20, 2026

Το γεγονός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη συμβολική σημασία, καθώς πρόκειται για την περιοχή που συνδέθηκε πολιτικά με την Άνγκελα Μέρκελ.

Πίεση στον Μερτς μετά το εκλογικό αποτέλεσμα

Η πρόωρη αντίδραση του Μερτς ερμηνεύτηκε στη Γερμανία ως προσπάθεια να ελεγχθεί από νωρίς η πολιτική συζήτηση που θα ακολουθούσε. Η δήλωσή του έγινε μόλις 14 λεπτά μετά την πρώτη πρόβλεψη, σε μια περίοδο κατά την οποία η θέση του στην ηγεσία του CDU βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο εσωκομματικών συζητήσεων.

Πριν από τις εκλογές, ο καγκελάριος είχε λάβει τη στήριξη της κομματικής ηγεσίας, ώστε να συνεχίσει στην καγκελαρία και να προχωρήσει το κυβερνητικό του πρόγραμμα.

Η εξέλιξη των εκλογών, ωστόσο, αναζωπύρωσε τα ερωτήματα για το πολιτικό μέλλον του. Το ARD σχολίασε ότι η δημόσια παρέμβαση του Μερτς δείχνει το μέγεθος της πίεσης που αντιμετωπίζει, ενώ εκτίμησε ότι επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, καθώς οι επόμενες κρατιδιακές εκλογές δεν είναι προγραμματισμένες πριν από τον Απρίλιο του 2027.

«Τίθεται ζήτημα καγκελάριου»

Στο ίδιο πλαίσιο, το Der Spiegel έθεσε ευθέως το ζήτημα της παραμονής του στην καγκελαρία, υποστηρίζοντας ότι το αποτέλεσμα ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για την ηγεσία της χώρας.

Το περιοδικό σημείωσε παράλληλα ότι η κυβέρνηση έχει πλέον μπροστά της μια περίοδο χωρίς άμεσες εκλογικές αναμετρήσεις, γεγονός που θα μπορούσε να της επιτρέψει να επικεντρωθεί στις μεταρρυθμίσεις και στη διακυβέρνηση.

«Ασφαλώς και τίθεται ζήτημα καγκελάριου», έκρινε το περιοδικό Der Spiegel σε σχόλιό του επισημαίνοντας ότι οι τρεις κρατιδιακές εκλογές του φετινού καλοκαιριού επιτέλους τελείωσαν.

«Ο καγκελάριος Μερτς και ο συνασπισμός του έχουν τώρα την ευκαιρία να μεταρρυθμίσουν τη Γερμανία. Θα μπορούσαν να κάνουν τη χώρα ανθεκτική στις κρίσεις. Η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να πάρει μια ανάσα και να επικεντρωθεί στην πραγματική δουλειά: την καλή διακυβέρνηση», νουθέτησε το περιοδικό προσθέτοντας ότι «εάν υπάρχουν δυνάμεις εντός CDU που θέλουν να αντικαταστήσουν τον Φρίντριχ Μερτς, δύσκολα μπορεί κανείς να τους κατηγορήσει, αλλά θα πρέπει να βγουν αμέσως από την κρυψώνα τους και να τον αντικαταστήσουν ή να παραμείνουν εντελώς σιωπηλοί».

Το γερμανικό περιοδικό προειδοποίησε ακόμη ότι μια παρατεταμένη εσωκομματική κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη πολιτική αστάθεια.

Από την πλευρά της, η Handelsblatt έθεσε διαφορετικά το ζήτημα, εστιάζοντας στην αδυναμία της κυβέρνησης να δώσει άμεσα απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.

«Ο Μερτς αγοράζει χρόνο – αλλά για ποιον λόγο ακριβώς;», διερωτάται αρθρογράφος της εφημερίδας Handelsblatt: «Οι άνθρωποι θέλουν να λειτουργήσει ξανά σωστά το κράτος και να βελτιωθεί η ζωή τους. Δεν θέλουν να αλλάξουν πολλά. Αυτό προσδιορίζει τον πραγματικό ηττημένο της βραδιάς: τον Φρίντριχ Μερτς. Ο δύο ψηφοφορίες ήταν επίσης μια αναμέτρηση με τις πολιτικές του και πιθανώς με αυτόν ως καγκελάριο. Οι μεγαλύτεροι αντίπαλοί του δεν είναι ούτε οι πρωθυπουργοί των κρατιδίων του CDU, ούτε η AfD. Ο μεγαλύτερος αντίπαλός του είναι η γερμανική ακινησία», κατά το άρθρο.

Οι αντιδράσεις του γερμανικού Τύπου

Η Welt στάθηκε ιδιαίτερα στη μετατόπιση του πολιτικού σκηνικού και μίλησε για «θάνατο του αστικού κέντρου». Σύμφωνα με την εφημερίδα, η εκλογική επίδοση της Αριστεράς στο Βερολίνο αποτελεί ένδειξη της αλλαγής των ισορροπιών, ενώ τα παραδοσιακά αστικά κόμματα εμφανίζονται να χάνουν έδαφος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις ηλικιακές ομάδες που στήριξαν το CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, καθώς το κόμμα συγκέντρωσε μόλις 2% στους ψηφοφόρους 16-24 ετών και 3% σε εκείνους ηλικίας 25-34 ετών.

Η Süddeutsche Zeitung έδωσε έμφαση στην ανάγκη των κομμάτων να παρουσιάζουν σαφή πολιτική πρόταση και πρόσωπα που μπορούν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους.

«Η ετυμηγορία του εκλογικού σώματος είναι πλέον σκληρή για όσους δεν προσφέρουν είτε εξαιρετική προσωπικότητα, είτε συναρπαστικό μήνυμα», εκτίμησε η Süddeutsche Zeitung περιγράφοντας το CDU με όρους όπως «τόσο διασκεδαστικό όσο το ξερό ψωμί και τόσο ζωντανό όσο το νεκρό ψάρι».

Στο ίδιο σχόλιο, η εφημερίδα χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα πρωτοφανή εκλογική δοκιμασία για το CDU.

Το Tagesspiegel επικεντρώθηκε στην απώλεια εμπιστοσύνης προς τα παραδοσιακά κόμματα και στην ενίσχυση πολιτικών δυνάμεων στα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος.

Για το εσωκομματικό μέλλον του Μερτς, η εφημερίδα σημειώνει ότι θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με νέες πιέσεις, ενώ αναφέρεται και στο ενδεχόμενο να διαχωρίσει στο μέλλον τον κομματικό του ρόλο από εκείνον του καγκελάριου.

«Το κόμμα του θα χρειαστεί επομένως μια διέξοδο για την απογοήτευσή του. Αυτό θα τον ωθήσει σε ταχύτερες και πιο αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις, ενώ μπορεί σύντομα να αναγκαστεί να παραιτηθεί από την προεδρία του CDU, κίνηση που θα του έδινε την ευκαιρία να κατευνάσει τους επικριτές του και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στην καγκελαρία. Αν θέλει ακόμα να την κάνει επιτυχημένη, θα πρέπει να υιοθετήσει πιο αδιάλλακτη στάση απέναντι στον εταίρο του στον συνασπισμό. Αυτό είναι επικίνδυνο. Αλλά δεν έχει πολλά να χάσει», είναι η «ανάγνωση» της εφημερίδας του Βερολίνου.

Η Bild, τέλος, ανέδειξε τον κίνδυνο εσωκομματικών αντιδράσεων, σημειώνοντας ότι το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δείχνει πως «δεν υπάρχουν εγγυήσεις», ενώ έκανε λόγο και για πιθανή «εξέγερση της βάσης» του CDU.

Η επόμενη ημέρα στα κρατίδια

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το SPD της Μανουέλα Σβέζιγκ αναμένεται να παραμείνει στην κυβέρνηση, παρά την ισχυρή επίδοση της AfD. Η Σβέζιγκ είχε διαφοροποιηθεί προεκλογικά από επιλογές της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, προκαλώντας εντάσεις και στο εσωτερικό του SPD. Το αποτέλεσμα ενισχύει πλέον τη θέση της και αναδεικνύει τις διαφορετικές απόψεις στο κόμμα για την Ουκρανία και την ενεργειακή πολιτική.

Το Βερολίνο περνά στην Αριστερά

Στο Βερολίνο, η Ελίφ Εράλπ αναμένεται να ηγηθεί κυβέρνησης με SPD και Πράσινους, εφόσον ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα είναι η πρώτη φορά που πρόσωπο τουρκικής καταγωγής αναλαμβάνει τη θέση του κυβερνήτη-δημάρχου.

Η συγκρότηση κυβέρνησης, πάντως, αναμένεται δύσκολη λόγω διαφορών σε ζητήματα όπως η στέγαση και η αστυνομία. Αντιδράσεις προκάλεσε και η παρουσία του Ίσα Ρέμο σε μετεκλογική εκδήλωση της Αριστεράς, λόγω της σύνδεσης της οικογένειάς του με υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος.

Ισχυρή απήχηση στους νέους

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ποσοστά της Αριστεράς στις νεότερες ηλικίες. Στους ψηφοφόρους 16-24 ετών έφτασε το 43%, ενώ στην ομάδα 25-34 ετών το 49%, καταγράφοντας σημαντική διαφοροποίηση από το παραδοσιακό κομματικό σκηνικό.