Ο Βρετανός πρωθυπουργός είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την ανάγκη ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ για τον τερματισμό της διαταρραχής στην παγκόσμια ναυτιλία, γνωστοποίησε σήμερα (15/03) το βράδυ μια εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ.

Ο Στάρμερ συνομίλησε επίσης με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, με τους δύο αυτούς ηγέτες να συζητούν τον αντίκτυπο του συνεχιζόμενου κλεισίματος των Στενών στη διεθνή ναυτιλία, συμπλήρωσε η εκπρόσωπος. Ο Στάρμερ και ο Κάρνεϊ συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή σε συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα (16/03).

Επέκταση της αποστολής «Ασπίδες» μελετά η ΕΕ

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν για μια πιθανή επέκταση της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες» της ΕΕ στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί για νέες επιθέσεις στο νησί Χαργκ του Ιράν και πιέζει τους συμμάχους για την ασφάλεια του διαδρόμου μεταφοράς πετρελαίου.

Όπως έγραψαν σήμερα (15/03) οι Financial Times, επικαλούμενοι έναν αξιωματούχο με γνώση των συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, η επέκταση της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες» θα βρεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια κοινή ναυτική αποστολή Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ηνωμένων Εθνών για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς διάπλου «μοιάζει πιθανότερη» σε σύγκριση με το ενδεχόμενο χώρες της ΕΕ να προσεγγίζουν το Ιράν σε διμερές επίπεδο, είπε ο αξιωματούχος, σύμφωνα με τους FT.

Υπενθυμίζεται ότι η EUNAVFOR ASPIDES συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 ως αμυντική επιχείρηση για την ασφάλεια στη θάλασσα με στόχο την αποκατάσταση και τη διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο.

Προειδοποιήσεις και πιέσεις από τον Τραμπ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με νέες επιθέσεις στο νησί Χαργκ, τον κύριο κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, και δήλωσε ότι δεν είναι έτοιμος για συμφωνία με την Τεχεράνη προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος που έχει κλείσει τα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ και έχει προκαλέσει χάος στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Με τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν να βρίσκεται στην τρίτη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις έχουν «καταστρέψει ολοσχερώς» μεγάλο μέρος του νησιού και προειδοποίησε για περισσότερες, λέγοντας στο NBC News: «Μπορεί να το χτυπήσουμε μερικές φορές ακόμα, απλά για πλάκα».

Οι δηλώσεις αυτές σηματοδότησαν μια απότομη κλιμάκωση εκ μέρους του Τραμπ, ο οποίος είχε προηγουμένως δηλώσει ότι οι ΗΠΑ στόχευαν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαργκ, και έπληξαν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό ενός πολέμου που έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 2.000 ανθρώπους, οι περισσότεροι από τους οποίους στο Ιράν και τον Λίβανο.

Η Ουάσιγκτον έχει αγνοήσει τις προσπάθειες των συμμάχων της στη Μέση Ανατολή να ξεκινήσουν συνομιλίες, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν την Κυριακή (15/03) ότι είχαν εκτοξεύσει περισσότερους πυραύλους εναντίον του Ισραήλ και τριών αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.

Ο Τραμπ, ο οποίος έχει διατυπώσει μια σειρά από ποικίλες απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής στη διαδικασία επιλογής του ηγέτη του Ιράν και του τερματισμού των πυρηνικών και βαλλιστικών πυραυλικών προγραμμάτων της χώρας, δήλωσε στο NBC News ότι η Τεχεράνη φαίνεται έτοιμη να συνάψει συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά ότι «οι όροι δεν είναι ακόμη αρκετά καλοί».

Στην συνέντευξή του στο NBC, ο Τραμπ έθεσε το ενδεχόμενο να έχει σκοτωθεί ο Ανώτατος Ηγέτης Μοτζταμπά Χαμενεΐ, αλλά ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί δήλωσε ότι ο Χαμενεΐ είναι απόλυτα υγιής και έχει τον έλεγχο της κατάστασης.

Πόλεμος και ενεργειακή κρίση συνεχίζονται

Χωρίς να διαφαίνεται σαφές τέλος, η ικανότητα του Ιράν να διακόψει την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, του διαύλου για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει αναδειχθεί με αυξανόμενη επείγουσα σημασία ως αποφασιστική απειλή για την παγκόσμια οικονομία.

Αν και ορισμένα ιρανικά πλοία συνέχισαν να διέρχονται, το πέρασμα έχει ουσιαστικά κλείσει για το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ναυτιλίας από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ξεκινώντας μια εντατική εκστρατεία βομβαρδισμών που έχει πλήξει χιλιάδες στόχους σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του, τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ως ανώτατος ηγέτης μετά τη δολοφονία του την πρώτη ημέρα των επιθέσεων, δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν κλειστά.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το κλείσιμο του στενού περάσματος κατά μήκος της νότιας ακτής του Ιράν προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου στην ιστορία και αναμένεται να μειώσει κατά περίπου 8% τις παγκόσμιες προμήθειες τον Μάρτιο. Ο παγκόσμιος κόμβος ανεφοδιασμού πλοίων της Φουτζάιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επανέλαβε τις εργασίες φόρτωσης πετρελαίου την Κυριακή (15/03), σύμφωνα με πηγή του κλάδου με έδρα τη Φουτζάιρα.

Με τις τιμές του αργού πετρελαίου να ξεπερνούν τα 100 δολάρια το βαρέλι και να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω την επόμενη εβδομάδα, το ζήτημα αυτό βαραίνει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ, το οποίο αντιμετωπίζει μια σημαντική δοκιμασία στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει απορρίψει τις ανησυχίες για την απότομη αύξηση των τιμών για τους Αμερικανούς καταναλωτές, λέγοντας ότι θα υποχωρήσουν γρήγορα. Ωστόσο, έχει καλέσει την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Βρετανία και άλλες χώρες να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ για να διασφαλίσουν την ελεύθερη διέλευση των πλοίων.

«Οι χώρες του κόσμου που λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ πρέπει να φροντίσουν για τη διέλευση αυτή, και εμείς θα βοηθήσουμε — ΠΟΛΥ!» έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο (14/03). «Οι ΗΠΑ θα συντονιστούν επίσης με αυτές τις χώρες ώστε όλα να προχωρήσουν γρήγορα, ομαλά και καλά».

Η Γαλλία επιδιώκει να συγκροτήσει μια συμμαχία για την εξασφάλιση των Στενών μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση ασφαλείας, ενώ η Βρετανία συζητά μια σειρά επιλογών με τους συμμάχους της για να διασφαλίσει την ασφάλεια της ναυτιλίας, ανέφεραν αξιωματούχοι. Ωστόσο, καμία από τις αναφερόμενες χώρες δεν έδωσε άμεση ένδειξη ότι θα προχωρήσει σε ενέργειες ενώ οι μάχες συνεχίζονταν.

Ο Αραγτσί δήλωσε στον Γάλλο ομόλογό του ότι οι χώρες πρέπει να αποφύγουν οτιδήποτε θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της σύγκρουσης. Είπε επίσης ότι το Ιράν θα ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε επίθεση εναντίον των ενεργειακών εγκαταστάσεών του.

Ικανοποίηση από την Ινδία για τις συνομιλίες

Ο Ινδός υπουργός Εξωτερικών Σουμπραμανιάμ Τζαϊσάνκαρ χαιρέτισε τις απευθείας συνομιλίες με το Ιράν ως τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

«Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε συνομιλίες μαζί τους και οι συνομιλίες μου έχουν αποφέρει κάποια αποτελέσματα», δήλωσε ο Τζαϊσανκάρ σε συνέντευξη που παραχώρησε στους Financial Times, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη. «Αν αποφέρουν αποτελέσματα για μένα, φυσικά θα συνεχίσω να το εξετάζω», συμπλήρωσε.