Επειτα από την κλασική ταινία του 1955, η Ζόι Καζάν (εγγονή του Ηλία Καζάν) διασκευάζει το διαχρονικό μυθιστόρημα του Τζον Στάινμπεκ «Ανατολικά της Εδέμ», με πρωταγωνίστρια την καθηλωτική Φλόρενς Πιου.
Η σειρά του Netflix μετατοπίζει την οπτική γωνία της ιστορίας και φωτίζει τις πιο σκοτεινές, παραμελημένες γωνίες του βιβλίου, συνθέτοντας μια τολμηρή επανερμηνεία της ανθρώπινης φύσης.
Τσαρλς, Ανταμ και Κάθι… Το ερωτικό τρίγωνο από το οποίο ξεκινά η ιστορία.
Οι διαφορές από το βιβλίο
Στο μυθιστόρημα του 1952, ο Στάινμπεκ «έχτισε» ένα έπος για την αιώνια πάλη του Καλού με το Κακό, βασισμένος στην ιστορία του Κάιν και του Αβελ. Η βασική ιστορία παραμένει ίδια: η ισορροπία μιας οικογένειας διαταράσσεται, όταν εισβάλλει στη ζωή δύο αδελφών μία μυστηριώδης, αδίστακτη γυναίκα. Οι διαφορές της σειράς εντοπίζονται, κυρίως, στη δομή και το ύφος. Για να διατηρηθεί η αφηγηματική ένταση, η σειρά παραλείπει ή περιορίζει σημαντικά δευτερεύουσες ιστορίες (όπως αυτή της οικογένειας Χάμιλτον, εμπνευσμένη από την οικογένεια του ίδιου του συγγραφέα), εστιάζοντας σχεδόν αποκλειστικά στον πυρήνα των οικογενειών Τρασκ και Εϊμς. Η αφήγηση δεν ανήκει, πλέον, σε έναν παντογνώστη παρατηρητή (ή στον ίδιο τον Στάινμπεκ), αλλά περνά στα χέρια των ίδιων των χαρακτήρων, κυρίως της Κάθι. Ετσι, το κέντρο βάρους της σειράς μετατίθεται από το μυθολογικό/συμβολικό επίπεδο στο ψυχολογικό. «Οι πληγωμένοι άνθρωποι πληγώνουν ανθρώπους», θα μπορούσε να είναι το σύνθημα της σειράς στον 21ο αιώνα.
Η Φλόρενς Πιου παραδίδει μαθήματα υποκριτικής ως Κάθι.
Μια πολύπλοκη αντιηρωίδα
Στο βιβλίο, ο Στάινμπεκ περιγράφει την Κάθι ως ένα «τέρας της φύσης» – μια γυναίκα γεννημένη χωρίς συναισθήματα, ηθική ή συνείδηση. Η σειρά του Netflix ανατρέπει αυτήν τη μονοδιάστατη θεώρηση, κάνοντας την Κάθι κινητήριο δύναμη της πλοκής.
Η εκδοχή αυτή «ξεδιπλώνει» το παρελθόν της Κάθι. Δεν δικαιολογεί τις πράξεις της, αλλά δείχνει πώς η βία, η κακοποίηση και οι περιορισμοί που επιβάλλονταν στις γυναίκες της εποχής διαμόρφωσαν την αμυντική, αδίστακτη φύση της. Η Κάθι στη σειρά δεν δρα από σκέτη κακία, αλλά από μια απεγνωσμένη ανάγκη για αυτοδιάθεση και ελευθερία. Σε έναν κόσμο όπου οι άνδρες προσπαθούν να την ιδιοποιηθούν, να την ελέγξουν ή να την εξιδανικεύσουν, εκείνη αντιδρά με τον πιο ακραίο τρόπο.
Η ερμηνεία του Χουν Λι είναι από τις πιο συγκινητικές της σειράς.
Δεν ξέρω αν ο Στάινμπεκ θα «ενέκρινε» την καλλιτεχνική ερμηνεία του έργου του, σίγουρα όμως πρόκειται για μια ματιά που θα μιλήσει πιο εύκολα στο σημερινό νεανικό -και όχι μόνο- κοινό. Στο τέλος της ημέρας, πρόκειται για μια ιστορία για την ανθρώπινη βούληση, για το βιβλικό «Timshel» (Μπορείς) που κάνει όλους μας να πιάνουμε το τιμόνι της μοίρας μας. Και αυτό θα είναι πάντα καίριο και επίκαιρο, σε όλες τις εκδοχές του έργου.
