Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα της Ισπανίας είναι μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις όχι μόνο για τη χώρα της Ιβηρικής, αλλά για όλη την Ευρώπη.
Στα πρώτα 24ωρα είδαμε αντιδράσεις πολλών ταχυτήτων από τα ευρωπαϊκά κράτη, ανάμεσά τους και της Ιταλίας, που θέλει αναστολή της Σύμβασης Σένγκεν με την Ισπανία. Ακραίες καταστάσεις, ακραία μέτρα; Σε μια πρώτη ανάγνωση ναι, όμως η συλλογική ευρωπαϊκή απάντηση οφείλει πάντα να είναι ψύχραιμη, ρεαλιστική, αυστηρή αλλά και αλληλέγγυα. Η Ελλάδα έχει δείξει τον δρόμο και τον τρόπο.
Η χώρα μας βίωσε σοβαρότατες μεταναστευτικές κρίσεις, τόσο το 2015 όσο και το 2020 με την υβριδική επίθεση στον Εβρο. Την πρώτη φορά η τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, από έναν συνδυασμό πολιτικής άρνησης και επιχειρησιακής αδυναμίας, δεν κατάφερε να διαχειριστεί τις ροές δημιουργώντας το απόλυτο χάος. Τη δεύτερη φορά, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη απέδειξε πως μπορεί να υπερασπιστεί την ασφάλεια και την κυριαρχία της χώρας επί του πεδίου, λαμβάνοντας αυστηρά και αποφασιστικά μέτρα, χωρίς να παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Η Ελλάδα προστάτευσε τα σύνορά της και ταυτόχρονα τα ευρωπαϊκά σύνορα, κάτι που το κατάλαβε όλη η Ευρώπη.
Για να μη φθάνουμε, λοιπόν, σε ακραίες καταστάσεις, θα πρέπει κατ’ αρχάς τα ίδια τα κράτη να προστατεύουν τα σύνορά τους και αυτό είναι ένα μήνυμα προς την Ισπανία. Ταυτόχρονα όμως πρέπει και τα κράτη-μέλη να μην ξεχνούν τι εστί Σένγκεν. Είναι ένα από τα βασικότερα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, μια πολιτική επανάσταση που έδειξε σε όλον τον πλανήτη τι σημαίνει ενωμένη Ευρώπη.
Πέρσι συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από το 1985, τότε που οι ηγέτες πέντε χωρών —Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες και Λουξεμβούργο— συναντήθηκαν στο χωριό Σένγκεν στα γερμανογαλλικά σύνορα και έριξαν τον σπόρο. Σήμερα ο χώρος Σένγκεν είναι ο μεγαλύτερος χώρος ελεύθερης κυκλοφορίας στον κόσμο, στον οποίο ταξιδεύουν σχεδόν 500 εκατομμύρια πολίτες, ενώ για την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. έχει δημιουργηθεί η Frontex και υπάρχουν συστήματα όπως το SIS (Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν).
Η αλήθεια είναι πως το ιταλικό αίτημα, το οποίο υποστηρίζουν και χώρες όπως η Δανία, δεν είναι πρωτοφανές. Την περίοδο του Covid αρκετές χώρες της Ε.Ε. αποφάσισαν να επαναφέρουν προσωρινά τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, ενώ αντίστοιχες αποφάσεις είχαν ληφθεί και το 2015 λόγω τρομοκρατικών επιθέσεων ή, και πάλι, λόγω Μεταναστευτικού. Ομως, ανεξαρτήτως συνθηκών και πολιτικών διεργασιών, η αναστολή της σύμβασης Σένγκεν θα πρέπει να είναι η τελευταία λύση. Το τελευταίο «σύνορο» που πρέπει να πέσει.
