Είτε είναι χειμώνας που πλημμυρίζουν χωράφια και καλλιέργειες, είτε καλοκαίρι που καίγονται και ξεραίνονται τα πάντα, οι ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες πλήττουν τον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα, με τις επιπτώσεις να είναι αλυσιδωτές
Γράφαμε πέρσι τον χειμώνα ότι στην Ολλανδία ανησυχούν για το τυρί Γκούντα αφού η ομώνυμη παραθαλάσσια πόλη κινδυνεύει από τις συχνές και παρατεταμένες πλημμύρες. Το φετινό καλοκαίρι η απειλή έχει μεταφερθεί στους παραγωγούς παρμεζάνας στην Ιταλία, αφού ο καύσωνας εξασθενεί τα κοπάδια και η παραγωγή γάλακτος για το διάσημο ιταλικό τυρί έχει μειωθεί κατά 20%. Και δεν είναι μόνο αυτά. Στη Γαλλία, η παραγωγή έχει μειωθεί κατά 25% στα κολοκυθάκια, κατά 35% στα μαρούλια, κατά 40% στον αρακά, κατά 60% στο μπρόκολο. Ενώ η Agreste, η στατιστική υπηρεσία του γαλλικού υπουργείου Γεωργίας, ανακοίνωσε ότι η παραγωγή σανού, που χρησιμοποιείται ως τροφή για τα ζώα τον χειμώνα, είναι περίπου 30% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1989-2018.
«Συνήθως κάποια περιοχή έχει καλύτερη παραγωγή από άλλες και έτσι μπορεί να καλύψει μέρος της απώλειας», έλεγε ο Eric Legras στον «Guardian», εκπροσωπώντας τους παραγωγούς κονσερβοποιημένων λαχανικών. «Φέτος, όμως, όλες οι βασικές περιοχές παραγωγής μας έχουν πληγεί και μάλιστα ταυτόχρονα». Η κλιματική κρίση δεν άφησε όρθιο ούτε… αβγό. Εκατοντάδες πουλερικά πέθαναν λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα που σάρωσε τη Γαλλία τον Ιούνιο. Σύμφωνα με τον γαλλικό εθνικό οργανισμό προώθησης αβγών, παράγονται περίπου 1 εκατομμύριο λιγότερα αβγά την ημέρα σε σχέση με το σύνηθες.
Ούτε στη Γερμανία είναι καλύτερα τα πράγματα. Οι αγρότες καταγράφουν τεράστιες απώλειες στις σοδειές τους από την παρατεταμένη ξηρασία και ζητούν έκτακτη βοήθεια, ενώ στην Ισπανία η σοδειά δημητριακών της χώρας για το 2026-27 θα μειωθεί από τα 24 εκατομμύρια τόνους σε λίγο περισσότερο από 18,5 εκατομμύρια τόνους – μια πρόβλεψη που έγινε πριν από τις πυρκαγιές.
Είτε χειμώνας λοιπόν που πλημμυρίζουν χωράφια και καλλιέργειες, είτε καλοκαίρι που καίγονται και ξεραίνονται τα πάντα, οι ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες πλήττουν τον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα, με τις επιπτώσεις να είναι αλυσιδωτές. Μικρότερη παραγωγή, αυξημένα έξοδα για τους αγρότες, μετακύλιση τιμών στο ράφι για τους καταναλωτές. Δεν υπάρχει χώρα που να μην έχει επηρεαστεί από την κλιματική κρίση και η Ελλάδα προφανώς δεν αποτελεί εξαίρεση.
Κάθε κράτος καλείται να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις και κυρίως να προλάβει το κύμα ανατιμήσεων στη λιανική αγορά. Ομως κανένα κράτος δεν θα έπρεπε να είναι μόνο του, διότι δεν αρκούν οι εθνικές πολιτικές για ένα πρόβλημα που είναι ευρωπαϊκό και παγκόσμιο. Απαιτούνται έκτακτες κοινές δράσεις, αλλά κυρίως μακροπρόθεσμες. Το τέλος των καλλιεργειών, όπως το γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, απαιτεί πανστρατιά.
