Τα προβιοτικά είναι μικροοργανισμοί ίδιοι ή παρόμοιοι με αυτούς που υπάρχουν φυσιολογικά στο γαστρεντερικό σύστημα και συγκροτούν τη λεγόμενη εντερική χλωρίδα.
Η ισορροπία της εντερικής χλωρίδας, δηλαδή η ύπαρξη των κατάλληλων πληθυσμών μικροοργανισμών στο έντερο είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία και την καλή λειτουργία του εντέρου και γενικότερα του οργανισμού. Μεταξύ των πιο γνωστών προβιοτικών είναι τα γαλακτικά βακτήρια και τα μπιφιδοβακτήρια.
Τα «μέσα μας» σε τάξη
Οπως παρατηρεί η βιολόγος κ. Ιωάννα Αντωνιάδου, «η ισορροπία της εντερικής χλωρίδας μπορεί να διαταραχθεί από διάφορους παράγοντες, όπως το άγχος, την κακή διατροφή, τα ταξίδια, τη λήψη αντιβίωσης ή άλλων φαρμάκων. Η λήψη προβιοτικών μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά της ισορροπίας και κατ’ επέκταση, στην καλή λειτουργία του εντέρου και στην αποφυγή γαστρεντερικών διαταραχών, όπως η δυσκοιλιότητα, η διάρροια και τα φουσκώματα».
Οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης των ατόμων στο φαρμακείο.
Πώς να επιλέξω το κατάλληλο προβιοτικό συμπλήρωμα;
«…Παρόλο που γενικά όλα τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν στην υγεία και την ομαλή λειτουργία του εντέρου, κάποια από αυτά έχουν μελετηθεί περισσότερο και δρουν καλύτερα σε κάποια συγκεκριμένα συμπτώματα ή παθήσεις. Για τον παραπάνω λόγο, καλό θα ήταν το συμπλήρωμα προβιοτικών που θα προταθεί να επιλέγεται βάση του περιστατικού και να περιέχει τους μικροοργανισμούς εκείνους που παρουσιάζουν ειδική δράση σε αυτό», διευκρινίζει η κ. Αντωνιάδου.
Δυσκοιλιότητα
Υπολογίζεται ότι 1 στους 5 Ελληνες υποφέρει από δυσκοιλιότητα, η οποία μπορεί να είναι χρόνια ή περιστασιακή. Τα προβιοτικά μπορούν να συμβάλλουν στην αποκατάσταση της χλωρίδας και στον έλεγχο της δυσκοιλιότητας. Μάλιστα, τα προβιοτικά στελέχη που έχουν μελετηθεί για τη συγκεκριμένη δράση είναι αρκετά.
Ευερέθιστο έντερο και φουσκώματα
Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή σπαστική κολίτιδα ταλαιπωρεί 1 στους 8 Ελληνες. Χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως φουσκώματα, αέρια, πόνος στην κοιλιά και γαστρεντερικές διαταραχές, όπως η εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας. Τα άτομα που πάσχουν επηρεάζονται πολύ από το άγχος, την ψυχολογία τους και τη διατροφή τους. Τα προβιοτικά μπορούν και σε αυτήν την περίπτωση να βοηθήσουν.
Λήψη αντιβιοτικών
Η λήψη αντιβίωσης διαταράσσει σημαντικά τη χλωρίδα του εντέρου και μπορεί να προκαλέσει διάφορες γαστρεντερικές διαταραχές, όπως διάρροια. Για τον λόγο αυτόν, όταν λαμβάνεται αντιβίωση, κρίνεται απαραίτητη η λήψη προβιοτικών με την έναρξη της θεραπείας και ιδανικά και για λίγες εβδομάδες μετά τη διακοπή της.
Διάρροια
Στην περίπτωση μιας σχετικά ήπιας διάρροιας ή μιας διάρροιας που οφείλεται σε γνωστό αίτιο (π.χ. λήψη αντιβίωσης, όπως αναφέρθηκε παραπάνω), η χορήγηση ενός προβιοτικού μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της καλής λειτουργίας του εντέρου. Σε περίπτωση οξείας ή επίμονης διάρροιας, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως πυρετό, εμετό ή παρουσία αίματος στα κόπρανα, προτείνεται η επίσκεψη σε κάποιον ειδικό.
Ταξιδιώτες
Στα ταξίδια, η αλλαγή περιβάλλοντος και οι αλλαγές στη διατροφή και στο νερό μπορεί να διαταράξουν τη χλωρίδα του εντέρου και να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές. Ως προληπτικό μέτρο, θα μπορούσατε να ξεκινήσετε τη λήψη προβιοτικών, λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι σας, για την προετοιμασία της εντερικής χλωρίδας για τις επερχόμενες διατροφικές αλλαγές και την αποφυγή των μικροενοχλήσεων.
Βρέφη
Τα βρέφη μπορεί να παρουσιάσουν διάφορα συμπτώματα που σχετίζονται με γαστρεντερικές διαταραχές, όπως κολικούς, φουσκώματα, διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Τα προβιοτικά μπορούν, σύμφωνα με μελέτες, να βοηθήσουν στη μείωση των παραπάνω συμπτωμάτων, καθώς και της δυσφορίας και του κλάματος που προκαλούνται από αυτά.
Είναι ασφαλή τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά είναι ασφαλή για όλους και μπορούν να λαμβάνονται ακόμα και από παιδιά, εγκύους και γυναίκες που θηλάζουν. Επίσης, μπορούν να λαμβάνονται από ανθρώπους που παίρνουν φάρμακα, καθώς αυτά παραμένουν στο έντερο και γενικά δεν περνούν στην κυκλοφορία του αίματος όπου κυκλοφορούν τα φάρμακα. Στην περίπτωση που λαμβάνονται προβιοτικά μέσω συμπληρώματος διατροφής, καλό είναι να ελέγχεται αν περιέχουν ζάχαρη, γλουτένη, λακτόζη ή άλλα συστατικά που μπορεί να ενοχλούν κάποια άτομα.
Προσοχή, όμως: Τα συμπληρώματα προβιοτικών δεν πρέπει να χορηγούνται σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, εκτός αν αυτό προταθεί από τον θεράποντα ιατρό.
Πού υπάρχουν τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά υπάρχουν σε τρόφιμα, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ κ.ά., αλλά και ως συμπληρώματα διατροφής ή τρόφιμα ειδικής διατροφής που διατίθενται στα φαρμακεία.
Το πλεονέκτημα των δεύτερων είναι ότι περιέχουν μεγάλες ποσότητες προβιοτικών και διαφορετικούς συνδυασμούς αυτών, με αποτέλεσμα να έχουν πιο άμεση και ειδική δράση.
