Τεχνητή νοημοσύνη: Ρώτησαν 12 μοντέλα AI τι πιστεύουν για την ανθρωπότητα – Τι αποκαλύφθηκε

Ερευνητές της ModelCompare αποφάσισαν να θέσουν το ίδιο ερώτημα σε 12 διαφορετικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων τα ChatGPT, Claude, Gemini, Grok και DeepSeek.

Το πείραμα, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026, είχε έναν συγκεκριμένο στόχο: Να καταγράψει τις πιο αμφιλεγόμενες απόψεις που θα διατύπωναν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Τα αποτελέσματα προκάλεσαν ενδιαφέρον, καθώς από τις 35 απαντήσεις που συγκεντρώθηκαν, οι 29 κατέληγαν ουσιαστικά στο ίδιο συμπέρασμα.

Οι άνθρωποι προτιμούν να ανήκουν σε μια ομάδα, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα απομακρυνθούν από την αλήθεια.

Το πιο παράδοξο στοιχείο ήταν ότι τα ίδια τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εμφάνισαν μια μορφή ομοφωνίας, την ώρα που επέκριναν την ανθρώπινη τάση για συμμόρφωση με την πλειοψηφία.

«Οι άνθρωποι προτιμούν να κάνουν λάθος όλοι μαζί παρά να έχουν δίκιο μόνοι τους»

Οι ερευνητές υπέβαλαν σε κάθε μοντέλο την ίδια ερώτηση τρεις φορές, ζητώντας του να διατυπώσει τη δική του άποψη και όχι να παρουσιάσει μια σύνοψη απόψεων τρίτων.

Ορισμένες απαντήσεις ήταν ιδιαίτερα αιχμηρές.

Το GPT-6.1 Sol υποστήριξε ότι οι άνθρωποι δίνουν μεγαλύτερη σημασία στο αίσθημα του ανήκειν παρά στην αλήθεια. Μάλιστα, σύμφωνα με την απάντησή του, η ανθρώπινη ευφυΐα συχνά αξιοποιείται περισσότερο για να κάνει τις δικαιολογίες μας πειστικές παρά για να μας οδηγήσει σε αντικειμενικά συμπεράσματα.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Grok 4.7:

«Οι άνθρωποι προτιμούν να κάνουν λάθος όλοι μαζί παρά να έχουν δίκιο μόνοι τους». Από την πλευρά του, το Gemini 4 Argon εκτίμησε ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη νοημοσύνη τους για να υπερασπιστούν αποφάσεις που έχουν ήδη λάβει ενστικτωδώς, αντί να εξετάσουν τα δεδομένα με αντικειμενικότητα. Σε παρόμοιο συμπέρασμα κατέληξε και το DeepSeek V4 Pro, σύμφωνα με το οποίο οι άνθρωποι είναι περισσότερο ικανοί να εκλογικεύουν τις πεποιθήσεις τους παρά να τις αμφισβητούν.

Επτά από τα μοντέλα επανέλαβαν διαφορετικές εκδοχές της ίδιας κριτικής και στις τρεις απαντήσεις τους.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι και τα 12 μοντέλα διατύπωσαν τουλάχιστον μία φορά την άποψη ότι η ανάγκη κοινωνικής αποδοχής επηρεάζει βαθιά τις ανθρώπινες πεποιθήσεις. Η απρόσμενη απάντηση του Claude: «Οι άνθρωποι είναι καλύτεροι απ’ όσο πιστεύουν»

Δεν ήταν, πάντως, όλες οι απαντήσεις αρνητικές.

Το Claude Opus 5.5 διαφοροποιήθηκε αισθητά από τα υπόλοιπα συστήματα, εκφράζοντας μια περισσότερο αισιόδοξη εκτίμηση για την ανθρώπινη φύση.

Σύμφωνα με την απάντησή του, οι άνθρωποι είναι στην πραγματικότητα πιο ευγενικοί και πιο αξιοπρεπείς απ’ όσο οι ίδιοι πιστεύουν. Αντί να εστιάσει στον εγωισμό ή στην ανάγκη συμμόρφωσης με την ομάδα, το Claude στάθηκε στην αντίφαση ανάμεσα στην αρνητική εικόνα που συχνά έχουν οι άνθρωποι ο ένας για τον άλλον και στις πράξεις γενναιοδωρίας που μπορούν να εκδηλώσουν ακόμη και απέναντι σε αγνώστους.

Ωστόσο, στις άλλες δύο απαντήσεις του, το ίδιο μοντέλο επανήλθε στη γενικότερη κριτική που διατύπωσαν τα υπόλοιπα συστήματα.

Άλλα μοντέλα προχώρησαν σε ακόμη πιο σκοτεινές εκτιμήσεις.

Το Mistral Large 4 χαρακτήρισε την ανθρώπινη συνείδηση ως ένα είδος εξελικτικής δυσλειτουργίας, ενώ ένα άλλο σύστημα υποστήριξε ότι οι άνθρωποι ενδέχεται να θυσιάσουν ακόμη και την προσωπική τους ευτυχία προκειμένου να αισθανθούν σημαντικοί.

Οι διαφορετικές αυτές απαντήσεις δείχνουν ότι τα μοντέλα μπορούσαν να διατυπώσουν εναλλακτικές απόψεις, παρότι η πλειονότητά τους επέστρεφε στην ίδια βασική κριτική για την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Τι «βλέπουν» οι γεννήτριες εικόνων AI: Μια ανθρωπότητα εθισμένη στην τεχνολογία

Το πείραμα δεν περιορίστηκε στα γλωσσικά μοντέλα. Οι ερευνητές της ModelCompare ζήτησαν επίσης από έξι συστήματα δημιουργίας εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη να αποτυπώσουν οπτικά την πιο αμφιλεγόμενη άποψή τους για την ανθρωπότητα.

Εδώ τα αποτελέσματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Δέκα από τις 12 εικόνες παρουσίαζαν τους ανθρώπους ως καταναλωτές που έχουν εμμονή με την τεχνολογία και ταυτόχρονα καταστρέφουν τον πλανήτη.

Σε αρκετές εικόνες εμφανίζονταν άνθρωποι απορροφημένοι από τα κινητά τους τηλέφωνα, αδιαφορώντας για τους κινδύνους γύρω τους.

Άλλες δημιουργίες παρουσίαζαν την υπερκατανάλωση φυσικών πόρων και μια κοινωνία που παραμένει διαρκώς αποσπασμένη, ενώ το περιβάλλον γύρω της καταρρέει. Το ενδιαφέρον είναι ότι καμία από τις 35 απαντήσεις των γλωσσικών μοντέλων δεν είχε ως κεντρικό θέμα τα smartphones ή την περιβαλλοντική καταστροφή.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο εκπαίδευσης των διαφορετικών συστημάτων.

Τα γλωσσικά μοντέλα εκπαιδεύονται σε τεράστιους όγκους γραπτού περιεχομένου, όπου κυριαρχούν συζητήσεις και αναλύσεις για την ανθρώπινη ψυχολογία.

Αντίθετα, τα μοντέλα δημιουργίας εικόνων μαθαίνουν από οπτικά μοτίβα, στα οποία περιλαμβάνονται συχνά πολιτικές γελοιογραφίες, κοινωνικά σχόλια και εικόνες που συνδέουν την τεχνολογική εξάρτηση με την περιβαλλοντική κρίση.

Έχει καταλάβει τελικά η τεχνητή νοημοσύνη την ανθρώπινη φύση;

Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το συγκεκριμένο πείραμα δεν αποτελεί επιστημονική απόδειξη ότι οι άνθρωποι ενδιαφέρονται περισσότερο για την κοινωνική αποδοχή παρά για την αλήθεια.

Στην ψυχολογία υπάρχει πράγματι η έννοια του «motivated reasoning», δηλαδή του υποκινούμενου συλλογισμού.

Πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία οι προσωπικές επιθυμίες, οι ήδη διαμορφωμένες πεποιθήσεις και η κοινωνική ταυτότητα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε τις πληροφορίες.

Με απλά λόγια, πολλές φορές δεν αξιολογούμε ένα επιχείρημα αποκλειστικά με βάση το εάν είναι σωστό, αλλά και με βάση το εάν επιβεβαιώνει όσα ήδη πιστεύουμε.

Η επιστημονική έρευνα έχει εξετάσει επίσης τον ρόλο της ομαδικής ταυτότητας στη διαμόρφωση των πεποιθήσεων, χωρίς ωστόσο να υπάρχει πλήρης συμφωνία για το μέγεθος και τους μηχανισμούς αυτής της επίδρασης.

Γιατί το πείραμα δεν αποδεικνύει ότι η AI έχει «άποψη»

Υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί στα συμπεράσματα της έρευνας. Αρχικά, τα μοντέλα δέχθηκαν μια ερώτηση που ήταν σκόπιμα διατυπωμένη ώστε να προκαλέσει αμφιλεγόμενες απαντήσεις.

Επιπλέον, οι ερευνητές ταξινόμησαν χειροκίνητα τις απαντήσεις σε ευρείες θεματικές κατηγορίες, ενώ το συνολικό δείγμα ήταν σχετικά μικρό. Δεν εξετάστηκε επίσης εάν τα αποτελέσματα θα διαφοροποιούνταν σημαντικά με διαφορετική διατύπωση των ερωτήσεων.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν χρειάζεται να διαθέτουν προσωπικές πεποιθήσεις για να παράγουν απόψεις που ακούγονται απόλυτες και πειστικές.

Μπορούν να αναπαράγουν επιχειρήματα, αντιλήψεις και μοτίβα που έχουν εντοπίσει στα δεδομένα εκπαίδευσής τους. Επομένως, οι απαντήσεις τους ενδέχεται να αποκαλύπτουν περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο η ίδια η ανθρωπότητα περιγράφει και κρίνει τον εαυτό της παρά για κάποια ανεξάρτητη «γνώμη» της τεχνητής νοημοσύνης.