Η Ισπανία ετοιμάζεται για ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά γεγονότα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς αύριο, Τετάρτη 12 Αυγούστου, η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο και για λίγες στιγμές η ημέρα θα μετατραπεί σε νύχτα σε μια μεγάλη ζώνη της χώρας.
Η ολική έκλειψη Ηλίου θα είναι ορατή από την ανατολική Γροιλανδία, τη δυτική Ισλανδία, το βόρειο τμήμα της Ισπανίας και μια μικρή περιοχή της βορειοανατολικής Πορτογαλίας, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA). Στο μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη. Για την Ισπανία πρόκειται για ένα γεγονός με ιδιαίτερη ιστορική σημασία, καθώς είναι η πρώτη ολική έκλειψη που θα είναι ορατή από την Ιβηρική Χερσόνησο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει την Ισπανία
Η ζώνη της ολικότητας θα διασχίσει την Ισπανία από τα δυτικά προς τα ανατολικά, περνώντας από περιοχές της βόρειας και ανατολικής χώρας και φτάνοντας έως τις Βαλεαρίδες. Η ιδιαιτερότητα της αυριανής έκλειψης είναι ότι θα συμβεί πολύ κοντά στη δύση του Ηλίου. Αυτό σημαίνει ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται εξαιρετικά χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα όταν καλυφθεί από τη Σελήνη. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και άνθρωποι που θα βρίσκονται μέσα στη ζώνη της ολικότητας μπορεί να χάσουν το φαινόμενο εάν μπροστά τους υπάρχουν βουνά, κτίρια ή άλλα εμπόδια.
Ο συνταξιούχος βοσκός και αυτοδίδακτος αστρονόμος Χοακίν Ταπιόλες συνομιλεί με έναν φίλο του έξω από το αγροτικό χωριό Σαν Αγκουστίν ντελ Πόθο, στην Ισπανία, στις 22 Ιουλίου 2026. Γνωστός ως ο «Γαλαξιακός Βοσκός», ο 67χρονος είναι μεταξύ εκείνων που περιμένουν με ανυπομονησία την ολική έκλειψη Ηλίου του Αυγούστου 2026. Υιοθέτησε το συγκεκριμένο παρατσούκλι όταν άλλοι λάτρεις της αστρονομίας σταμάτησαν να τον παίρνουν στα σοβαρά μόλις έμαθαν ότι εργαζόταν ως βοσκός. REUTERS/Violeta Santos Moura
Χωριά λίγων κατοίκων περιμένουν χιλιάδες επισκέπτες
Η έκλειψη έχει προκαλέσει ένα μεγάλο κύμα αστροτουρισμού στην Ισπανία, με επισκέπτες από ολόκληρο τον κόσμο να αναζητούν το κατάλληλο σημείο για να παρακολουθήσουν τα λιγοστά λεπτά της ολικότητας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Σομοσιέρα, ενός μικρού ορεινού χωριού βόρεια της Μαδρίτης. Όπως αναφέρει ο Guardian, στο χωριό κατοικούν μόλις 93 άνθρωποι, αλλά οι τοπικές αρχές εκτιμούν ότι μπορεί να φτάσουν έως και 2.000 επισκέπτες για την έκλειψη. Στη Σομοσιέρα η ολική φάση θα διαρκέσει περίπου ένα λεπτό και 29 δευτερόλεπτα. Οι προετοιμασίες έχουν πάρει διαστάσεις μεγάλης διοργάνωσης. Εθελοντές έχουν εκπαιδευτεί για να βοηθήσουν στη διαχείριση του πλήθους, ενώ στον σχεδιασμό συμμετέχουν αστυνομία και πολιτική προστασία. Ακόμη και το εστιατόριο του μικρού χωριού προετοιμάζεται για περίπου δεκαπλάσιο αριθμό πελατών σε σχέση με μια συνηθισμένη ημέρα.
Φόβοι για πυρκαγιές από τη μαζική μετακίνηση
Η κοσμοσυρροή προκαλεί όμως και ανησυχία στις ισπανικές αρχές. Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα του Guardian, περίπου 460.000 διεθνείς επισκέπτες αναμένονται στην Ισπανία για την έκλειψη, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να πραγματοποιηθούν επιπλέον 1,5 εκατομμύριο μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Οι αριθμοί αυτοί προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία εξαιτίας των πολύ ξηρών συνθηκών και του αυξημένου κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Σε ορισμένες περιοχές έχουν ληφθεί έκτακτα μέτρα, όπως απαγορεύσεις στάθμευσης κοντά σε ξερή βλάστηση, περιορισμοί στην πρόσβαση σε φυσικές περιοχές και απαγορεύσεις δραστηριοτήτων που μπορούν να προκαλέσουν φωτιά. Παράλληλα, οι υγειονομικές αρχές έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο τραυματισμών στα μάτια από ακατάλληλη παρατήρηση του Ήλιου.
Γιατί συμβαίνει η ολική έκλειψη
Ολική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη βρεθεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και καλύψει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο για όσους βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της σκιάς της. Για λίγες στιγμές το φως της ημέρας μειώνεται απότομα και γίνεται ορατό το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, η οποία υπό κανονικές συνθήκες χάνεται μέσα στην έντονη λάμψη του. Στις 12 Αυγούστου η ζώνη της ολικότητας θα διασχίσει τμήματα του βόρειου ημισφαιρίου πριν φτάσει στην Ιβηρική Χερσόνησο. Η ESA επισημαίνει ότι κατά την ολικότητα η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο, αφήνοντας ορατό το αχνό ηλιακό στέμμα και βυθίζοντας για λίγο τις περιοχές που βρίσκονται στη διαδρομή της σκιάς σε σκοτάδι ημέρας.
Διαβάστε Επίσης
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η εικόνα θα είναι πολύ διαφορετική. Η ολική φάση δεν θα είναι ορατή από κανένα σημείο της χώρας. Σύμφωνα με τα αστρονομικά δεδομένα του Timeanddate, μια πολύ μικρή μερική έκλειψη θα μπορεί να παρατηρηθεί από περιοχές της δυτικής και βορειοδυτικής Ελλάδας, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου. Η καλύτερη εικόνα αναμένεται στην Κέρκυρα, όπου θα καλυφθεί περίπου το 2,35% του ηλιακού δίσκου. Το φαινόμενο θα αρχίσει στις 20:33, θα φτάσει στο μέγιστο περίπου στις 20:37 και θα είναι ορατό για ελάχιστα λεπτά πριν από τη δύση.
Στην Ηγουμενίτσα η κάλυψη υπολογίζεται περίπου στο 1,29%, με το μέγιστο στις 20:36, ενώ στην Καστοριά στο 1,21%, με το μέγιστο περίπου στις 20:34.
Στα Ιωάννινα η κάλυψη θα είναι μόλις 0,73%. Η μερική έκλειψη θα αρχίσει στις 20:33 και θα φτάσει στο μέγιστο στις 20:35.
Ακόμη πιο οριακά θα είναι τα πράγματα νοτιότερα. Στην Πρέβεζα, για παράδειγμα, η κάλυψη υπολογίζεται μόλις στο 0,02%.
Στην Αθήνα η έκλειψη δεν θα είναι ορατή.
Ζωντανά η έκλειψη από την Ισπανία
Όσοι δεν βρίσκονται στη ζώνη της ολικότητας θα μπορούν να παρακολουθήσουν το φαινόμενο ζωντανά μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA). Η επίσημη μετάδοση θα αρχίσει την Τετάρτη 12 Αυγούστου στις 19:30 ώρα Κεντρικής Ευρώπης, δηλαδή στις 20:30 ώρα Ελλάδας, από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre στην Τερουέλ της Ισπανίας. Η ESA θα μεταδώσει εικόνες της έκλειψης μέσω του ESA Web TV και του επίσημου καναλιού της στο YouTube, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να παρακολουθήσει σε πραγματικό χρόνο την ολική κάλυψη του Ήλιου.
Προσοχή στην παρατήρηση του Ήλιου
Ακόμη και όταν η έκλειψη είναι μερική και καλύπτεται ένα πολύ μικρό ποσοστό του ηλιακού δίσκου, δεν πρέπει ποτέ να κοιτάζουμε απευθείας τον Ήλιο χωρίς κατάλληλη προστασία. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν είναι ασφαλή για την παρατήρηση μιας έκλειψης. Απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής παρατήρησης ή ασφαλείς έμμεσες μέθοδοι προβολής. Για την Ελλάδα το αυριανό φαινόμενο θα είναι μικρό και σύντομο. Στην Ισπανία, αντίθετα, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ετοιμάζονται να στρέψουν το βλέμμα στον ουρανό για τις λίγες στιγμές κατά τις οποίες η σκιά της Σελήνης θα σβήσει τον απογευματινό Ήλιο.
Πηγές: Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA), Guardian, Timeanddate.
