Ένα νέο ηλιακό όργανο, που, όπως ισχυρίζονται, θα μπορούσε να μεταμορφώσει τη μελέτη του ηλιακού στέμματος, το εξωτερικό στρώμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, οριστικοποίησαν επιστήμονες στην Πάντοβα της Ιταλίας, ενόψει της ολικής έκλειψης.
Η επιστημονική κοινότητα έχει δώσει ραντεβού με την ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από την Ευρώπη στις 12 Αυγούστου, ημερομηνία κατά την οποία θα γίνει η πρώτη-και υψηλού ρίσκου-δοκιμή του φαρματόμετρου κυκλικής σχισμής, στο Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre της Ισπανίας.
Εκεί, οι ερευνητές ελπίζουν να αποδείξουν ότι το όργανο αυτό μπορεί να αναλύσει το φως του Ήλιου στα επιμέρους μήκη κύματος πολύ ταχύτερα από τα υπάρχοντα όργανα.
Η έκλειψη δημιουργεί συνθήκες όπου το στέμμα γίνεται πιο ορατό, διευκολύνοντας τις μελέτες της περιοχής γύρω από τον Ήλιο, της οποίας η συμπεριφορά έχει τεράστιες δυνατότητες να επηρεάσει τα δίκτυα επικοινωνιών και τα δίκτυα ηλεκτροδότησης στη Γη.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά γραμμικά φασματόμετρα, το νέο όργανο «διαθέτει μια κυκλική σχισμή και μπορεί να καταγράψει το φάσμα ολόκληρου του στέμματος σε μια συγκεκριμένη απόσταση από το κέντρο του Ήλιου σε μία μόνο φωτογραφία», δήλωσε στο Reuters ο κύριος ερευνητής Φεντερίκο Λαντίνι από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο του Τορίνο.
Νέα αρχή οπτικής
Η προσέγγιση αυτή έχει σχεδιαστεί για να ξεπεράσει έναν βασικό περιορισμό των προηγούμενων οργάνων, τα οποία χρειάζονταν ώρες για να σαρώσουν το στέμμα γραμμή προς γραμμή, ενώ η περιοχή αυτή μεταβάλλεται σε χρονικές κλίμακες λεπτών.
Εάν οι ερευνητές μπορέσουν να αποδείξουν ότι η νέα αρχή οπτικής λειτουργεί, το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η εφαρμογή της σε μια μελλοντική διαστημική αποστολή για την παρατήρηση της εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου.
Το τελευταίο μεγάλο φασματόμετρο υπεριώδους ακτινοβολίας, το UVCS, λειτούργησε στο διαστημικό σκάφος SOHO του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και της NASA από το 1996 έως το 2013, αλλά απαιτούσε πολλές ώρες για να χαρτογραφήσει ολόκληρο το στέμμα.
Πρώτα, ωστόσο, πρέπει να είναι έτοιμοι για το σύντομο παράθυρο της ολικότητας, όταν η Σελήνη καλύπτει τον Ήλιο, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρατηρήσουν το στέμμα και θέτοντας σε δοκιμασία 2,5 χρόνια εργασίας.
«Δεν υπάρχει ούτε χώρος ούτε χρόνος για το απροσδόκητο», δήλωσε η ανώτερη ερευνήτρια Πάολα Ζουπέλα από το Ινστιτούτο Φωτονικής και Νανοτεχνολογίας στην Πάντοβα. Ο συντονισμός της ομάδας, πρόσθεσε, θα είναι εξίσου σημαντικός με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.























