Μέχρι σήμερα, μόνο περίπου 18 πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από δύο άστρα είχαν εντοπιστεί στο σύμπαν. Έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6.000 πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από μεμονωμένα άστρα, όπως η Γη γύρω από τον Ήλιο.

Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει σχεδόν 30 ακόμη υποψήφιους πλανήτες, των οποίων οι αποστάσεις κυμαίνονται από 650 έως 18.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη.

«Υπάρχουν πολλά πράγματα στην αστρονομία που δεν είναι πολύ απτά», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Μπεν Μοντέτ του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW), ο κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Ωστόσο, χάρη στη διάσημη σκηνή του ηλιοβασιλέματος στον Τατουίν στην πρώτη ταινία Star Wars, «όλοι έχουν μια εικόνα για το πώς μοιάζει ένας πλανήτης που περιστρέφεται γύρω από δύο αστέρια και τι θα σήμαινε να στέκεται κανείς σε έναν πλανήτη με δύο ήλιους».

Περισσότερο από το ήμισυ των άστρων στο σύμπαν υπάρχουν σε διπλά ή πολλαπλά αστρικά συστήματα.

Οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει στο παρελθόν πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από διπλά αστέρια μέσω των διελεύσεών τους: Όταν αυτοί οι πλανήτες περνούν μπροστά από ένα άστρο, εξήγησε ο Μοντέτ, «ρίχνουν μια σκιά στην επιφάνεια του άστρου, παρατηρούμε μια πτώση στη φωτεινότητα του άστρου… και μπορούμε να συμπεράνουμε ότι υπάρχει κάτι που περιστρέφεται γύρω του».

Αλλά αυτό συμβαίνει μόνο όταν ο πλανήτης και το άστρο του ευθυγραμμίζονται τέλεια με την οπτική μας γραμμή από τη Γη. «Πιθανώς χάνουμε πολλά συστήματα», είπε ο Μοντέτ.

«Οι πλανήτες είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Είναι σαν να προσπαθείς να δεις ένα κερί ακριβώς δίπλα σε μια μεγάλη λάμπα δρόμου».

Πώς ανακαλύφθηκαν οι πλανήτες

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αντ’ αυτού μια μέθοδο γνωστή ως apsidal precession (αψιδική μετάπτωση), αναζητώντας μια ταλάντωση μεταξύ των άστρων που περιστρέφονται το ένα γύρω από το άλλο και εκλείπουν το ένα το άλλο.

«Αν παρακολουθήσουμε τον ακριβή χρόνο αυτών των εκλείψεων… αυτό μπορεί να μας δείξει ότι συμβαίνει κάτι άλλο στο σύστημα», είπε στον Guardian η Μάργκο Θόρντον, κύρια συγγραφέας της μελέτης και υποψήφια διδάκτορας στο UNSW.

Αφού απέκλεισαν άλλους παράγοντες, όπως την περιστροφή και τη βαρυτική έλξη των δύο αστέρων, η ομάδα εντόπισε 36 αστρικά συστήματα από τα 1.590, των οποίων η συμπεριφορά μπορούσε να εξηγηθεί μόνο από ένα τρίτο σώμα.

«27 από αυτά τα αντικείμενα, είναι πιθανό να έχουν μάζα πλανήτη», δήλωσε η Θόρντον. Χρειάστηκε περαιτέρω έρευνα των φασμάτων τους – του φωτός που εκπέμπουν – για να επιβεβαιωθεί επίσημα ότι πρόκειται για διπλοαστρικούς πλανήτες, πρόσθεσε. «Το θέμα είναι: ποια είναι η μάζα του; Είναι πλανήτης; Είναι καφέ νάνος; Είναι αστέρι;».

Η ομάδα ανακάλυψε τους υποψήφιους πλανήτες – οι οποίοι πιθανώς κυμαίνονται από το μέγεθος του Ποσειδώνα έως δέκα φορές βαρύτεροι από τον Δία – χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον δορυφόρο Transiting Exoplanet Survey Satellite της NASA, ένα διαστημικό τηλεσκόπιο αναζήτησης πλανητών που εκτοξεύθηκε το 2018.

Η Δρ Σάρα Γουέμπ, αστροφυσικός στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Σουίνμπερν, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι οι «πολύ έξυπνες τεχνικές» της ομάδας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανακάλυψη περισσότερων υποψήφιων πλανητών στο μέλλον.

Οι πλανήτες που περιφέρονται γύρω από διπλά αστέρια πιθανότατα θα έχουν «πολύ ακραία περιβάλλοντα», διαφορετικά από οτιδήποτε στο ηλιακό μας σύστημα, είπε η Γουέμπ. «[Αλλά] ένας πλανήτης όπως ο Τατουίν θα μπορούσε ενδεχομένως να υπάρχει εκεί όπου υπάρχει εκείνο το ιδανικό σημείο μεταξύ της τροχιάς του γύρω από τα δύο αστέρια – όπου δεν είναι ούτε πολύ ζεστό ούτε πολύ κρύο.

«Όταν κυκλοφόρησε το αρχικό Star Wars, δεν γνωρίζαμε καθόλου ότι υπήρχαν εξωπλανήτες [πλανήτες εκτός του ηλιακού μας συστήματος]». «Πολλά από τα πράγματα που προβλέπονται στην τέχνη και στις καλλιτεχνικές αντιλήψεις για το πώς μπορεί να είναι το σύμπαν, τείνουμε να τα βρίσκουμε… και στην επιστήμη επίσης».