Η «Αφροδίτη του Lespugue», το παλαιολιθικό ειδώλιο που φέρει περίπου 28.000 χρόνια ιστορίας, εικονογραφεί τη γυναικεία μορφή της ανώτερης παλαιολιθικής εποχής. Από την ανακάλυψή του ευρήματος το 1922 σε σπηλιά του Lespugue, στη Nοτιοδυτική Γαλλία, το περίφημο ειδώλιο έχει εμπνεύσει καλλιτέχνες όπως τον Πικάσο, τη Νίκι ντε Σεν-Φαλ και τη Λουίζ Μπουρζουά.
Σήμερα, 104 χρόνια μετά την περίφημη ανασκαφή, ο Tζεφ Κουνς, ένας από τους πιο επιδραστικούς εν ζωή καλλιτέχνες παγκοσμίως, προστίθεται σε αυτή τη διαδρομή, επαναφέροντας το αρχέγονο σύμβολο στη σύγχρονη εικαστική σκηνή. Η μοναδική πορτοκαλί «Αφροδίτη» του, ύψους άνω των 2,5 μέτρων -μία από τις πέντε εκδοχές της σειράς-, στήνει έναν εικαστικό «χορό» στο Μέγαρο Σταθάτου, «συνομιλώντας» με δέκα γυναικείες μορφές από την προϊστορία στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Από αύριο Παρασκευή 20 Μαρτίου ξεκινά η έκθεση «Jeff Koons: Αφροδίτη του Lespugue», όπου παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό το έργο «Balloon Venus Lespugue (Orange)» (2013-2019), από την περίφημη ιδιωτική συλλογή Homem Sonnabend.
Ο 71χρονος διεθνώς αναγνωρισμένος καλλιτέχνης Τζεφ Κουνς εμπνεύστηκε από το ομώνυμο παλαιολιθικό ειδώλιο, που χρονολογείται γύρω στο 25000 π.Χ. Η παρουσίαση του έργου του αναπτύσσεται σε έναν δημιουργικό διάλογο με δέκα μουσειακά αντίγραφα ειδωλίων «Αφροδίτης» της ανώτερης παλαιολιθικής εποχής, τα οποία παραχωρήθηκαν από τα μουσεία που φιλοξενούν τα αμετακίνητα πρωτότυπα. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται το αντίγραφο της «Αφροδίτης» του Lespugue από το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Παρίσι, το οποίο αποτέλεσε και την άμεση πηγή έμπνευσης. Τα ειδώλια «Αφροδίτης» αντιπροσωπεύουν έναν από τους πρωιμότερους αισθητικούς κώδικες της ανθρωπότητας: μια βαθιά αφαιρετική παρουσίαση των εννοιών της γονιμότητας, της επιβίωσης και της συνέχειας, σε συμπαγείς και φορητές μορφές. Η Αφροδίτη του Κουνς επανεξετάζει αυτή την προϊστορική εικαστική γλώσσα μέσα από ένα ριζικά διαφορετικό μέσο και πλαίσιο: τον βιομηχανικό, υπερ-υλικό κόσμο του 21ου αιώνα. Ο καλλιτέχνης μετέτρεψε το πρωτότυπο σε ένα επιβλητικό γλυπτό από γυαλισμένο ανοξείδωτο χάλυβα που μοιάζει φτιαγμένο από μπαλόνια, παραπέμποντας ταυτόχρονα στις αναλογίες των έργων του Τζακομέτι. Ο Τζεφ Κουνς είναι ευρέως γνωστός για εμβληματικά γλυπτά όπως τα Rabbit και Balloon Dog, καθώς και για μνημειακής κλίμακας έργα με λουλούδια, όπως τα Puppy και Split-Rocker. Η τελευταία του παρουσία ήταν το 2022, με την έκθεση «Jeff Koons: Apollo» στον χώρο Project Space του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ, στο παλιό Σφαγείο της Υδρας.

Όπως αναφέρει ο ίδιος ο καλλιτέχνης: «Είναι εξαιρετικά μεγάλη τιμή για μένα να εκθέτω το έργο μου Balloon Venus Lespugue (Orange) στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, όπου ταυτόχρονα αυτό συνομιλεί με τα αντίγραφα των πρωτότυπων προϊστορικών ειδωλίων “Αφροδίτης” που διατρέχουν ολόκληρη την Παλαιολιθική περίοδο. Η εμπειρία των αντικειμένων στο πλαίσιο της έκθεσης – από το Balloon Venus Lespugue (Orange) που ξεπερνά τα 2,5 μέτρα, μέχρι τα μουσειακά πρότυπα, το ύψος των οποίων κυμαίνεται από 4,7 έως 15 εκατοστά – φανερώνει μία εντυπωσιακή αντίθεση ως προς την κλίμακα αλλά και τα υλικά. Υπάρχει μία συνεχής συζήτηση γύρω από τη χρήση των ειδωλίων «Αφροδίτης» και τη σημασία τους. Το μέγεθός τους, ωστόσο, είναι ενδεικτικό του φορητού χαρακτήρα τους. Θα μπορούσε κανείς να τα κρατήσει στα χέρια του, καθιστώντας έτσι δυνατή τη σωματική σύνδεση με τη μαγεία της γονιμότητας.»
Όπως σημειώνουν οι επιμελητές της έκθεσης και Επιστημονικοί Διευθυντές του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Δρ Παναγιώτης Ιωσήφ και Δρ Ιωάννης Φάππας: «Το πλέον εντυπωσιακό χαρακτηριστικό aυτών των Αφροδιτών, έγκειται στην υπερβολή της φόρμας τους: βολβόσχημη κοιλιακή χώρα, τονισμένοι γοφοί, πλούσια στήθη, ενώ συχνά τα χαρακτηριστικά του προσώπου και τα άκρα είναι σε σμίκρυνση ή εντελώς απόντα. Το σώμα γίνεται μήνυμα και η μορφή του το σκεύος που φέρει νόημα».
Μια «Αφροδίτη» 28.000 ετών
Η αινιγματική και εμβληματική Αφροδίτη του Lespugue, ηλικίας περίπου 28.000 ετών, δεν είναι μια «ρεαλιστική απεικόνιση, αλλά η αφαιρετική σύνθεση μιας γυναικείας μορφής». Σκαλισμένο από ελεφαντόδοντο μαμούθ -ένα ευγενές και πολύτιμο υλικό που προέρχεται από εντυπωσιακά προϊστορικά ζώα-, το ειδώλιο ξεχωρίζει για την ομαλή, σχεδόν γυαλισμένη επιφάνειά του και την εκλεπτυσμένη πλαστικότητα των όγκων του. Οι καμπύλες, άλλοτε έντονες και άλλοτε υπαινικτικές, δημιουργούν μια μορφή που μεταβάλλεται ανάλογα με τη γωνία θέασης: από ένα λεπτό προφίλ έως μια πληθωρική σύνθεση στο στήθος, στην κοιλιά και τους μηρούς. Αυτή η πολυσημία είναι που της προσδίδει διαχρονική γοητεία, επιτρέποντας ερμηνείες που εκτείνονται από σύμβολο γονιμότητας και μητρότητας έως έκφραση μιας ευρύτερης, σχεδόν κοσμικής γυναικείας δύναμης.
Συλλογή Homem Sonnabend
Η Συλλογή Homem Sonnabend αποτελεί την ιδιωτική συλλογή των Antonio Homem Sonnabend και Phokion Potamianos Homem. Στη συλλογή εντάσσονται έργα της Αναγέννησης σε διάλογο με αντιπροσωπευτικά δείγματα από την τέχνη της Αφρικής και της Ωκεανίας, καθώς και των διακοσμητικών τεχνών των αρχών του 20ού αιώνα. Παράλληλα, αναδεικνύει σημαντικούς εκπροσώπους της μεταπολεμικής και σύγχρονης τέχνης, από την Pop Art έως την Arte Povera, καθώς και δημιουργίες των δεκαετιών 1980 και 1990. Η συλλογή καλύπτει ποικίλα εκφραστικά μέσα, όπως φωτογραφία, γλυπτική και ζωγραφική, συγκεντρώνοντας έργα καλλιτεχνών όπως οι Andy Warhol, Cy Twombly, Roy Lichtenstein, Jasper Johns, Robert Rauschenberg, Claes Oldenburg, Michelangelo Pistoletto, Mario Schifano, Lucio Fontana, Jannis Kounellis, Bernd και Hilla Becher, Hiroshi Sugimoto και Jeff Koons, μεταξύ άλλων.
www.sonnabendcollectionfoundation.org
www.sonnabendmantova.it
Μέγαρο Σταθάτου (Βασιλίσσης Σοφίας & Ηροδότου 1)
Τιμές εισιτηρίων
10€ & 7€ μειωμένο
https://cycladic.gr/ektheseis/jeff-koons-afroditi-tou-lespugue/
*COMBO εισιτήριο16€ & 10€ μειωμένο
*Περιλαμβάνει είσοδο και στις μόνιμες εκθέσεις
Ξεναγήσεις κοινού στα ελληνικά:
2/4, 19:00
14/5, 19:00
11/6, 19:00
2/7, 19:00
6/8, 19:00
Εισιτήριο ξενάγησης: 14 € & 11€ μειωμένο
Το εισιτήριο της ξενάγησης είναι διαθέσιμο μόνο ηλεκτρονικά
Ξεναγήσεις κοινού στα αγγλικά: Jeff Koons & μόνιμες εκθέσεις
κάθε Δευτέρα στις 12:00 (από 4/5/2026 – 31/8/2026)
Εισιτήριο ξενάγησης: 20€, 14€ μειωμένο
Guided Talks
Τρίτη 31/3, 19:30 / Πάρις Μέξης / Ηλεκτρονική κράτηση εδώ:
https://cycladic.gr/ektheseis/jeff-koons-afroditi-tou-lespugue/
Οι επόμενες ημερομηνίες και οι καλεσμένοι θα ανακοινωθούν σύντομα.
Εισιτήριο συμμετοχής 16€, 13€ μειωμένο
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο: 10:00-17:00
Πέμπτη: 10:00-20:00
Κυριακή: 11:00-17:00
Τρίτη: Κλειστά
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Μέγαρο Σταθάτου/ Βασιλίσσης Σοφίας & Ηροδότου 1
106 74, Αθήνα
Τηλ.: (+30) 210 7228321-3
W: www.cycladic.gr
Instagram: @cycladic_museum
Facebook: @CycladicArtMuseum
LinkedIn: The Museum of Cycladic Art

