Χίλντα Παπαδημητρίου στον ΕΤ: «Θέλω να δίνω φωνή σε περιθωριοποιημένους»

Με αφετηρία την ανακάλυψη δύο σκελετών και ενός κεχριμπαρένιου κομπολογιού στον χώρο της παλιάς Columbia, η αστυνόμος, Αΐντα Μητροπούλου, καλείται να ακολουθήσει τα ίχνη μιας υπόθεσης που ενώνει παρελθόν και παρόν. Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για τη μνήμη της πόλης, τη μουσική, τους ανθρώπους που μένουν έξω από το επίσημο αφήγημα και όσα κρύβονται κάτω από το χώμα της Αθήνας.

Στο «Κομπολόι στο χώμα» η έρευνα ξεκινά από ένα εύρημα θαμμένο στον χώρο της Columbia. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει αφηγηματικά στις ιστορίες που επιστρέφουν από το παρελθόν για να διεκδικήσουν μια θέση στο παρόν;

Νιώθω την ανάγκη για απόδοση δικαιοσύνης, της απαραίτητης κάθαρσης όπως την έχουμε διδαχθεί στην αρχαία τραγωδία. Οι χαμένες γυναίκες, αλλά και οι άντρες, πρέπει να αποκτήσουν όνομα και μια ιστορία. Αυτή την ιστορία θέλω να αφηγηθώ.

Στο «Κομπολόι στο χώμα» η μουσική δεν αποτελεί απλώς μέρος του σκηνικού, αλλά συνδέεται άμεσα με την ίδια την έρευνα και τη μνήμη των προσώπων. Πώς προέκυψε η επιλογή να τοποθετήσετε αυτή τη φορά την ιστορία στον χώρο της Columbia, ενός τόπου τόσο φορτισμένου για την ελληνική δισκογραφία;

Τελειώνοντας τη νομική, ανέλαβα το οικογενειακό δισκάδικο, τη δεκαετία του ‘80, την εποχή της ιλιγγιώδους ανάπτυξης της ελληνικής δισκογραφίας. Πήγαινα στον Περισσό, πρόλαβα το εργοστάσιο σε πλήρη άνθιση, και θυμάμαι ακόμη το σοκ όταν οι Αγγλοι ανακοίνωσαν το κλείσιμό του το 1990. Το γράφω ξανά και ξανά, ένα εργοστάσιο που προμήθευε με δίσκους και κασέτες τα Βαλκάνια και όλη τη Μέση Ανατολή έκλεισε εν μία νυκτί. Κυριολεκτικά. Μία δεκαετία αργότερα, έκλεισαν τα περισσότερα δισκάδικα της χώρας, συμπαρασύροντας τις μικρές δισκογραφικές εταιρείες, τους ανεξάρτητους ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Στο βιβλίο συνυπάρχουν δημοσιογράφοι, μουσικοί, άνθρωποι της νύχτας, μετανάστες και πρόσωπα που κινούνται στις παρυφές της κοινωνικής ορατότητας. Τι σας ελκύει σε αυτούς τους χαρακτήρες που συχνά μένουν έξω από τις «μεγάλες» αφηγήσεις;

Το γεγονός ακριβώς ότι μένουν έξω από τις «μεγάλες» αφηγήσεις. Δεν με ενδιαφέρει η άποψη και η ζωή των ντιζαϊνάτων πλούσιων, με ενδιαφέρει ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Και θέλω να δίνω φωνή σε όσους περιθωριοποιεί ο κυρίαρχος λόγος: στους ηλικιωμένους και τους Ρομά, στους μετανάστες και τους άστεγους.

Η αστυνόμος Αΐντα επιλέγει να ακολουθήσει μια υπόθεση που δεν θεωρείται εύκολη ή προφανής από το περιβάλλον της. Τι είναι αυτό που την κινεί περισσότερο σε έναν τέτοιο δρόμο: το πείσμα, η περιέργεια ή κάτι βαθύτερο, όπως η ανάγκη να αποδοθεί δικαιοσύνη σε όσους έχουν ξεχαστεί;

Ολα αυτά μαζί και συγχρόνως. Η Αΐντα έχει έντονη αίσθηση του δικαίου, κάτι που τη συνδέει με τον Χάρη Νικολόπουλο, και καθώς το βιβλίο διαδραματίζεται το 2016, πάνω στη μεγάλη μεταναστευτική κρίση, νιώθει την ανάγκη να αναζητήσει μια δικαίωση για τις δολοφονημένες γυναίκες.

Διαβάζοντας το βιβλίο, νιώθει κανείς ότι κάτω από το αστυνομικό μυστήριο υπάρχει ένας διάλογος με την ίδια την Αθήνα. Αν η πόλη μπορούσε να μιλήσει για όσα κρύβει στα ερείπια, στις γειτονιές και στους ανθρώπους της, τι πιστεύετε ότι θα μας έλεγε σήμερα;

Δεν τολμώ να φανταστώ τι θα μας έλεγε. Θα μας καταριόταν για την καταστροφή που προκαλέσαμε στην πόλη μας, για το μπάζωμα των ποταμιών και των ρεμάτων, για την εξαφάνιση του πράσινου και του ελεύθερου δημόσιου χώρου, για το γκρέμισμα των όμορφων αστικών σπιτιών από τη δεκαετία του ‘50 και μετά. Για την παράλογη και άναρχη δόμηση, για την καταστροφή των τοπόσημων της πόλης.

ΑΝΗΣΥΧΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΡΑΓΜΩΝ

Η Χίλντα Παπαδημητρίου γεννήθηκε το 1957 στην Καλλιθέα. Σπούδασε νομικά και για μία εικοσαετία είχε ένα δισκάδικο στη Νέα Σμύρνη. Από το 1995 ασχολείται επαγγελματικά με τη μετάφραση λογοτεχνίας και δοκιμίων για την τέχνη και την ιστορία των πολιτικών κινημάτων. Εχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων: Percival Everett, John Barth, Joyce Carol Oats, Dashiell Hammett, Jonathan Coe, Bob Dylan, Leonard Cohen, Ian Rankin, Graeme McCray Burnet, κ.ά.

Από το 2011 γράφει μια σειρά αστυνομικών μυθιστορημάτων («Για μια χούφτα βινύλια», «Εχουνε όλοι κακούς σκοπούς», «Η συχνότητα του θανάτου», «Ενοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου», όλα στις εκδόσεις Μεταίχμιο). Διηγήματά της έχουν συμπεριληφθεί στη σειρά «Ελληνικά Εγκλήματα 5, 6 και 7» (Καστανιώτης), «Ο πρώτος σταθμός» (Μεταίχμιο), κ.ά. Εχει γράψει δύο μουσικές μονογραφίες (Beatles, Clash, Απόπειρα), και δύο δοκίμια, για την ιστορία του φεμινιστικού κινήματος («Το φάντασμα μιας δεκαετίας», εκδόσεις Δελφίνι) και για το φλίπερ («Multiball: οχτώ κείμενα για το φλίπερ», Αλεξάνδρεια). Είναι τακτική συνεργάτης της ιστοσελίδας για το βιβλίο bookpress.gr και της μουσικής ιστοσελίδας mic.gr.