Το αμοργιανό τοπίο συνομιλεί διαχρονικά με την Ιστορία και τον Πολιτισμό. Από τον επιβλητικό βράχο του Κάστρου της Χώρας έως τους ιδιαίτερους εξώστες και τον εσωτερικό διάκοσμο των εκκλησιών της, η αρχιτεκτονική, τα μνημεία και ο κυκλαδίτικος τρόπος ζωής αφηγούνται μια ιστορική διαδρομή που ξεπερνά τις πέντε χιλιετίες. Δύο πολύτιμα τεκμήρια αυτής της μακραίωνης ιστορίας, από τον ύστερο Μεσαίωνα έως τους νεότερους χρόνους, είναι πλέον ξανά επισκέψιμα σε κατοίκους και επισκέπτες του νησιού.
Στην Αμοργό, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε τον «Κάτω Λάκκο», μια τοξωτή καμαροσκέπαστη υδατοδεξαμενή του 15ου αιώνα και τον «Θόλο», ένα οικοδόμημα βιοτεχνικού χαρακτήρα του 16ου αιώνα. Τα δύο ιστορικά μνημεία αποκαταστάθηκαν από τον Δήμο Αμοργού στο πλαίσιο της ανάπλασης του παραδοσιακού βυζαντινού οικισμού της Χώρας. Παράλληλα, η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες ολοκληρώνεται η διαδικασία και η υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης για την αποδοχή από το υπουργείο Πολιτισμού του ακινήτου που παραχωρεί ο δήμος για την ίδρυση του Διαχρονικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο νησί, καθώς δεν επαρκεί για να στεγάσει ολόκληρη την Αρχαιολογική Συλλογή με πολλά και σημαντικά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως από τις αρχαιολογικές έρευνες των τελευταίων ετών.
Η υπουργός Πολιτισμού, με τον π. Θωμά Συνοδινό και τον δήμαρχο Αμοργού στον Κάτω Λάκκο.
«Πληθωρική παρουσία»
«Τα νησιά των Κυκλάδων αποτελούσαν ανέκαθεν περιοχή με πληθωρική παρουσία στο ιστορικό και στο γενικότερο πολιτιστικό πεδίο η οποία, σε συνδυασμό με τις διακεκριμένες περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες, τις ιδιάζουσες γεωμορφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ιδιαίτερου πολιτισμού και ενός διακριτού τρόπου ζωής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Αμοργός, όπου αυτά ακριβώς τα στοιχεία διαμόρφωσαν τον τοπικό πολιτισμό και τον κυκλαδίτικο τρόπο ζωής, από την απώτερη αρχαιότητα ως σήμερα» ανέφερε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό της, η υπουργός Πολιτισμού, αφού ευχαρίστησε τον δήμαρχο Αμοργού, Λευτέρη Καραΐσκο, για την αγαστή και δημιουργική συνεργασία τους, αλλά και για τη σημαντική πρωτοβουλία του δήμου να προχωρήσει στην αποκατάσταση του «Θόλου» και του «Κάτω Λάκκου».
Ο πρωτοπρεσβύτερος π. Θωμάς Συνοδινός, με τη Λίνα Μένδωνη, τη Μαρία Μερτζάνη και τον Δημήτρη Αθανασούλη στον Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής.
Σχεδόν στο κέντρο του νησιού, το Κάστρο, ο ψηλός φυσικός βράχος με το ολόλευκο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, που δεσπόζει επάνω από την κωμόπολη, αποτελεί το ζωντανό σύμβολο της Χώρας. Ο οικιστικός πυρήνας της, στη βόρεια και την ανατολική πλευρά του Κάστρου, χρονολογείται την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, όταν οι επιδρομές των Αράβων ανάγκασαν τους κατοίκους σε όλα σχεδόν τα νησιά του Αιγαίου να μετατοπίσουν τους παράλιους οικισμούς τους στην ενδοχώρα. Ο φυσικός βράχος φαίνεται να οχυρώθηκε στα χρόνια της Ενετοκρατίας (1206-1537).
Ανάμεσα στα ελάχιστα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα εκείνης της εποχής συγκαταλέγεται ο «Κάτω Λάκκος», η τοξωτή, καμαροσκέπαστη υδατοδεξαμενή του 15ου αιώνα. Η κιστέρνα αποδόθηκε στο κοινό ως επισκέψιμο μνημείο.
Διαβάστε Επίσης
Σε άμεση γειτνίαση και οργανική συνάφεια με τον «Κάτω Λάκκο» βρίσκεται ο «Θόλος», ένα ιστορικό οικοδόμημα βιοτεχνικού χαρακτήρα του 16ου αιώνα, ενταγμένο στον παραδοσιακό οικισμό της Χώρας. Ερειπωμένο για δεκαετίες, αποκαταστάθηκε προκειμένου να λειτουργήσει ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων και ως τόπος πληροφόρησης για τα παραδοσιακά επαγγέλματα του νησιού, που χάνονται.
ΑΥΤΟΨΙΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
Την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1537-1824), η Αμοργό, γνώρισε ημέρες οικονομικής ακμής και «εκκλησιαστικής αναγέννησης». Η άνθηση αυτή, ορατή ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα, αποτυπώνεται στους πολυάριθμους ναούς και στον πλούσιο διάκοσμό τους. Η κ. Μενδώνη, συνοδευόμενη από τον Εφορο Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρη Αθανασούλη και τη Μαρία Μερτζάνη, πραγματοποίησε αυτοψία σε τρεις εκκλησίες της Χώρας, όπου ολοκληρώθηκε η συντήρηση μεταβυζαντινών τέμπλων και εικόνων.
Πρόκειται για τους Αγίους Αποστόλους, τη Ζωοδόχο Πηγή, και τον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Για το 2027 προγραμματίζεται η αποκατάσταση του τέμπλου της Κοίμησης της Θεοτόκου, όπου φυλάσσεται η Παναγία της Επισκοπής, με τοιχογραφικά στρώματα που φθάνουν έως τον 14ο αιώνα.
Κατά την παραμονή της στην Αμοργό, η κ. Μενδώνη παρέστη στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό, στη Λότζια, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου.
