Νεανικό κοινό, γεμάτη αίθουσα και πέντε ταινίες που, παρά τη μικρή τους διάρκεια, άνοιξαν μεγάλες συζητήσεις. Η δεύτερη βραδιά του 49ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, που πραγματοποιείται από τις 6 έως τις 12 Σεπτεμβρίου, έφερε στο προσκήνιο διαφορετικές κινηματογραφικές φωνές και ιστορίες που ακουμπούν με τον δικό τους τρόπο τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.
Στον κινηματογράφο Ολύμπια, οι θεατές παρακολούθησαν πέντε ταινίες του Εθνικού Διαγωνιστικού, με τη θεματολογία να περνά από τον τρόμο και την αυτοδιάθεση έως τον έρωτα, το χιούμορ και την ιστορική μνήμη.
Μετά την προβολή, οι σκηνοθέτες βρέθηκαν στη σκηνή και συνομίλησαν με το κοινό για τις ιδέες που γέννησαν τις ταινίες τους, τους χαρακτήρες, τις δυσκολίες των γυρισμάτων και τις επιλογές που διαμόρφωσαν το τελικό αποτέλεσμα.
«Κερί»: Όταν η ομορφιά συναντά τον φόβο
Η Χρυσιάννα Παπαδάκη επέστρεψε στο Φεστιβάλ Δράμας τρία χρόνια μετά την κατάκτηση του Χρυσού Διόνυσου για την ταινία «Αρκουδότρυπα», την οποία είχε σκηνοθετήσει μαζί με τον Στέργιο Ντινόπουλο.
Στη νέα της δουλειά, το «Κερί», η ομορφιά, το σώμα και η μνήμη αποκτούν μια σκοτεινή και σχεδόν τελετουργική διάσταση.
Η ιστορία ακολουθεί την Εύα, μια γυναίκα που βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παρουσία η οποία στοιχειώνει τη μνήμη της, μέσα σε έναν χώρο περιποίησης όπου ο καλλωπισμός μετατρέπεται σταδιακά σε τελετουργία ερωτισμού και θυσίας.
Διαβάστε Επίσης
Η σκηνοθέτιδα μίλησε για την ελευθερία που προσφέρει η μικρού μήκους φόρμα, αλλά και για την έρευνα που προηγήθηκε γύρω από την εικόνα του βαμπίρ και τη σύνδεσή της με τη μνήμη, την ασθένεια και τον φόβο απέναντι στο σώμα.
Τέσσερις ημέρες γυρισμάτων και πολλές τεχνικές απαιτήσεις
Το «Κερί» γυρίστηκε μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες, έπειτα από δύο εβδομάδες προετοιμασίας.
Καθοριστική ήταν και η επιλογή του χώρου αισθητικής, η οποία συνδέεται με προσωπική εμπειρία της σκηνοθέτιδας από την πρώτη της αποτρίχωση στην εφηβεία, αλλά και με χώρους όπου οι άνθρωποι συζητούν γύρω από το σώμα και το φύλο.
Η συνεργασία με τις ηθοποιούς στηρίχθηκε στην εμπιστοσύνη και σε εντατικές πρόβες. Παράλληλα, τα γυρίσματα είχαν αρκετές τεχνικές απαιτήσεις, από τις χειμερινές σκηνές στη θάλασσα μέχρι τη χρήση κεριού και τεχνητού αίματος.
«Αδέσποτοι»: Η άρνηση στράτευσης και το τίμημα μιας επιλογής
Με τους «Αδέσποτους» της Αναστασίας Γκίβαλου, η θεματολογία μεταφέρεται σε ένα διαφορετικό, αλλά ιδιαίτερα σύγχρονο πεδίο.
Κεντρικός χαρακτήρας είναι ο Ορέστης, ένας αντιρρησίας συνείδησης που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο να χάσει το πατρικό του σπίτι εξαιτίας των προστίμων που συνδέονται με την άρνησή του να υπηρετήσει.
Την ίδια στιγμή, καλείται να διαχειριστεί τη σχέση του με τον πατέρα του, τις προσωπικές του αρχές αλλά και τις ευθύνες που έχει απέναντι στους φίλους του.
Η σκηνοθέτιδα ξεκίνησε από την προσωπική της παρατήρηση γύρω από τη στρατιωτική θητεία και την επιλογή αρκετών νέων να μην υπηρετήσουν.
Ακολούθησε έρευνα και συζητήσεις με ανθρώπους που είχαν προσωπική εμπειρία, με αποτέλεσμα η αρχική ιδέα να διευρυνθεί σε μια ιστορία για την αυτοδιάθεση, τη φιλία και τις επιλογές μιας ολόκληρης γενιάς.
Κατά τη συζήτηση με το κοινό τέθηκε και η ταξική διάσταση της συγκεκριμένης επιλογής, ενώ η κ. Γκίβαλου αναφέρθηκε στη διαφορά ανάμεσα στην ανοιχτή πολιτική άρνηση στράτευσης και την απαλλαγή μέσω «Ι5».
Μια ταριχευμένη κότα και μια εξάμηνη μακέτα
Η πιο παιχνιδιάρικη στιγμή της βραδιάς ήρθε μέσα από τη «Ζωή και Κότα» της Λεύκης Δεριζιώτη.
Μια ταριχευμένη κότα περιμένει την κατάλληλη ευκαιρία για να εκδικηθεί την κυρία Κανάκη, σε μια μόλις πεντάλεπτη stop motion ταινία που πίσω από το χιούμορ της κρύβει μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία παραγωγής.
Η Δεριζιώτη έχει ήδη σημαντική πορεία στον κινηματογράφο ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος. Αυτή, ωστόσο, ήταν η πρώτη δική της ταινία που έφτασε στη μεγάλη οθόνη.
Για την κατασκευή της μακέτας χρειάστηκαν περισσότεροι από έξι μήνες, ενώ τα γυρίσματα διήρκεσαν ακόμη πέντε έως έξι μήνες.
Στο stop motion, όπως εξήγησε, η ίδια η διαδικασία κατασκευής μπορεί να επηρεάσει και την εξέλιξη της ιστορίας. Μια αλλαγή στον φωτισμό, μια διαφορετική κίνηση ή μια λεπτομέρεια στο σκηνικό μπορεί να δημιουργήσει μια νέα ιδέα και να οδηγήσει ακόμη και σε αλλαγές στο σενάριο. Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να αποδοθεί συναίσθημα μέσα από μια άψυχη κούκλα.
«we didn’t even get it up»: Έρωτας, ταυτότητα και υπερρεαλισμός
Στην ταινία «we didn’t even get it up» της Μαρθίλιας Σβάρνα, ένας χιουμοριστικός τίτλος οδηγεί σε μια πιο υπαρξιακή ιστορία.
Η Στέλλα βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ερωτικές σχέσεις και ταυτόχρονα προσπαθεί να καταλάβει πού ανήκει και πόσο χώρο αφήνει στους άλλους να καθορίζουν τη θέση της στον κόσμο.
Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και αποτέλεσε, όπως ανέφερε η σκηνοθέτιδα, και μια προσωπική διαδικασία αναζήτησης.
Η αφήγηση κινείται σε υπερρεαλιστικό πλαίσιο, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συζήτηση με το κοινό είχε ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται η γυμνή πρωταγωνίστρια.
Η φωτογραφία και η σκηνογραφία σχεδιάστηκαν έτσι ώστε το σώμα να αποτελεί φυσικό κομμάτι του χώρου και να αποφεύγεται η αντικειμενοποίησή του.
Το σενάριο γράφτηκε μέσα σε δύο βράδια, ενώ σημαντική επιρροή στη σκέψη πίσω από την ταινία είχε ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες.
«The Rooster’s Gospel»: Η ιστορία μέσα από τα μάτια ενός παιδιού
Η βραδιά ολοκληρώθηκε με την ταινία «Κατά του Αλέκτορος – The Rooster’s Gospel» του Θάνου Τοκάκη. Η ιστορία ξεκινά από μια σχολική παράσταση, αλλά σταδιακά μετατρέπεται σε μια διαφορετική ματιά πάνω στην Ελλάδα του παρελθόντος.
Ένα 11χρονο αγόρι αναγκάζεται την τελευταία στιγμή να εγκαταλείψει τον ρόλο του Πετεινού και να υποδυθεί τον Χριστό, μπροστά σε ένα κοινό που έχει μόλις γνωρίσει την οικονομική άνοδο.
Η ιδέα γεννήθηκε από μια παιδική ανάμνηση του ίδιου του Τοκάκη, από μια σχολική παράσταση για τα Πάθη του Χριστού και τα ανάμεικτα συναισθήματα φόβου και γοητείας που του προκαλούσε τότε η πιθανότητα να υποδυθεί τον Χριστό.
Ο νεαρός Αναστάσης, που βρέθηκε πρώτος στο casting, κέρδισε αμέσως τον σκηνοθέτη με την παρουσία και το βλέμμα του.
Από το Βυζάντιο στο 1994
Η ταινία χρειάστηκε σημαντική προετοιμασία, ενώ η περιορισμένη χρηματοδότηση και οι απορρίψεις έκαναν την παραγωγή ακόμη πιο δύσκολη.
Η αισθητική της κινείται ανάμεσα σε τρεις διαφορετικές ιστορικές περιόδους: τη βυζαντινή εποχή, την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό.
Η επιλογή του 1994 λειτουργεί ως αναφορά σε μια Ελλάδα που αισθανόταν ότι βρισκόταν σε περίοδο οικονομικής ακμής.
Όπως εξήγησε ο Θάνος Τοκάκης, στόχος δεν ήταν ούτε η νοσταλγία ούτε η ειρωνεία απέναντι στο παρελθόν. Πρόκειται περισσότερο για μια αναχρονιστική ματιά στην ιστορία και στον τρόπο με τον οποίο αυτή εξακολουθεί να επηρεάζει το παρόν.
Ένα Εθνικό Διαγωνιστικό με έντονο γυναικείο αποτύπωμα
Το Εθνικό Διαγωνιστικό του 49ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, με head programmer τον Γιώργο Αγγελόπουλο, περιλαμβάνει φέτος 30 ταινίες.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία των γυναικών στη σκηνοθεσία, καθώς 18 από τις 30 ταινίες έχουν γυναίκες δημιουργούς.
Το πρόγραμμα συνδυάζει νέες κινηματογραφικές φωνές με δημιουργούς που έχουν ήδη αφήσει το δικό τους αποτύπωμα στη Δράμα. Μάλιστα, τρεις σκηνοθέτες που συμμετείχαν πέρυσι επιστρέφουν μόλις έναν χρόνο αργότερα με νέα ταινία.
Από τις ανθρώπινες σχέσεις μέχρι την κοινωνική επισφάλεια
Κοινός παρονομαστής πολλών από τις φετινές ταινίες είναι η προσπάθεια να φωτιστούν οι ανθρώπινες σχέσεις και τα κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη Ελλάδα.
Οικογένεια, έρωτας, απώλεια, αποξένωση, κακοποίηση, εργοδοτική αυθαιρεσία και η επισφάλεια της εποχικής εργασίας συναντούν χαρακτήρες που προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σε μια πραγματικότητα που συχνά τους αφήνει στο περιθώριο. Οι νέοι δημιουργοί, ωστόσο, δεν επιλέγουν μόνο τον ρεαλισμό για να μιλήσουν για όλα αυτά.
Ο τρόμος, η φαντασία, το stop motion, ο υπερρεαλισμός, ακόμη και μυθικά πλάσματα γίνονται εργαλεία για να ειπωθούν ιστορίες που, πίσω από την κινηματογραφική τους φόρμα, μιλούν για ζητήματα βαθιά πραγματικά.
