Ο Έλληνας πρωθυπουργός, κληθείς να σχολιάσει τη χθεσινή συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν τόνισε ότι: «μια συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της καλής γειτονίας. Η χώρα μας αντιμετωπίζει διαρκή απειλή πολέμου από την Τουρκία και πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε σε ετοιμότητα. Είμαι βέβαιος ότι τα ζητήματα μπορούν αν επιλυθούν σε πνεύμα συνεργασίας και καλής γειτονίας».
Συγκεκριμένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή πολέμου (casus belli) από την Τουρκία, σε περίπτωση που ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, είναι απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη οι ευαισθησίες όλων των συμμάχων. Την ίδια ώρα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι τα εκκρεμή ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από το πνεύμα της συνεργασίας και των σχέσεων καλής γειτονίας, υπενθυμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί πρωτίστως αμυντική συμμαχία.
«Η Ελλάδα έχει ήδη πετύχει τον στόχο του 3,5%»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που εκπληρώνουν τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Όπως είπε, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δρα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή και έχει διατηρήσει σταθερά τις αμυντικές της δεσμεύσεις προς το ΝΑΤΟ ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις πέντε χώρες της Συμμαχίας με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες.
Ο ρόλος της Ευρώπης στο ΝΑΤΟ
Αναφερόμενος στη Σύνοδο, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι συζητήσεις διεξάγονται με βασικό αντικείμενο τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την πρώτη θητεία του ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει πίεση προς τις ευρωπαϊκές χώρες ώστε να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη έχει πλέον κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ ο ίδιος παραμένει σταθερός υποστηρικτής της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι ως ανταγωνιστικού σχήματος προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που ενισχύει συνολικά τη Συμμαχία.
«Να δοθεί χώρος στη διπλωματία»
Ο ο πρωθυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών θα διατηρηθεί. Τόνισε ότι είναι κρίσιμο να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για την επίλυση της κρίσης, επισημαίνοντας πως μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου, γεγονός που θα επιβάρυνε περαιτέρω το κόστος ζωής των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Σύνοδος Κορυφής ΝΑΤΟ: Με σταθερές θέσεις και αμυντική υπεροχή η Ελλάδα
Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα από χθες στην Αγκυρα, όπου σήμερα θα διεξαχθεί η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη Σύνοδο με σταθερές θέσεις και σε καμία περίπτωση δεν ετεροπροσδιορίζεται στην εξωτερική της πολιτική και την αμυντική της θωράκιση, όπως σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη.
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έφτασε χθες το απόγευμα στην τουρκική πρωτεύουσα και συμμετείχε στο δείπνο που παράθεσε στους ηγέτες ο οικοδεσπότης της Συνόδου του ΝΑΤΟ, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το πλαίσιο στο οποίο διεξάγεται αυτή η Σύνοδος Κορυφής είναι ιδιαίτερα τεταμένο, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι αυξημένη και το ΝΑΤΟ προσπαθεί να βρει τον βηματισμό του αλλά και να αναδιαμορφώσει τους κανόνες λειτουργίας του, με κεντρικό θέμα να είναι η αξιολόγηση της προόδου των συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035.
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στην προηγούμενη σύνοδο στη Χάγη και όχι μόνο αυτό, αλλά συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%).
Με απλά λόγια, η χώρα μας αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας ως προς τις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αφού ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές χώρες της Συμμαχίας εξακολουθούσαν να υπολείπονται των σχετικών δεσμεύσεων.
Βέβαιοι είναι στο Μέγαρο Μαξίμου ότι οι υπερπατριώτες στη χώρα μας θα σπεύσουν να πουν για ακόμα μια φορά ότι «ο Ερντογάν τα πήρε όλα», αναλύοντας τις χθεσινές δηλώσεις μπροστά στις κάμερες του Ντόναλντ Τραμπ και του Ταγίπ Ερντογάν. Αλλωστε, η αντιπολίτευση δεν μπορεί ούτε στα εθνικά θέματα να ταυτιστεί με τις κυβερνητικές θέσεις.
Οπως θυμίζουν, και στην προηγούμενη συνάντηση που είχε ο Τούρκος πρόεδρος με τον Ντόναλντ Τραμπ είχαν φέρει την καταστροφή και διαψεύστηκαν από τα ίδια τα γεγονότα.
«Η Ελλάδα», απαντούν κυβερνητικά στελέχη, «είναι ένα από τα πιο ισχυρά πλέον, ανερχόμενα κράτη-μέλη, ισότιμο μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως και όλα τα υπόλοιπα μέλη, και κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, που σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και έχει καταφέρει να βάζει ψηλά στην ατζέντα την ανάγκη πλήρωσης όλων των διατυπώσεων για χρήση εξοπλιστικών προγραμμάτων. Με απλά λόγια, θα πρέπει οποιαδήποτε συμφωνία να προβλέπει ότι δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τίποτα κατά συμμαχικού κράτους».
Θυμίζουν επίσης ότι το 2019 η Ελλάδα ήταν εκτός προγράμματος F-35 και εκτός προγράμματος αναβάθμισης των F-16. Σήμερα, όμως, 6,5 χρόνια μετά, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει 20 υπερσύγχρονα F-35 με τη δυνατότητα προαίρεσης αυτά να γίνουν 40. Ως προς τα F-16, εκεί που ήμασταν εκτός προγράμματος αναβάθμισης, έχει γίνει αναβάθμιση ήδη σε 56 και το σύνολο θα είναι 83 σε νέα τεχνολογία Viper. Η Τουρκία, από την άλλη, το 2019 ήταν σε φάση εξασφάλισης με τα F-35 και σήμερα τα διεκδικεί.
Υπενθυμίζουν επίσης ότι εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί τους οποίους προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, για την άρση των οποίων πρέπει να υπάρξει νέα απόφαση του Κογκρέσου. Επίσης, υπογραμμίζουν ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.
Το SAFE στο παρασκήνιο της Συνόδου
Το αίτημα της Τουρκίας για συμπερίληψή της στο πρόγραμμα SAFE δεν εκφράστηκε τυχαία από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Κατ’ αρχάς έγινε με φόντο τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ όπου η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και η αύξηση της παραγωγής στρατιωτικού υλικού βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.
Η Τουρκία δηλώνει απαραίτητη σε αυτή τη διαδικασία, τονίζοντας την οικονομική διάσταση της όλης αυτής προσπάθειας, ωστόσο για την Αθήνα και τη Λευκωσία το ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά οικονομικό ή βιομηχανικό.
Η πιθανή συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά προγράμματα άμυνας αγγίζει ευρύτερα ζητήματα πολιτικής αξιοπιστίας, σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών και συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές.
Και αυτό το οποίο δεν θέλουν Ελλάδα και Κύπρος είναι η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ να λειτουργήσει ως αυτόματο εισιτήριο για την πρόσβασή της σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και κοινές αμυντικές προμήθειες.

