Οι φίλοι του, που επισκέπτονταν μέχρι τους τελευταίους μήνες τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη στο σπίτι του, θυμούνται έναν άνθρωπο με πλήρη διαύγεια, πρόθυμο να συζητήσει τις πολιτικές εξελίξεις και να ανασύρει ιστορίες από την πλούσια διαδρομή του και τη βαριά κληρονομιά του, από τα χρόνια που βρέθηκε δίπλα στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, την κρίσιμη περίοδο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας, τη θητεία του σε σημαντικά κυβερνητικά πόστα, αλλά και την έντονη κοινωνική ζωή του με την αγαπημένη του Σόφι πάντα στο πλευρό του.
Με τον θάνατό του, στα 93 χρόνια του, πέφτει η αυλαία μιας ζωής γεμάτης με αγώνες, ευθύνη και προσφορά, όπως την περιέγραψε στον τελευταίο αντίο ο γιος του, Μιλτιάδης, έχοντας κερδίσει, όμως, όπως ανέφερε, κάτι πιο σημαντικό από οποιοδήποτε αξίωμα: τον σεβασμό φίλων και αντιπάλων. Γεννημένος σε πολιτική οικογένεια, καθώς ήταν γιος του νομικού και βουλευτή του Λαϊκού Κόμματος Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ στη Γερμανία, όπου ειδικεύτηκε στο εταιρικό δίκαιο.
Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα άρχισε να δικηγορεί και το 1960 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Την ίδια χρονιά γνώρισε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, που λίγο αργότερα τον επέλεξε για υποψήφιο βουλευτή της ΕΡΕ στη Β’ Περιφέρεια Αθηνών. Ο ίδιος, όπως έχει πει σε συνεντεύξεις του, είχε αντιρρήσεις, ωστόσο ενημερώθηκε ότι η απόφαση του Εθνάρχη ήταν ειλημμένη και οι εκλογικοί κατάλογοι είχαν ήδη καταρτιστεί.
Στη φυλακή
Την περίοδο της δικτατορίας υπέγραφε μαζί με άλλους βουλευτές ανακοινώσεις για την επάνοδο της χώρας στη δημοκρατική ομαλότητα, ενώ στη συνέχεια συνδέθηκε με κλιμάκιο της οργάνωσης Ελεύθεροι Ελληνες, γεγονός που, όταν αποκαλύφθηκε, είχε ως αποτέλεσμα να συλληφθεί και να οδηγηθεί στη φυλακή.
«Επί δικτατορίας φυλακίστηκα επτά-οκτώ μήνες σε πλήρη απομόνωση, δεν είδα άνθρωπο», είχε πει σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ πριν από δύο χρόνια περιγράφοντας στη συνέχεια την ημέρα που πληροφορήθηκε την πτώση της χούντας, στο σπίτι του, στη Βούλα. «Ημουν πολύ επιφυλακτικός σε οποιαδήποτε εκδήλωση. Οταν άκουσα με τη γυναίκα μου αυτό που γίνεται, εκείνη με παρέσυρε να μεταβούμε κι εμείς στην Αθήνα. Αλλά δεν μπορέσαμε να φτάσουμε, επειδή όλη η οδός Συγγρού ήταν κατειλημμένη από αυτοκίνητα που κόρναραν το “έρχεται”. Δεν ήμουν τόσο σίγουρος ότι η δικτατορία είχε καταρρεύσει όπως είχε καταρρεύσει», είχε πει ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης.
«Μόνο εκείνος»
Οπως είχε τονίσει, εκείνη την ταραγμένη εποχή μόνο ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θα μπορούσε να φέρει την ομαλότητα στη χώρα. «Από κει και ύστερα ο Καραμανλής έβαλε σε μια τάξη τα πάντα. Γιατί ο Καραμανλής είχε την αποφασιστικότητα που δεν είχε κανένας άλλος. Ούτε ο Μαύρος της Ενώσεως Κέντρου ούτε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο οποίος ηγείτο της τότε ΕΡΕ. Κανείς δεν μπορούσε να το κάνει αυτό, μόνο ο Καραμανλής» είχε επισημάνει ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης.
«Ασφαλώς και πέτυχε η μεταπολίτευση, γιατί αν μεταφερθείς νοερά στην κατάσταση που υπήρχε τότε, καταλαβαίνεις το μεγάλο βήμα που έγινε προς τη δημοκρατική επανένταξη της Ελλάδας. Γιατί παντού υπήρχαν στρατιωτικοί οι οποίοι διοικούσαν. Ηρθε ο Καραμανλής και σε πολύ λίγες ημέρες έβαλε μια τάξη. Εγώ ήμουν φίλος του πριν έρθει εδώ, έκτοτε όμως τον αγάπησα. Κανείς δεν μπορούσε εκείνη τη στιγμή να τα βγάλει πέρα», είχε πει ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης για τον άνθρωπο που γνώρισε στα νεανικά του χρόνια στα Καμένα Βούρλα και έμελλε να ορίσει τη διαδρομή του.
Ο Λαμπρίας και το κυνήγι της… ζάχαρης
Κορυφαίο στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας και πρωταγωνιστής στις πολιτικές εξελίξεις για ολόκληρες δεκαετίες, ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1961. Το 1974, στις πρώτες εκλογές της μεταπολίτευσης, ήρθε πρώτος σε σταυρούς πανελλαδικά και ανέλαβε για πρώτη φορά κυβερνητικό αξίωμα ως υφυπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Κωνσταντίνου Καραμανλή. «Με πήρε στο τηλέφωνο ο Τάκης ο Λαμπρίας για να μου πει ότι ο Καραμανλής θέλει να με δει το επόμενο πρωινό. Ρωτάω: “τι θέλει;” Και μου απαντά: “δεν μπορώ να σου πω, έχω εντολή να σου πω μόνο αυτό”. Και όταν πήγα εκεί, είδα άλλους δυο-τρεις και λέω “παιδιά, τι γίνεται;”. Κατάλαβα ότι παραλαμβάναμε κάποιο υπουργείο», είχε διηγηθεί στην ΕΡΤ, περιγράφοντας την κατάσταση της εποχής.
«Ξεκίνησα ως υφυπουργός Εσωτερικών, μετά έγινα υφυπουργός Εξωτερικών και όταν πήγα στο υπουργείο Εμπορίου, είχαμε μεγάλο πρόβλημα. Να φανταστείτε, κάναμε διεθνή διαγωνισμό για ζάχαρη. Δεν είχε η Ελλάδα ζάχαρη και κάναμε διεθνείς διαγωνισμούς. Τότε είχαμε διαγωνισμό ζαχάρεως», είχε πει στη συνέντευξή του με αφορμή τη συμπλήρωση -τότε- μισού αιώνα από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, στέλνοντας το δικό του μήνυμα για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να πορεύεται κανείς στην πολιτική.
«Κατά διαβόλου»
«Η πολιτική είναι ένα δύσκολο πράγμα γιατί πρέπει να είσαι έντιμος όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη. Γιατί αν δεν είσαι έντιμος, θα πας κατά διαβόλου», είχε πει επίσης ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης. Η εντιμότητα και η συνέπεια τον χαρακτήριζαν σε ολόκληρη την πολιτική πορεία του, λένε όσοι τον έζησαν από κοντά.
Το 1989 ανέλαβε τα ηνία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Τον Νοέμβριο του 1993 διεκδίκησε την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας, αλλά ηττήθηκε από τον Μιλτιάδη Εβερτ, ωστόσο από το 1994 έως το 1997 ήταν αντιπρόεδρος του κόμματος. Το 1997 ανέλαβε πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, παραμένοντας στο τιμόνι του για 13 χρόνια. Το 2004 εξελέγη για πρώτη φορά ευρωβουλευτής ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου της Νέας Δημοκρατίας.
Η αποχώρηση στο ησυχαστήριο του Μυστρά
Αποχωρώντας από την πολιτική δήλωνε αγρότης, καθώς είχε δικό του κτήμα και οινοποιείο στον Μυστρά από το οποίο έφτιαχνε το δικό του κρασί. Παράλληλα, γύρισε σειρά εκπομπών για την ΕΡΤ με τον τίτλο «Ενας μοντέρνος Παυσανίας», με περιηγήσεις σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους.
Πλούσιο ήταν και το συγγραφικό έργο του, με νομικές και πολιτικές μελέτες, αλλά και με βιβλία. Στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του με τίτλο «Οπως τα έζησα (1981-1993), ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης αποτύπωσε σημαντικούς σταθμούς της πολυκύμαντης διαδρομής του. Πλήρης ημερών και έργων, έφυγε από τη ζωή την ημέρα των γενεθλίων του, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο με μια σπάνια αρμονία, όπως είπε στον επικήδειο που εκφώνησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Πίσω του αφήνει τέσσερα παιδιά, τον Μιλτιάδη, που για πολλά χρόνια ακολούθησε τα βήματά του στην πολιτική, τον Θωμά, που ξεχώρισε στον χώρο της επικοινωνίας, τη γνωστή δημοσιογράφο Ελένη Βαρβιτσιώτη και τον Κωνσταντίνο, που δραστηριοποιείται στον τομέα της αρχιτεκτονικής. Το 2015 είχε φύγει από τη ζωή και η σύζυγός του, Σόφι Λαναρά-Βαρβιτσιώτη, σε ηλικία 73 ετών.
