Ένα μικροσκοπικό θαλάσσιο σκουλήκι, πιθανότατα αυστραλιανής προέλευσης, αλλάζει σταδιακά τη μορφή της λιμνοθάλασσας του Προκόπου, δίπλα στη Στροφυλιά, δημιουργώντας μεγάλους δακτυλιοειδείς υφάλους.
Πρόκειται για το ξενικό πολύχαιτο Ficopomatus enigmaticus, το οποίο κατασκευάζει σωλήνες από ανθρακικό ασβέστιο. Με τον χρόνο, οι σωλήνες αυτοί ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν συμπαγείς κατασκευές που μοιάζουν με μικρούς υφάλους. Στη λιμνοθάλασσα του Προκόπου έχουν καταγραφεί ύφαλοι που φτάνουν ακόμη και τα 15 μέτρα σε πλάτος, ενώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εξάπλωσή τους έχει περιορίσει την ελεύθερη επιφάνεια της λιμνοθάλασσας κατά περίπου 10%-15%.
Ένας μικροσκοπικός «μηχανικός οικοσυστήματος»
Το Ficopomatus enigmaticus θεωρείται «μηχανικός οικοσυστήματος», επειδή μπορεί να μεταβάλει σημαντικά το περιβάλλον όπου εγκαθίσταται. Οι αποικίες του δημιουργούν σκληρές κατασκευές μέσα στο νερό, αλλάζουν την κυκλοφορία του και επηρεάζουν την πρόσβαση σε ορισμένα σημεία της λιμνοθάλασσας. Οι ύφαλοι μπορούν επίσης να δυσκολέψουν την αλιευτική δραστηριότητα, καθώς περιορίζουν τις διαδρομές των σκαφών και μεταβάλλουν τις συνθήκες σε περιοχές όπου παραδοσιακά δραστηριοποιούνται οι ψαράδες.
Έως 880.000 σκουλήκια σε ένα τετραγωνικό μέτρο
Έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών έχει δείξει πόσο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί το είδος. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν πυκνότητες έως και 880.000 άτομα ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ οι ύφαλοι που δημιούργησαν μπορούσαν να φτάσουν σε βάρος τα 18 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο μέσα σε μόλις 11 μήνες. Το είδος έχει καταγραφεί σε πολλές περιοχές του κόσμου και θεωρείται ιδιαίτερα προσαρμοστικό. Ευνοείται σε υφάλμυρα νερά και μπορεί να αναπτύσσεται γρήγορα όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες.
Από την Αυστραλία στις ελληνικές λιμνοθάλασσες
Η ακριβής περιοχή προέλευσης του Ficopomatus enigmaticus δεν έχει εξακριβωθεί πλήρως, όμως θεωρείται ότι πιθανότατα προέρχεται από την Αυστραλία. Η εξάπλωσή του σε διαφορετικές ηπείρους έχει συνδεθεί με τη ναυσιπλοΐα και τη μεταφορά οργανισμών μέσω των πλοίων. Στην Ελλάδα έχει καταγραφεί σε λιμνοθάλασσες και άλλους παράκτιους υγροτόπους, όπου οι ιδιαίτερες συνθήκες αλατότητας και θερμοκρασίας μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξή του. Στον Πρόκοπο, η παρουσία του παρακολουθείται από επιστήμονες καθώς οι εκτεταμένοι ύφαλοι που έχει δημιουργήσει επηρεάζουν πλέον αισθητά τη μορφολογία και τη λειτουργία της λιμνοθάλασσας.
