Σε συναγερμό βρίσκονται οι επιστήμονες για τις επιπτώσεις του ισχυρού Ελ Νίνιο, καθώς εκτιμάται ότι μπορεί να συνδεθεί με περίπου 451.000 επιπλέον θανάτους από τη ζέστη παγκοσμίως έως τον Φεβρουάριο του 2027.
Πρόκειται για θανάτους που αποδίδονται στην πρόσθετη θερμότητα που προκαλεί το φαινόμενο, η οποία έρχεται να προστεθεί στις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής αλλαγής.
«Η εκτίμηση για 451.000 ανθρώπους είναι ένας τόσο μεγάλος αριθμός που μπορεί να προκαλεί μούδιασμα, όμως αποτελείται από γονείς και παιδιά, παππούδες και γείτονες, ανθρώπους που πηγαίνουν στη δουλειά τους, φροντίζουν τις οικογένειές τους και ζουν τη ζωή τους», δήλωσε ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν, συνιδρυτής του Climate Impact Lab και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Your ‘moment of doom’ for Sept. 22, 2026 ~ Uncharted bananas.
“The current El Niño is likely to be the largest in at least 1,000 years and will pile extra heat into an atmosphere in which temperatures are already rising rapidly due to human-caused global heating.”…
— Prof. Eliot Jacobson (@EliotJacobson) September 22, 2026
Οι περιοχές που αναμένεται να πληγούν περισσότερο
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις προβλέπονται σε Νιγηρία, Ινδονησία, Σουδάν, Ινδία και Βραζιλία, ενώ ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται η περιοχή του Σαχέλ στην Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία. Στις ΗΠΑ, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 3.500 επιπλέον θανάτους από τη ζέστη.
Διαβάστε Επίσης
Ένα Ελ Νίνιο «επιπέδου Γκοτζίλα»
Το φετινό φαινόμενο χαρακτηρίζεται από τους ερευνητές εξαιρετικά ισχυρό, με τις θερμοκρασίες να έχουν ήδη ξεπεράσει προηγούμενα επίπεδα-ρεκόρ. Η κλιματική αλλαγή, όπως επισημαίνουν, δημιουργεί ένα πολύ θερμότερο υπόβαθρο, γεγονός που ενισχύει τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερες από 24.000 περιοχές παγκοσμίως, εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και θνησιμότητας.
An El Niño of record proportions has developed, with the Niño 3.4 region reaching the highest peak sea surface temperature anomaly on record.
By this metric, this El Niño has now surpassed historically significant events in 1997 and 1982. https://t.co/wqnIXc9K1b
— The Washington Post (@washingtonpost) September 21, 2026
El Niño is already breaking records—a sign of exceptional weather to come, experts say. “This is probably going to be the superlative El Niño event of our lives so far”https://t.co/Cr22EWgg5x
— Scientific American (@sciam) September 22, 2026
Απειλή και για τρόφιμα και νερό
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη ζέστη. Το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει ξηρασίες, πυρκαγιές και πλημμύρες, επηρεάζοντας τις καλλιέργειες και τους υδάτινους πόρους, ενώ αυξάνονται και οι ανησυχίες για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
«Οι άνθρωποι έχουν καταφέρει να προβλέπουν πότε θα υπάρξουν πλήγματα στις καλλιέργειες και να προειδοποιούν εγκαίρως γι’ αυτά», δήλωσε ο Γκρίνστοουν.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι υπάρχει περιθώριο για έγκαιρη δράση, με καλύτερη πρόγνωση των ακραίων θερμοκρασιών, ενίσχυση των νοσοκομείων, δημιουργία κλιματιζόμενων χώρων και προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται στη ζέστη.
Η καθηγήτρια Φρίντερικε Ότο, από το Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε τη Δευτέρα στον Guardian:
«Το τρέχον El Niño αποτελεί μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι επικίνδυνο, επειδή εξελίσσεται πάνω σε ένα πολύ θερμότερο κλιματικό σύστημα, το οποίο έχει επηρεαστεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Έτσι, σε πολλές περιοχές του κόσμου θα δούμε ακραίες θερμοκρασίες που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν, με όλες τις συνέπειές τους για την υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και την πίεση στους υδάτινους πόρους.
Το El Niño εμφανίζεται και υποχωρεί, όμως όσο συνεχίζουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, εκδηλώνεται πάνω σε μια ολοένα θερμότερη βάση θερμοκρασιών, καθιστώντας πολύ πιο δύσκολο για τις κοινωνίες να αντιμετωπίσουν τις συνέπειές του».
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Τα φαινόμενα Ελ Νίνιο αποτελούν έναν κλιματικό κύκλο που χαρακτηρίζεται από θερμότερες από το κανονικό θερμοκρασίες των ωκεανών στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό, οι οποίες μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας στην ατμόσφαιρα μέσω νεφών και έντονων βροχοπτώσεων. Οι μετατοπίσεις στα καιρικά μοτίβα ακτινοβολούν προς άλλες περιοχές της υδρογείου σαν ηχητικά κύματα από καμπάνα που χτυπά, όπως περιέγραψε ο ερευνητής κλίματος και δημόσιας υγείας Τζέφρι Σάμαν από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
Ο επιστημονικός ορισμός ενός συμβάντος που αποτελεί ρεκόρ έντασης μετριέται από το πόσο ζεστό γίνεται το νερό σε μια συγκεκριμένη περιοχή-αναφοράς του τροπικού Ειρηνικού, αλλά αυτό δεν αποκαλύπτει πολλά για το τι πρέπει να περιμένει κανείς τοπικά.
Ένα χωράφι με ηλιοτρόπια που έχει πληγεί από την ξηρασία, καθώς οι θερμοκρασίες-ρεκόρ και η παρατεταμένη ανομβρία έχουν εντείνει τους κλιματικούς κινδύνους για τους αγρότες, κοντά στο Χάιντουσομπόσλο της Ουγγαρίας, 26 Αυγούστου 2026. REUTERS/Bernadett Szabo.
Αντίθετα με αυτό που θα περίμενε κανείς, το ισχυρότερο Ελ Νίνιο δεν θα έχει απαραίτητα χειρότερες επιπτώσεις από ένα ασθενέστερο επεισόδιο, αναφέρουν οι ερευνητές. Μην περιμένετε κινηματογραφικές μεγα-πλημμύρες ή τεράστιες καταιγίδες που θα συμβαίνουν ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο κάθε μέρα για τον επόμενο χρόνο. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη είναι η μετρούμενη ένταση ενός φαινομένου, τόσο υψηλότερες είναι οι πιθανότητες να εκδηλωθούν οι συνήθεις επιπτώσεις, τις οποίες οι επιστήμονες αποκαλούν «τηλεσυνδέσεις». Για ορισμένους, αυτό εξακολουθεί να σημαίνει ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασία ή πλημμύρες.
Το Ελ Νίνιο και το Λα Νίνια αποτελούν τις μεγαλύτερες πηγές εποχικής κλιματικής προβλεψιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερο είναι το σήμα του Ελ Νίνιο, δηλαδή όσο πιο ισχυρό είναι το φαινόμενο, τόσο πιο προβλέψιμες είναι οι επιπτώσεις. Γι’ αυτό οι εποχικές προγνώσεις είναι τόσο βέβαιες αυτή τη στιγμή.
Το σημαντικότερο είναι ότι τέτοιες προγνώσεις παρέχουν στα κράτη έγκαιρη προειδοποίηση για κύματα καύσωνα, ξηρασίες, πλημμύρες και πιθανές διαταραχές στον εφοδιασμό τροφίμων, μεταξύ άλλων συνεπειών.
