Οι θάλασσες του πλανήτη ήταν τον περασμένο μήνα θερμότερες από οποιονδήποτε άλλο Ιούλιο έχει καταγραφεί, σύμφωνα με επιστήμονες, την ώρα που ακραίες θερμοκρασίες έπλητταν τη δυτική Ευρώπη.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, τα στοιχεία της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ για τον Ιούλιο στις ακτές του Ατλαντικού και στη δυτική Μεσόγειο, καθώς ισχυροί θαλάσσιοι καύσωνες επηρέασαν τις ευρωπαϊκές θάλασσες.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας, εξαιρουμένων των ψυχρών πολικών περιοχών, ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ για τον συγκεκριμένο μήνα, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του Ιουλίου του 2023.
Ο δεύτερος θερμότερος Ιούλιος
Οι θερμοκρασίες του αέρα στην επιφάνεια της γης τον Ιούλιο του 2026 ήταν οριακά χαμηλότερες από εκείνες του Ιουλίου του 2024, με διαφορά μόλις 0,01 βαθμού Κελσίου. Η τόσο μικρή διαφορά οδήγησε τους επιστήμονες να θεωρήσουν τους δύο μήνες από κοινού ως τους δεύτερους θερμότερους Ιουλίους που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η δυτική Ευρώπη βίωσε παράλληλα το θερμότερο δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου στα χρονικά, με την «εξαιρετική» ζέστη να συμβάλλει στις πυρκαγιές που έπληξαν μεγάλες εκτάσεις της Μεσογείου.
Οι δύο πρώτοι μήνες του καλοκαιριού του 2026 ήταν κατά 2,79 βαθμούς Κελσίου θερμότεροι από το συνηθισμένο, σύμφωνα με το Copernicus. Η επίδοση ξεπέρασε το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε σημειωθεί τέσσερα χρόνια νωρίτερα, και αποτυπώνει, σύμφωνα με τους επιστήμονες, την «εξαιρετική επιμονή της ζέστης» από την έναρξη του καλοκαιριού. Την ίδια ώρα, η κεντρική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με κύμα καύσωνα, κατά τη διάρκεια του οποίου καταρρίφθηκαν εθνικά ρεκόρ θερμοκρασίας σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία και η Σλοβακία.
Ζέστη και ξηρασία τροφοδοτούν η μία την άλλη
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, κλιματολόγος στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, χαρακτήρισε το φετινό καλοκαίρι «σαφές παράδειγμα» του τρόπου με τον οποίο η κλιματική αποσταθεροποίηση ενισχύει ακραία φαινόμενα που με τη σειρά τους ενδυναμώνουν το ένα το άλλο. «Καθώς τα επίμονα συστήματα υψηλών πιέσεων παγίδευαν τη ζέστη πάνω από τη δυτική Ευρώπη, οι ακραίες θερμοκρασίες ενίσχυσαν επίσης την εκτεταμένη ξηρασία», ανέφερε και πρόσθεσε «Καθώς τα εδάφη ξεραίνονται, χάνουν την ικανότητά τους να προσφέρουν φυσική ψύξη, επιτρέποντας στη θερμότητα να συσσωρεύεται ευκολότερα».
Διαβάστε Επίσης
Μια σειρά κυμάτων καύσωνα έχει πλήξει την Ευρώπη από τα τέλη της άνοιξης, ενισχυμένη από τη ρύπανση που προκαλεί η χρήση ορυκτών καυσίμων. Η ιδιαίτερα έντονη ζέστη στα τέλη Ιουνίου εκτιμάται ότι μπορεί να οδήγησε σε περισσότερους από 10.000 θανάτους. Το Copernicus ανέφερε ότι η εκτεταμένη ξηρασία που είχε παρατηρηθεί τον Μάιο και τον Ιούνιο εντάθηκε τον Ιούλιο, με εξαιρετικά χαμηλές βροχοπτώσεις και επίπεδα υγρασίας του εδάφους σε μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης. Στις περιοχές που επλήγησαν περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Ισπανία και τμήματα της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η χαμηλή ροή των ποταμών επηρέασε την υδροδότηση, την άρδευση και τη λειτουργία μονάδων παραγωγής ενέργειας, ακόμη και σε χώρες που βρίσκονται κατάντη. Λόγω έλλειψης νερού για την ψύξη των εγκαταστάσεων, δύο μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους στην Πολωνία, ενώ το ίδιο συνέβη και με τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της Ουγγαρίας, για πρώτη φορά στα 44 χρόνια λειτουργίας του.
Δισεκατομμύρια οι οικονομικές απώλειες
Η ζέστη και η ξηρασία συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές απειλές για την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι πρώτες εκτιμήσεις για το φετινό καλοκαίρι δείχνουν ότι μόνο ο καύσωνας του Ιουνίου κόστισε στους παραγωγούς σιτηρών περίπου 2 δισ. ευρώ από απώλειες στις καλλιέργειες. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ τις άμεσες ζημιές, ιδιαίτερα όταν οι περίοδοι ξηρασίας διαρκούν για πολλά χρόνια. Η μεγάλη ξηρασία της περιόδου 2015-2018 κόστισε στην Ευρώπη 439 δισ. ευρώ, σύμφωνα με νέα μελέτη εργασίας του CMCC European Institute on Economics. Οι ερευνητές διαπίστωσαν μεγάλες αλλά βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στη γεωργία και μικρότερες, αλλά επίμονες, συνέπειες στη μεταποίηση και τις κατασκευές. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι οι συμβατικές μέθοδοι υπολογισμού υποτιμούν σημαντικά τις οικονομικές απώλειες από την ξηρασία, επειδή δεν συνυπολογίζουν επαρκώς όσα συμβαίνουν τα επόμενα χρόνια. Η Μάρτα Μαστροπιέτρο, ερευνήτρια στο CMCC και στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε ότι «ακόμη και μία χρονιά ξηρασίας προκαλεί πραγματική οικονομική ζημιά, αλλά μια επίμονη ξηρασία είναι διαφορετική: οι επιπτώσεις της μπορούν να συσσωρεύονται σε διαφορετικούς τομείς και να συνεχίζουν να αυξάνονται για χρόνια».
Μισό εκατομμύριο εκτάρια έχουν καεί στην ΕΕ
Περίπου μισό εκατομμύριο εκτάρια έχουν καεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τις αρχές του έτους, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές. Οι πυρκαγιές συνοδεύτηκαν από επίπεδα ρύπανσης υψηλότερα από τον μέσο όρο, καθώς η καύση της βλάστησης απελευθερώνει πυκνό καπνό στην ατμόσφαιρα. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι ισχυροί άνεμοι, συνθήκες που δυσκολεύουν σημαντικά την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα έντασης για αυτή την περίοδο του έτους. Ο Βίκτορ Ρέσκο ντε Ντίος, καθηγητής Δασικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Λέιντα, ανέφερε ότι «η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ολοένα και ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη μεγαπυρκαγιών. Τα καλά νέα είναι ότι μέσω της διαχείρισης της βλάστησης και του πολεοδομικού σχεδιασμού μπορούμε σε μεγάλο βαθμό να περιορίσουμε το πρόβλημα». Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι «αυτό που σήμερα μας φαίνεται ακραίο θα θεωρείται εξαιρετικά ήπιο σε μερικές δεκαετίες, εάν συνεχίσουμε να μην λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα προσαρμογής».
