Τιμές σε τόσο υψηλά επίπεδα θα μπορούσαν να οδηγήσουν είτε σε ύφεση είτε σε αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών που θα μειώσουν δραστικά τη ζήτηση.

Αξιωματούχοι πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία εργάζονται εντατικά για να εκτιμήσουν πόσο ψηλά μπορεί να φτάσουν οι τιμές, σε περίπτωση που οι διαταραχές στην προμήθεια ενέργειας συνεχιστούν. Τα σενάρια που εξετάζουν δεν είναι ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκτίμηση, οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 180 δολάρια ανά βαρέλι, αν η κρίση διαρκέσει έως τα τέλη Απριλίου.

Παρότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε θεωρητικά να ωφελήσει οικονομικά το βασίλειο, το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα πετρελαίου, προκαλεί έντονη ανησυχία. Τόσο υψηλές τιμές ενδέχεται να ωθήσουν τους καταναλωτές να περιορίσουν τη χρήση πετρελαίου ή να προκαλέσουν ύφεση, μειώνοντας τη ζήτηση. Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος η Σαουδική Αραβία να θεωρηθεί ότι επωφελείται από έναν πόλεμο που δεν ξεκίνησε η ίδια.

Όπως σημειώνουν αναλυτές, η χώρα δεν επιθυμεί απότομες αυξήσεις στις τιμές, καθώς αυτές δημιουργούν μακροχρόνια αστάθεια στις αγορές. Ο ιδανικός στόχος είναι μια πιο ήπια άνοδος, σε συνδυασμό με σταθερό μερίδιο αγοράς.

Η κρατική εταιρεία Saudi Aramco δεν προχώρησε σε σχόλια.

Οι πρόσφατες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν ήδη αυξήσει τις τιμές. Μετά από ισραηλινό πλήγμα στο κοίτασμα South Pars, το Ιράν απάντησε χτυπώντας εγκαταστάσεις στο Ras Laffan, αλλά και άλλες υποδομές στον Περσικό Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων σαουδαραβικών εγκαταστάσεων στο Yanbu, που συνδέονται με αγωγό ο οποίος παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.

Το Ιράν συνέχισε επίσης τις επιθέσεις σε πλοία στον Κόλπο, επηρεάζοντας σοβαρά τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν την τιμή του Brent έως και τα 119 δολάρια το βαρέλι, πριν σημειωθεί μικρή υποχώρηση. Για σύγκριση, το ιστορικό υψηλό (2008) είναι 146,08 δολάρια.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι δεν μπορούν να αποκλειστούν μέσα στο 2026.

Τα συμβόλαια πετρελαίου του Ομάν, που αντικατοπτρίζουν άμεσα τις τοπικές διαταραχές, ξεπέρασαν τα 166 δολάρια το βαρέλι. Το συγκεκριμένο σημείο αναφοράς χρησιμοποιείται ευρέως για το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας.

Ωστόσο, η έντονη μεταβλητότητα έχει προκαλέσει ανησυχία σε πελάτες, με ορισμένους να αποφεύγουν τη χρήση αυτού του δείκτη. Παρ’ όλα αυτά, η Saudi Aramco επιμένει ότι αντικατοπτρίζει την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Ο πόλεμος έχει ήδη αφαιρέσει εκατομμύρια βαρέλια από την παγκόσμια προσφορά, με τις τιμές να έχουν αυξηθεί περίπου κατά 50% από τα τέλη Φεβρουαρίου.

Τα μοντέλα της Aramco δείχνουν ότι, εάν συνεχιστούν οι διαταραχές και παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 150 δολάρια έως τα μέσα Απριλίου και να αυξηθούν περαιτέρω στα 165 και 180 δολάρια τις επόμενες εβδομάδες.

Οι αγορές ήδη «ποντάρουν» σε υψηλότερες τιμές, με πολλούς επενδυτές να προβλέπουν επίπεδα 130–150 δολαρίων στο άμεσο μέλλον, ενώ κάποιοι βλέπουν ακόμη μεγαλύτερη άνοδο.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η ζήτηση μπορεί να καταρρεύσει εάν οι τιμές ξεπεράσουν ορισμένα όρια. Για παράδειγμα, στα 150 δολάρια, καταναλωτές και επιχειρήσεις αρχίζουν να περιορίζουν τη χρήση ενέργειας, είτε μειώνοντας μετακινήσεις είτε περιορίζοντας την παραγωγή.

Στις ΗΠΑ, η ζήτηση βενζίνης τείνει να μειώνεται όταν η τιμή ξεπερνά τα 3,50 δολάρια ανά γαλόνι. Ήδη, η μέση τιμή έχει φτάσει τα 3,88 δολάρια, από 2,93 πριν έναν μήνα.

Η αύξηση στο ντίζελ, που ξεπέρασε τα 5 δολάρια ανά γαλόνι, επηρεάζει σημαντικά τις επιχειρήσεις μεταφορών και παραγωγής.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας λειτουργεί σαν «φόρος» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, περιορίζοντας την κατανάλωση σε άλλους τομείς.

Τέλος, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη άνοδος των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση, επηρεάζοντας ιδιαίτερα χώρες της Ευρώπης και της Ασίας που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια, ενώ ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση.