Σούπερ μάρκετ: Επί δεκαετίες, ο ανταγωνισμός στο οργανωμένο λιανεμπόριο βασιζόταν κυρίως στις τιμές, στις προσφορές και στο μέγεθος του δικτύου καταστημάτων. Σήμερα, όμως, ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού αναδύεται, λιγότερο ορατό για τον καταναλωτή, αλλά καθοριστικό για το μέλλον του κλάδου: η τεχνολογία.
Ρομπότ στις αποθήκες, τεχνητή νοημοσύνη στα ράφια, ηλεκτρονικές ετικέτες τιμών, αυτοματοποιημένα κέντρα διανομής και εφαρμογές που μετατρέπουν το κινητό τηλέφωνο σε προσωπικό σύμβουλο αγορών συνθέτουν τη νέα εικόνα των σούπερ μάρκετ.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά πλέον μόνο το ηλεκτρονικό εμπόριο. Επεκτείνεται σε κάθε στάδιο της λειτουργίας μιας αλυσίδας, από την παραλαβή των προϊόντων και τα logistics μέχρι την εξυπηρέτηση του πελάτη και την ολοκλήρωση της αγοράς. Οι μεγάλες ελληνικές αλυσίδες έχουν ήδη ξεκινήσει έναν αγώνα δρόμου, επενδύοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε νέες υποδομές και ψηφιακές τεχνολογίες.
Στόχος δεν είναι μόνο η μείωση του λειτουργικού κόστους, αλλά και η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου, πιο αποδοτικού και περισσότερο προσωποποιημένου μοντέλου εξυπηρέτησης. Το κατάστημα του μέλλοντος δεν αποτελεί πλέον μακρινή προοπτική. Σε μεγάλο βαθμό λειτουργεί ήδη.
Τα ρομπότ στις αποθήκες: Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της τεχνολογικής επανάστασης δεν είναι ορατό στον καταναλωτή. Βρίσκεται πίσω από τα καταστήματα, στα κέντρα logistics και στις αποθήκες, όπου πραγματοποιούνται σήμερα οι σημαντικότερες επενδύσεις του κλάδου.
Διαδικασίες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια εκτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά χειροκίνητα αντικαθίστανται σταδιακά από αυτοματοποιημένα συστήματα διαχείρισης, ρομποτικές εφαρμογές, έξυπνες ταινίες μεταφοράς προϊόντων και λογισμικό που οργανώνει κάθε παραγγελία με τη βοήθεια της ΑΙ.
Διαβάστε Επίσης
Η αυτοματοποίηση επιτρέπει την ταχύτερη εκτέλεση των παραγγελιών, περιορίζει τα λειτουργικά λάθη, βελτιώνει τη διαχείριση των αποθεμάτων και μειώνει σημαντικά τις ελλείψεις στα ράφια, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.
Η ανάγκη αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Η αύξηση των ηλεκτρονικών παραγγελιών, η έλλειψη προσωπικού, οι υψηλότερες απαιτήσεις των καταναλωτών για γρήγορες παραδόσεις και η ανάγκη περιορισμού του λειτουργικού κόστους καθιστούν την αυτοματοποίηση σχεδόν μονόδρομο για τις μεγάλες αλυσίδες.
Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, Lidl Ελλάς, Μασούτης και METRO συγκαταλέγονται στις επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια στον εκσυγχρονισμό των υποδομών logistics, θεωρώντας ότι εκεί θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η ανταγωνιστικότητα της επόμενης δεκαετίας.
Λήψη αποφάσεων μέσω ΑΙ: Ωστόσο, η μεγαλύτερη αλλαγή δεν βρίσκεται στα ρομπότ, αλλά στην αξιοποίηση της ΤΝ. Τα σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα δεν περιορίζονται στην καταγραφή των πωλήσεων. Αναλύουν καθημερινά εκατομμύρια δεδομένα, συνδυάζοντας στοιχεία από τις αγορές των καταναλωτών, τις καιρικές συνθήκες, τις αργίες, τις τοπικές εκδηλώσεις αλλά και τις μεταβολές στις καταναλωτικές συνήθειες.
Με βάση αυτές τις πληροφορίες μπορούν να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη ζήτηση κάθε προϊόντος, να προτείνουν τις κατάλληλες ποσότητες παραγγελιών και να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να διατηρούν τα αποθέματά τους στα βέλτιστα επίπεδα.
Ομως, η αξιοποίηση της ΤΝ δεν περιορίζεται μόνο στον εφοδιασμό. Συμβάλλει και στη διαμόρφωση της εμπορικής στρατηγικής, καθώς επιτρέπει στις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν πιο στοχευμένες προωθητικές ενέργειες, να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα κάθε προσφοράς και ακόμη να αναδιαμορφώνουν τη διάταξη των προϊόντων μέσα στα καταστήματα, με στόχο τη βελτίωση της αγοραστικής εμπειρίας.
Τα ράφια γίνονται ψηφιακά: Η τεχνολογία γίνεται πλέον αισθητή και μέσα στα ίδια τα καταστήματα. Οι ηλεκτρονικές ετικέτες τιμών αντικαθιστούν σταδιακά τις χάρτινες, επιτρέποντας την αυτόματη ενημέρωση των τιμών μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μειώνοντας τα λάθη και προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των προσφορών. Παράλληλα, συμβάλλουν στη μείωση του λειτουργικού κόστους και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για πιο δυναμικές εμπορικές πολιτικές στο μέλλον.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συμβολή της τεχνολογίας στη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Η ακριβέστερη πρόβλεψη της ζήτησης, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησης προσφορών για προϊόντα που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης τους επιτρέπει στις αλυσίδες να περιορίζουν τις απώλειες και να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τα αποθέματά τους. Ετσι, η αξιοποίηση των δεδομένων αποκτά διπλή αξία: μειώνει το λειτουργικό κόστος και ταυτόχρονα συμβάλλει στη βιωσιμότητα του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Το κινητό μπαίνει στο καλάθι: Αν η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά σε όσα συμβαίνουν πίσω από τα ράφια, η δεύτερη βρίσκεται πλέον στα χέρια του ίδιου του καταναλωτή. Το κινητό τηλέφωνο εξελίσσεται στο βασικό σημείο επαφής ανάμεσα στις αλυσίδες και τους πελάτες τους, καθώς μέσα από αυτό συγκεντρώνονται οι ηλεκτρονικές παραγγελίες, τα προγράμματα επιβράβευσης, τα ψηφιακά κουπόνια, οι εξατομικευμένες προσφορές και σειρά από υπηρεσίες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια απαιτούσαν φυσική παρουσία στο κατάστημα.
Το φυσικό κατάστημα εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του λιανεμπορίου, όμως πλέον αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ψηφιακού οικοσυστήματος. Ο καταναλωτής μπορεί να ξεκινήσει τις αγορές του από το σπίτι, να συνεχίσει από το κινητό και να επιλέξει αν θα παραλάβει τα προϊόντα από το κατάστημα ή θα τα δεχθεί στην πόρτα του. Το λεγόμενο omnichannel μοντέλο μετατρέπεται σταδιακά από ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασική προϋπόθεση λειτουργίας.
Διαφορετικές στρατηγικές προς την ίδια κατεύθυνση
Κάθε μεγάλη αλυσίδα ακολουθεί τη δική της στρατηγική, ωστόσο όλες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση: τη δημιουργία πιο στενής και διαρκούς σχέσης με τον καταναλωτή.
Η ΑΒ Βασιλόπουλος συνεχίζει να επενδύει στην ανάπτυξη του ψηφιακού της οικοσυστήματος, συνδυάζοντας το ηλεκτρονικό κατάστημα με το πρόγραμμα πιστότητας AB Plus, τις ψηφιακές λίστες αγορών και εξατομικευμένες προσφορές, ώστε η εμπειρία του πελάτη να παραμένει ενιαία, ανεξάρτητα από το κανάλι που επιλέγει.
Η Lidl Ελλάς έχει τοποθετήσει στο επίκεντρο της στρατηγικής της την εφαρμογή Lidl Plus, μέσω της οποίας προσφέρει κουπόνια, προσωποποιημένες εκπτώσεις, ψηφιακές αποδείξεις και υπηρεσίες επιβράβευσης, μειώνοντας παράλληλα τη χρήση έντυπου υλικού και ενισχύοντας τη συχνότητα επισκέψεων στα καταστήματα.
Ο Σκλαβενίτης επενδύει στη συνεχή αναβάθμιση του eMarket, με έμφαση στην εμπειρία των ηλεκτρονικών αγορών και στη βελτίωση της ταχύτητας εξυπηρέτησης.
Παράλληλα, η Μασούτης ενισχύει τόσο τις δυνατότητες του ηλεκτρονικού εμπορίου όσο και τις υπηρεσίες παράδοσης κατ’ οίκον, αξιοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο φυσικών καταστημάτων της.
Αντίστοιχα, η METRO αναπτύσσει διαφορετικά ψηφιακά κανάλια τόσο για τη λιανική όσο και για τους επαγγελματίες της εστίασης και του τουρισμού, επιβεβαιώνοντας ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και όχι μόνο στο τελικό στάδιο της πώλησης.
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, ο στόχος παραμένει κοινός: η αξιοποίηση των δεδομένων για τη δημιουργία πιο προσωποποιημένων υπηρεσιών, μεγαλύτερης ευκολίας και μιας συνολικής εμπειρίας που θα ενισχύει την πιστότητα του πελάτη.
Το έτοιμο γεύμα εξελίσσεται σε νέο πεδίο ανταγωνισμού
Ωστόσο, η τεχνολογία δεν είναι η μοναδική μεγάλη αλλαγή που συντελείται στον κλάδο. Τα τελευταία χρόνια οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ επενδύουν ολοένα και περισσότερο στην κατηγορία των έτοιμων φαγητών, η οποία εξελίσσεται σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής, η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, η περιορισμένη διαθεσιμότητα χρόνου και η ανάγκη για γρήγορες αλλά ποιοτικές λύσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για έτοιμα ή ημιέτοιμα γεύματα. Σαλάτες, σάντουιτς, μαγειρευτά, προϊόντα grab & go και ολοκληρωμένα γεύματα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο χώρο μέσα στα καταστήματα.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει και τα όρια του ανταγωνισμού. Τα σούπερ μάρκετ δεν διεκδικούν πλέον μόνο το εβδομαδιαίο καλάθι του νοικοκυριού. Διεκδικούν και το καθημερινό γεύμα του εργαζόμενου, του φοιτητή ή του καταναλωτή που αναζητά γρήγορη λύση, ανταγωνιζόμενα πλέον όχι μόνο άλλες αλυσίδες, αλλά και την οργανωμένη εστίαση ή τις υπηρεσίες διανομής φαγητού.
