Παρόλο που οι ΗΠΑ προσφέρουν συνοδεία από το ναυτικό και πρόγραμμα ασφάλισης 20 δισ. δολαρίων για τα πετρελαιοφόρα, τα δεδομένα παρακολούθησης της ναυτιλίας δείχνουν ότι εκατοντάδες πλοία παραμένουν αδρανή και στις δύο πλευρές της θαλάσσιας οδού. Τα ασφάλιστρα και τα ναύλα έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, ωθώντας τις ναυτιλιακές εταιρείες να σταματήσουν τις δραστηριότητές τους.

Τα Στενά του Ορμούζ εκτός από το ότι διαχειρίζονται σχεδόν το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και το 20% του εφοδιασμού με φυσικό αέριο, έως και το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων ελέχει και την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων.

Η άνοδος του πληθωρισμού

Οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη «σπείρει» τους σπόρους του πληθωρισμού. Ο Μενέλαος Υδρεός, γενικός γραμματέας της Ιnternational Gas Union, αναγνώρισε ότι οι διαταραχές θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και στα τρόφιμα.

«Υπάρχει μια σημαντική ποσότητα τροφίμων που εισέρχεται στην περιοχή και η οποία έχει μπλοκαριστεί. Αυτά τα τρόφιμα δεν καλύπτουν μόνο τις περιφερειακές ανάγκες, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, επανεξάγονται και σε άλλες περιοχές», δήλωσε σχετικά στο www.euronews.com. Ωστόσο, εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για τις επιπτώσεις σε πολλούς άλλους κλάδους.  «Τα πετροχημικά είναι απαραίτητα για τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα πλαστικά και πολλά άλλα προϊόντα. Πιστεύω ότι πρέπει να εξετάσουμε τη διαταραχή στο σύνολό της και όχι απλώς ως ένα ζήτημα φυσικού αερίου και πετρελαίου. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ πιο σοβαρό το ζήτημα».

Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Πολιτική Τροφίμων (IFPRI), το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και το Ομάν παράγουν συνολικά 15 εκατομμύρια τόνους ετησίως φωσφορικού διαμμωνίου (DAP) και άνυδρης αμμωνίας. Χώρες όπως η Ινδία, οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Αυστραλία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις εξαγωγές για τη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής.

Σε ποια τρόφιμα αναμένεται να αυξηθεί η τιμή

Εάν οι εχθροπραξίες στα Στενά του Ορμούζ παραταθούν τότε αναμένονται μεγάλες ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα όπως σιτάρι, καλαμπόκι, ψωμί, ζυμαρικά, πατάτες όπως και στα γαλακτοκομικά. Παράλληλα δεν αποκλείεται να αυξηθούν οι τιμές του σογιέλαιου και των ζωοτροφών γεγονός που θα μπορούσε να αναγκάσει τους αγρότες να αλλάξουν τα σχέδια παραγωγής τους.

Στροφή των Ελλήνων καταναλωτών στα απαραίτητα και αναζήτηση προσφορών

Σε αβεβαιότητα βρίσκονται οι καταναλωτές στην Ελλάδα, οι οποίοι εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί στις δαπάνες τους και στρέφονται περισσότερο σε βασικά αγαθά και οικονομικότερες επιλογές, σύμφωνα με έρευνα της Circana με τίτλο «Καταναλωτικές τάσεις στην Ελλάδα: Οικονομική πίεση, νέες συνήθειες, νέες ευκαιρίες», η οποία παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του Ινστιτούτο Πωλήσεων Ελλάδος.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, μόλις 1 στους 5 καταναλωτές αισθάνεται οικονομικά ασφαλής, ενώ περίπου το 25% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες υποχρεώσεις του. Παράλληλα, μόνο οι μισοί εργαζόμενοι δηλώνουν ότι αισθάνονται ασφάλεια για τη δουλειά τους, στοιχείο που επηρεάζει άμεσα την καταναλωτική συμπεριφορά.

Η οικονομική πίεση οδηγεί σε πιο προσεκτικές αγοραστικές επιλογές. Σύμφωνα με την έρευνα, το 60% των καταναλωτών δηλώνει ότι αγοράζει προϊόντα κυρίως όταν βρίσκονται σε προσφορά, ενώ το 43% στρέφεται περισσότερο σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ως οικονομικότερη λύση. Το 57% έχει περιορίσει τις αγορές μη αναγκαίων, το 52% συγκρίνει τιμές και αγοράζει συνήθως τη φθηνότερη μάρκα, το 29% αγοράζει μικρότερες ποσότητες ή λιγότερο συχνά, το 21% έχει σταματήσει την αγορά συγκεκριμένων προϊόντων και ένα 10% δηλώνει ότι αγοράζει περισσότερο κατεψυγμένα αντί για φρέσκα.

Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική μεταβολή στις συνήθειες κατανάλωσης εκτός σπιτιού. Το 84% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει περιορίσει τη δαπάνη για φαγητό ή διασκέδαση εκτός σπιτιού, καθώς και για ρούχα, παπούτσια ή αξεσουάρ, ενώ η συχνότητα εξόδων διαμορφώνεται κατά μέσο όρο σε περίπου 5,9 ημέρες τον μήνα, καθώς η διασκέδαση παραμένει ανάγκη αλλά το κόστος την περιορίζει. Στις προτιμήσεις εξόδου, εστιατόρια και ταβέρνες έχουν το 60%, καφέ και μπαρ 50%, ταξίδια και εκδρομές 46%.

Ταυτόχρονα, παρά την πίεση, η έρευνα εντοπίζει ευκαιρίες για τις εταιρείες, όπως η ανάπτυξη private label, η έμφαση σε «value προϊόντα», οι προσφορές, οι προωθητικές ενέργειες και οι λύσεις που διευκολύνουν την κατανάλωση στο σπίτι. Δηλαδή, οι εταιρείες που προσαρμόζονται στη λογική «value for money» μπορούν να κερδίσουν μερίδιο αγοράς.

Σύμφωνα με την Circana, οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στη λιανική αγορά, όπου η σχέση ποιότητας-τιμής, οι προωθητικές ενέργειες και οι οικονομικές επιλογές, αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τους καταναλωτές.