Με τον πόλεμο ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν να συνεχίζεται, χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα τέλος, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου είναι αρκετά για να αντισταθμίσουν αυτό που θα μπορούσε να γίνει η μεγαλύτερη διαταραχή που έχει καταγραφεί ποτέ στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η απάντηση απέχει πολύ από το να είναι σαφής, καθώς εξαρτάται όχι μόνο από το πόσο πετρέλαιο παραμένει στην αποθήκευση, αλλά και από το πόσο από αυτό μπορεί πραγματικά να αποδεσμευτεί.
Το πόσο θα διαρκούσαν τα αποθέματα μπορεί να εξακριβωθεί μόνο αν προσδιοριστεί το μέγεθος της τρέχουσας διαταραχής στον εφοδιασμό.
Ο επικεφαλής της Saudi Aramco πιστεύει ότι ο κόσμος έχει χάσει 2,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που την καθιστά τη μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού που έχει συμβεί ποτέ σε αθροιστικούς όρους, εκτός από την ιρανική επανάσταση του 1979, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Αυτό ισοδυναμεί με ένα τεράστιο ποσοστό 25 ημερών της παγκόσμιας κατανάλωσης, με βάση την προπολεμική παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου των 103 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, η Κίνα μειώνει τη ζήτηση τους τελευταίους μήνες και αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος καταναλώνει λιγότερο πετρέλαιο.
Διαβάστε Επίσης
Οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι το ημερήσιο έλλειμμα προσφοράς για την κάλυψη της ζήτησης ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, παρόλο που η Aramco αναφέρει ότι ο κόσμος χάνει καθημερινά 11 εκατομμύρια βαρέλια προσφοράς από τον Κόλπο. Το χάσμα ενδέχεται να διευρύνθηκε τον Ιούλιο, αφού ουκρανικά drones έκλεισαν τον καζακικό αγωγό CPC, ο οποίος αντλούσε 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Επάρκεια για 180 ημέρες
Το διυλιστήριο Ras Tanura της Aramco στη Σαουδική Αραβία REUTERS/Ahmed Jadallah/File Photo
Ο οργανισμός επιτήρησης ενέργειας της Δύσης, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), ανακοίνωσε τον Μάρτιο την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα έκτακτα αποθέματα και αναφέρει ότι η παγκόσμια οικονομία διαθέτει ακόμη σημαντικά αποθέματα.
Ο IEA δημιουργήθηκε το 1974 ως απάντηση σε μια άλλη μεγάλη πετρελαϊκή κρίση, το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου.
Τα αποθέματα του IEA αποτελούνται από κρατικά και εμπορικά αποθέματα, τα οποία μαζί ανέρχονται σε 1,5 δισεκατομμύριο βαρέλια και επαρκούν για την κάλυψη του τρέχοντος εκτιμώμενου ελλείμματος προσφοράς των 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα για 300 ημέρες.
Ωστόσο, ο IEA δεν μπορεί να διατάξει την αποδέσμευση εμπορικών αποθεμάτων, όπως αυτά που διατηρούν τα διυλιστήρια για λειτουργικούς λόγους.
Αυτό αφήνει μόνο 0,9 δισεκατομμύρια σε κρατικά αποθέματα, αρκετά για να καλύψουν το έλλειμμα προσφοράς για 180 ημέρες.
Ο IEA δήλωσε ότι είναι έτοιμος να αποδεσμεύσει περισσότερα εάν η κρίση επιδεινωθεί.
Τα χαμηλότερα αποθέματα στις ΗΠΑ από το 1983
Αντλία πετρελαίου REUTERS/Eli Hartman/File Photo
Ο IEA δεν αποκαλύπτει την ακριβή σύνθεση των αποθεμάτων. Από τα εναπομείναντα κρατικά αποθέματα, το ένα τρίτο διακρατείται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα αποθέματα αργού πετρελαίου στο Στρατηγικό Αποθεματικό Πετρελαίου (SPR) των ΗΠΑ έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο του 1983, όταν πρόεδρος ήταν ο Ρόναλντ Ρήγκαν.
Το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (GAO) προειδοποίησε τον Μάιο ότι οι υποδομές του SPR επιδεινώνονταν ταχύτατα και ότι το ένα τέταρτο των αποθεμάτων δεν είναι πλέον διαθέσιμο.
Αυτό συνεπάγεται ότι πάνω από 100 εκατομμύρια βαρέλια έχουν καταστεί αδύνατο να αποδεσμευτούν, σύμφωνα με αναλυτές της Rapidan Energy.
Εάν οι ΗΠΑ διαθέτουν μόνο 200 εκατομμύρια βαρέλια προσβάσιμων αποθεμάτων SPR, μπορούν να καλύψουν μόλις 40 ημέρες του τρέχοντος ελλείμματος προσφοράς.
Έλλειψη και στο ντίζελ
Ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου. Πηγή: REUTERS/Dado Ruvic/Illustration/File Photo
Μια νέα αποδέσμευση από τον IEA είναι απίθανη καθώς πολλές χώρες έχουν περιορισμένα εναπομείναντα αποθέματα, σύμφωνα με αναλυτή της Energy Aspects.
Η εξάντληση των αποθεμάτων έχει μειώσει το ανάχωμα προστασίας έναντι των σοκ προσφοράς, αφήνοντας την αγορά πετρελαίου ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις τιμών, είπε από την πλευρά του αναλυτής της Capital Economics.
Τα παγκόσμια αποθέματα ντίζελ και καυσίμων τζετ βρίσκονται επί του παρόντος στο χαμηλότερο σημείο του εύρους των τελευταίων πέντε ετών, σύμφωνα με τη Morgan Stanley.
Οι πόλεμοι προκάλεσαν ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και της Ρωσίας και έχουν πλήξει ιδιαίτερα το ντίζελ και τα καύσιμα τζετ.
Πιο ανθεκτική στην κρίση η Κίνα
Τιμές πετρελαίου. Πηγή: REUTERS/Dado Ruvic/Illustration/File Photo
Τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων όλων των τύπων όπως τα εμπορικά αποθέματα, το αμερικανικό SPR, τα κινεζικά αποθέματα και τα αποθέματα εν πλω, φαίνονται αρκετά καθησυχαστικά, σύμφωνα με τον IEA.
Όμως ένα μεγάλο κομμάτι από αυτά δεν αποτελεί πραγματικό ανάχωμα προσφοράς, καθώς τα αποθέματα εν πλω, για παράδειγμα, αντιπροσωπεύουν συχνά πετρέλαιο και καύσιμα που έχουν ήδη πωληθεί και βρίσκονται υπό διαμετακόμιση.
Η Κίνα δεν αποκαλύπτει τα αποθέματά της. Η Energy Aspects εκτιμά ότι η Κίνα κατείχε σχεδόν 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου τον Ιούλιο.
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις μεταξύ των εταιρειών συμβούλων ποικίλλουν από 1,0 δισεκατομμύριο έως 1,7 δισεκατομμύρια. Επιπλέον, υπάρχουν άγνωστες ποσότητες καυσίμων και πετροχημικών που διακρατούνται σε αποθήκες.
Με αποθεματικό 1,7 δισεκατομμυρίων, η Κίνα θα μπορούσε να καλύψει τις προπολεμικές εισαγωγές της μέσω των Στενών του Ορμούζ, περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, για σχεδόν ένα χρόνο, ένα από τα πιο άνετα επίπεδα μεταξύ των μεγάλων οικονομιών μαζί με την Ιαπωνία.
