Με την προστασία του περιβάλλοντος συνδέει η Τεχεράνη τα σχέδιά της για την επιβολή διοδίων στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, σε μια νέα εξέλιξη που προσθέτει ακόμη μία διάσταση στην ήδη σφοδρή αντιπαράθεση γύρω από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι η πολυετής ρύπανση στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν έχει προκαλέσει τεράστιες περιβαλλοντικές και οικονομικές ζημιές και ζητά από τις χώρες και τις εταιρείες που επωφελούνται από τη ναυσιπλοΐα να συμβάλουν οικονομικά στην αντιμετώπιση των συνεπειών.
Η Τεχεράνη επικαλείται «νομική και ηθική υποχρέωση»
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι δεκαετίες ρύπανσης έχουν προκαλέσει στο Ιράν ζημιές που ανέρχονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια.
Όπως υποστήριξε, τα κράτη και οι επιχειρήσεις που αποκομίζουν οφέλη από τη διέλευση των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν τόσο νομική όσο και ηθική υποχρέωση να συμμετέχουν στην προσπάθεια αποκατάστασης και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Ο ίδιος τόνισε ότι η περιβαλλοντική προστασία θα πρέπει να αποτελέσει βασικό στοιχείο στον τρόπο με τον οποίο θα διαχειρίζονται στο μέλλον τα Στενά. Προς το παρόν, πάντως, η Τεχεράνη δεν έχει παρουσιάσει αναλυτικά ποια συγκεκριμένα περιβαλλοντικά μέτρα θα χρηματοδοτούνται μέσω των διοδίων.
Στο επίκεντρο και η διαρροή πετρελαίου στο Κεσμ
Ο Μπαγαΐ αναφέρθηκε και σε πρόσφατο περιστατικό ρύπανσης στις ακτές του ιρανικού νησιού Κεσμ. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που επικαλέστηκε, η πετρελαιοκηλίδα προκλήθηκε από διαρροή πετρελαίου από ξένο φορτηγό πλοίο.
Διαβάστε Επίσης
Το περιστατικό χρησιμοποιείται από την Τεχεράνη ως ακόμη ένα επιχείρημα για την ανάγκη αυστηρότερης περιβαλλοντικής προστασίας στην περιοχή, όπου η ιδιαίτερα αυξημένη ναυτιλιακή δραστηριότητα δημιουργεί διαρκείς κινδύνους για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Τα διόδια συνδέονται πλέον με το άνοιγμα των Στενών
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι επιδιώκει την επιβολή διοδίων σε συνεργασία με το Ομάν, ενώ η Ουάσινγκτον έχει απορρίψει την πρόταση. Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει το Ιράν ότι θα αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες εάν δεν επιτρέψει σύντομα την επαναλειτουργία της σημαντικής αυτής θαλάσσιας οδού.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς μέσω αυτών μεταφέρονται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων, αλλά και λιπασμάτων.
Πριν από την έναρξη του πολέμου, στα τέλη Φεβρουαρίου, από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή πραγματοποιούνταν χωρίς τα σημερινά σοβαρά προβλήματα.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις φοβούνται νέα πετρελαϊκή καταστροφή
Την ίδια ώρα, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η στρατιωτική σύγκρουση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για το θαλάσσιο περιβάλλον. Ένα ακόμη περιστατικό που έχει προκαλέσει ανησυχία αφορά δεξαμενόπλοιο που προσάραξε στα ανοικτά του Ομάν. Πετρέλαιο που διέρρευσε από το πλοίο, το οποίο συνδέεται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, φέρεται να έφτασε στις ακτές του Ομάν.
Οι εξελίξεις ενισχύουν τους φόβους για μια μεγαλύτερη περιβαλλοντική κρίση σε περίπτωση νέου σοβαρού περιστατικού στα Στενά.
Κοραλλιογενείς ύφαλοι και μανγκρόβια στο στόχαστρο
Η Greenpeace έχει επισημάνει την ιδιαίτερη οικολογική αξία των Στενών του Ορμούζ και των γειτονικών θαλάσσιων περιοχών. Στην περιοχή υπάρχουν ευαίσθητα οικοσυστήματα, μεταξύ των οποίων κοραλλιογενείς ύφαλοι, δάση μανγκρόβια και λιβάδια ποσειδωνίας. Μια μεγάλη πετρελαιοκηλίδα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές και μακροχρόνιες συνέπειες για αυτά τα οικοσυστήματα.
Οι κίνδυνοι, όμως, δεν περιορίζονται στη θαλάσσια ζωή. Μια μεγάλη ρύπανση θα μπορούσε να επηρεάσει ακόμη και την υδροδότηση εκατομμυρίων ανθρώπων στην περιοχή, καθώς αρκετές χώρες του Κόλπου στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στις μονάδες αφαλάτωσης για την εξασφάλιση πόσιμου νερού.
Έτσι, η συζήτηση για τα διόδια που προωθεί η Τεχεράνη αποκτά πλέον δύο επίπεδα: από τη μία βρίσκεται η επίκληση της ανάγκης προστασίας ενός ιδιαίτερα ευάλωτου θαλάσσιου οικοσυστήματος και από την άλλη η ευρύτερη γεωπολιτική σύγκρουση γύρω από τον έλεγχο και τη λειτουργία μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
