Η άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου πάνω από τα 50 ευρώ η μεγαβατώρα και του πετρελαίου τύπου στα μπρεντ στα 84 δολάρια το βαρέλι λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέα ανησυχία στον κλάδο, καθώς επηρεάζει άμεσα το κόστος λειτουργίας των φούρνων.
«Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται συνεχώς. Το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο κίνησης έχουν εκτιναχθεί. Δεν ξέρουμε πού θα φτάσουν. Το κλίμα είναι αβέβαιο, αλλά όταν αυξάνεται το κόστος παραγωγής και λειτουργίας, ανεβαίνουν και οι τιμές των προϊόντων», αναφέρει στον «Ε.Τ.» ο πρόεδρος της Συντεχνίας Αρτοποιών Αθήνας, Προαστίων και Περιχώρων, Ιάσων Καπλάνης.
Αδιέξοδο
Ο ίδιος επισημαίνει ότι αν συνεχιστεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και κατ’ επέκταση οι αυξήσεις στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων, οι λύσεις είναι δύο: είτε τα αρτοποιεία να βάλουν λουκέτο είτε να ακριβύνουν το ψωμί.
Οι ανατιμήσεις, άλλωστε, που προηγήθηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης λόγω του πολέμου στην Ουκρανία δεν κατάφεραν να καλύψουν τα αυξημένα έξοδα του κλάδου, όπως το κόστος της ενέργειας, που εκτινάχθηκε πάνω από 100%, αλλά και των πρώτων υλών.
Στα όρια
Σύμφωνα με τους επαγγελματίες της αγοράς, πολλοί φούρνοι έχουν απορροφήσει μεγάλο μέρος των αυξήσεων τους τελευταίους μήνες, προκειμένου να μην επιβαρύνουν περαιτέρω το «καλάθι» του καταναλωτή. Ωστόσο, τα περιθώρια αυτά φαίνεται να εξαντλούνται. Οπως σημειώνουν, η λειτουργία ενός αρτοποιείου είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα, καθώς απαιτούνται μεγάλες ποσότητες ενέργειας για το ζύμωμα, τη διατήρηση των θαλάμων ωρίμανσης και κυρίως για τη λειτουργία των φούρνων.
«Οι τιμές των αλεύρων έχουν σε εξομαλυνθεί σε μεγάλο βαθμό, ωστόσο με τα νέα δεδομένα μπορεί η πρώτη ύλη να επιβαρυνθεί από το μεταφορικό κόστος», προσθέτει ο κ. Καπλάνης, ο οποίος θεωρεί σχεδόν βέβαιες τις ανατιμήσεις στο ψωμί, ωστόσο δεν μπορεί να προσδιορίσει το ύψος τους.
Εκτιμήσεις
«Μπορεί να αυξήσουμε κατά 0,20 ευρώ την τιμή της φραντζόλας και την άλλη εβδομάδα, οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου να ανέβουν κι άλλο και να πρέπει να προχωρήσουμε και σε νέα ανατίμηση. Και αν το ακριβύνουμε, πώς θα το αγοράσει ο κόσμος», τονίζει ο πρόεδρος της Συντεχνίας Αρτοποιών Αθήνας, Προαστίων και Περιχώρων.
Οι πιέσεις αυτές αντανακλώνται ήδη στα ράφια των φούρνων. Η μέση τιμή της φραντζόλας κυμαίνεται σήμερα γύρω στο 1,20 ευρώ, ωστόσο δεν αποκλείεται να φτάσει σύντομα και τα 1,40 ευρώ. Αντίστοιχα, το ψωμί ολικής άλεσης των 500 γραμμαρίων κοστίζει περίπου 2,2 ευρώ και ενδέχεται να φτάσει τα 2,5 ευρώ, ενώ το προμυζένιο από τα 2,5 ευρώ μπορεί να αγγίξει και τα 2,7 ευρώ.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης, Ελσα Κουκουμέρια, υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να περάσει ένα 20ήμερο για να γίνει η αποτίμηση των επιπτώσεων, πριν ληφθεί η οποιαδήποτε απόφαση για ανατιμήσεις.
Πτωτικά η κατανάλωση
Η ακρίβεια φαίνεται να επηρεάζει και την κατανάλωση. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι αρτοποιοί, η κατανάλωση ψωμιού στην Ελλάδα έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς τα νοικοκυριά περιορίζουν τις αγορές τους λόγω του αυξημένου κόστους ζωής.
Αιτήματα για μέτρα στήριξης
Οι επαγγελματίες του κλάδου ζητούν από την Πολιτεία μέτρα στήριξης, όπως αφορολόγητο όριο για όλους τους επαγγελματίες στις 12.000 ευρώ, κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη ευρείας κατανάλωσης, αλλά και του ΕΦΚ στην ενέργεια. Οπως επισημαίνουν, το ψωμί παραμένει βασικό προϊόν καθημερινής κατανάλωσης και οποιαδήποτε αύξηση στην τιμή του επηρεάζει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η τιμή της φραντζόλας
Λευκό
2020: 0,80€
2025: 1,20€
2026*: 1,40€
Ολικής
2025: 2,2€
2026*: 2,25€
Προζύμι
2025: 2,5€
2026*: 2,7€
*εκτίμηση
Ακριβότερα φρούτα και λαχανικά
Oλο και βαρύτερο γίνεται το καλάθι της μαναβικής για τα νοικοκυριά, καθώς οι τιμές στα οπωροκηπευτικά προϊόντα έχουν αυξηθεί από 15% έως και 30% σε σχέση με πέρυσι. Ακόμα και προϊόντα που παραδοσιακά θεωρούνται φθηνά, όπως για παράδειγμα τα αγγούρια, αγγίζουν το 1 ευρώ το τεμάχιο, ενώ τις προηγούμενες μέρες έφτασαν ακόμα και τo 1,2 ευρώ.
Βασική αιτία των ανατιμήσεων, σύμφωνα με τους παραγωγούς, είναι οι καιρικές συνθήκες, με τις παρατεταμένες και έντονες βροχοπτώσεις να έχουν πλήξει τις καλλιέργειες, μειώνοντας τόσο τις διαθέσιμες ποσότητες όσο και την ποιότητα των προϊόντων. Στην άνοδο των τιμών έχει συμβάλει και το αυξημένο κόστος παραγωγής, από τα λιπάσματα και την ενέργεια μέχρι τη μεταφορά και την εργασία.
Ψαλίδα
Πάντως, παρά το αυξημένο κόστος του καλαθιού, από έρευνα τιμών του «Ε.Τ.» σε μανάβικα, σούπερ μάρκετ και λαϊκές αγορές προκύπτει ότι η λαϊκή εξακολουθεί να αποτελεί το ασφαλές «καταφύγιο» των καταναλωτών, καθώς προσφέρει πιο ανταγωνιστικές τιμές.
Eντονες διακυμάνσεις παρουσιάζουν οι τιμές στα λαχανικά από το ένα σημείο πώλησης στο άλλο, με τις τομάτες να πωλούνται στη λαϊκή από 1,50 έως 2 ευρώ το κιλό, όταν στο μανάβικο φτάνουν τα 2,15 ευρώ και στο σούπερ μάρκετ τα 1,88 ευρώ. Αντίστοιχα, το αγγούρι κοστίζει περίπου 0,70 ευρώ το τεμάχιο στη λαϊκή, χαμηλότερα από τα 0,85 ευρώ στα οπωροπωλεία και τα 0,90 ευρώ στο σούπερ μάρκετ (0,80 ευρώ σε προσφορά).
Στα κρεμμύδια, η τιμή στη λαϊκή διαμορφώνεται μεταξύ 0,80 και 0,85 ευρώ το κιλό έναντι 0,94 ευρώ στο μανάβικο και 0,90 ευρώ στις μεγάλες αλυσίδες. Παρόμοια εικόνα και στις πατάτες, με τη λαϊκή στα 0,70 ευρώ το κιλό, χαμηλότερα από 0,87 και 0,79 ευρώ αντίστοιχα.
Μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφονται σε προϊόντα όπως το μπρόκολο: 2 ευρώ στη λαϊκή, 2,45 ευρώ στο μανάβικο και έως 3,20 ευρώ στο σούπερ μάρκετ (2,45 ευρώ σε προσφορά). Στο λάχανο, η τιμή στη λαϊκή κυμαίνεται από 0,60 έως 0,70 ευρώ, αισθητά χαμηλότερη από το 1,17 ευρώ που φτάνει στο σούπερ μάρκετ (0,91 ευρώ σε προσφορά).
Ωστόσο, δεν λείπουν και οι περιπτώσεις όπου η ψαλίδα τιμών είναι πιο περιορισμένη. Στα κολοκύθια, η τιμή στη λαϊκή κυμαίνεται από 2,50 έως 3 ευρώ το κιλό, κοντά στα 2,95 ευρώ του μανάβικου και τα 2,98 ευρώ του σούπερ μάρκετ. Στις μελιτζάνες φλάσκες, η λαϊκή διαμορφώνεται στα 3,20 ευρώ το κιλό, ελαφρώς χαμηλότερα από τα 3,60-3,65 ευρώ των υπόλοιπων σημείων πώλησης.
Μπανάνες, μήλα
Και στα φρούτα η εικόνα είναι ανάλογη. Οι μπανάνες πωλούνται στη λαϊκή προς 1,65 ευρώ το κιλό έναντι 1,85 ευρώ σε μανάβικα και σούπερ μάρκετ. Τα μήλα κοστίζουν 2 ευρώ στη λαϊκή, χαμηλότερα από 2,89 ευρώ στο μανάβικο και 2,18 ευρώ στο σούπερ μάρκετ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αχλάδια κρυστάλλια: 2 ευρώ το κιλό στη λαϊκή, όταν στο μανάβικο αγγίζουν τα 3,45 ευρώ και στο σούπερ μάρκετ τα 2,40 ευρώ. Στα πορτοκάλια μέρλιν, η λαϊκή κινείται στα 0,75-0,80 ευρώ το κιλό, χαμηλότερα από τα 0,98 ευρώ του μανάβικου και το 1,13 ευρώ του σούπερ μάρκετ (0,88 ευρώ σε προσφορά).
Τιμοκατάλογος ανά σημείο πώλησης
| ΠΡΟΪΟΝΤΑ | ΜΑΝΑΒΙΚΟ | ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ | ΛΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ |
| ΛΑΧΑΝΙΚΑ | |||
| Ντομάτες (1 κιλό) | 2,15 | 1,88 | 1,5-2 |
| Αγγούρι (1 τεμάχιο) | 0,85 | 0,90 (σε έκπτωση: 0,80) | 0,70 |
| Κρεμμύδια (1 κιλό) | 0,94 | 0,90 | 0,80-0,85 |
| Πατάτες (1 κιλό) | 0,87 | 0,79 | 0,70 |
| Λάχανο (1 κιλό) | 0,79 | 1,17 (σε έκπτωση: 0,91) | 0,60-0,70 |
| Μπρόκολο (1 κιλό) | 2,45 | 3,20 (σε έκπτωση: 2,45) | 2 |
| Μαρούλι (1 τεμάχιο) | 0,97 | 1,18 | 0,70 |
| Κολοκύθια (1 κιλό) | 2,95 | 2,98 | 2,50-3 |
| Καρότα (1 κιλό) | 0,97 | 0,65 | 0,70-0,90 |
| Μελιτζάνες φλάσκες (1 κιλό) | 3,65 | 3,60 | 3,20 |
| ΦΡΟΥΤΑ | |||
| Μπανάνες (1 κιλό) | 1,85 | 1,85 | 1,65 |
| Μήλα (φούτζι) | 2,89 | 2,18 | 2 |
| Πορτοκάλια μέρλιν (1 κιλό) | 0,98 | 1,13 (σε έκπτωση 0,88) | 0,75-0,80 |
| Αχλάδια κρυστάλια (1 κιλό) | 3,45 | 2,40 | 2 |
| Φράουλες (1 κιλό) | 6,97 | 7,45 (σε έκπτωση 7) | 5-6 |

