Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές πλεόνασμα του προηγούμενου χρόνου έφτασε το 4,5% του ΑΕΠ έναντι της επίσημης πρόβλεψης για πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ. Η υπέρβαση κατά 0,9% της επίσημης πρόβλεψης, οφείλεται κυρίως στην προσπάθεια καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, η οποία έφερε περίπου 2,2 δισ. ευρώ, στα φορολογικά έσοδα κυρίως από έμμεσους φόρους, αλλά και στην καλύτερη του αναμενομένου φορολογικής συμμόρφωσης των φορολογουμένων.

Για τους ίδιους λόγους και το γενικό (δημοσιονομικό) αποτέλεσμα του Προϋπολογισμού για το 2025 ήταν πλεονασματικό κατά 0,9% του ΑΕΠ, έναντι πρόβλεψης για πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ.

Την υπέρβαση του τρις αναθεωρημένου επίσημου στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ, έχουν επιβεβαιώσει και το ΔΝΤ αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδος. Το ΔΝΤ, στην τελευταία του έκθεση για την Ελλάδα με βάση το άρθρο IV, τόνιζε ότι λόγω της υπεραπόδοσης των εσόδων το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 έφτασε το 4,4% του ΑΕΠ. Μάλιστα, εκτιμούσε ότι και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026, θα φτάσει το 3,8% του ΑΕΠ (έναντι της επίσημης πρόβλεψης του ΥΠΕΘΟ για πλεόνασμα στο 2,8% του ΑΕΠ), καθώς επίσης ότι η Ελλάδα έχει τις δυνατότητες να επιτυγχάνει πρωτογενές πλεόνασμα 2,75% του ΑΕΠ, μέχρι και το 2030.

Στην ετήσια έκθεσή του για το 2025 ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προσυπογράφει την υπεραπόδοση της οικονομίας για το 2025 προβλέποντας ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 έφτασε το 4,5% του ΑΕΠ, λόγω κυρίως της υπεραπόδοσης των εσόδων και της προσπάθειας μείωσης της φοροδιαφυγής.

Αισιοδοξία

Αισιόδοξες είναι και οι προβλέψεις και για το πρωτογενές του 2026, το οποίο αναμένεται να κινηθεί επίσης στην περιοχή του 4% του ΑΕΠ (η επίσημη πρόβλεψη θέλει το πρωτογενές πλεόνασμα στο 2,8% του ΑΕΠ), αφού εκτός από την καλή πορεία που θα έχουν και φέτος τα έσοδα, η υπεραπόδοση του 2025 έχει θετικό carry over της τάξης των 1,2-1,3 δισ. ευρώ για το 2026.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται οριακά ελλειμματικό (-0,1% του ΑΕΠ, έναντι αρχικής πρόβλεψης για έλλειμμα 0,8% του ΑΕΠ στο ΜΔΣ). Σε διαρθρωτικούς όρους, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται σε 2% του ΑΕΠ, στο ίδιο περίπου επίπεδο με την πρόβλεψη του ΜΔΣ (2,1% του ΑΕΠ).

Σύμφωνα με την αναθεωρημένη πρόβλεψη της Τραπέζης της Ελλάδος, το πρωτογενές αποτέλεσμα το 2026 προβλέπεται σε πλεόνασμα 3,2% του ΑΕΠ, λαμβάνοντας υπόψη τη θετική μεταφερόμενη επίδραση των υψηλότερων φορολογικών εσόδων το 2025. Οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες το 2025 θα καταγράψουν μικρότερο ρυθμό αύξησης από τις εκτιμήσεις του Προϋπολογισμού του 2026. Το γεγονός αυτό θα δημιουργήσει δημοσιονομικό περιθώριο για αυξημένες καθαρές πρωτογενείς δαπάνες τα επόμενα έτη, υπό τους περιορισμούς του νέου δημοσιονομικού πλαισίου.

Αυτό συμβαίνει διότι, σύμφωνα με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο, η αξιολόγηση της δημοσιονομικής πολιτικής δεν βασίζεται στην αυστηρή ετήσια τήρηση του ανώτατου ορίου των δαπανών, αλλά παρέχει περιθώριο απόκλισης των καθαρών πρωτογενών δαπανών από την εγκεκριμένη πορεία αναφοράς σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η απόκλιση θεωρείται αποδεκτή όταν φτάνει το 0,3% του ΑΕΠ για ένα χρόνο και το 0,6% του ΑΕΠ σωρευτικά από το 2023.

Εντός αυτών των ορίων, οι αποκλίσεις μπορούν να απορροφηθούν χωρίς την άμεση ενεργοποίηση διορθωτικών μέτρων. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σύμφωνα με τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό2026-2029, για τα έτη 2027-2029, με βάση τα δημοσιονομικά μέτρα που έχουν εφαρμοστεί ή ανακοινωθεί έως σήμερα και χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τυχόν νέες παρεμβάσεις, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα προβλέπεται σε γενικές γραμμές ισοσκελισμένο και το πρωτογενές πλεόνασμα σταθερά στο 2,7% του ΑΕΠ. Επιπλέον, για τα έτη 2027-2028, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών εκτιμάται εντός του ετήσιου ορίου.