Εφορία: 11 τρόποι για μείωση τεκμηρίων [αναλυτικοί πίνακες για ακίνητα και ΙΧ]

Οι φορολογούμενοι αυτοί έχουν, ωστόσο, τη δυνατότητα να μειώσουν σημαντικά ή ακόμη και να αποφύγουν πλήρως τα τεκμήρια διαβίωσης και να γλιτώσουν τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Οι ντρίπλες

Συγκεκριμένα, κάθε φορολογούμενος μπορεί να καλύψει μερικώς ή ολικώς τυχόν προστιθέμενη διαφορά εισοδήματος που προκύπτει λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης, αναγράφοντας ή απλώς επικαλούμενος, στη φορολογική δήλωση που υποβάλλει φέτος, για το 2025, έως και 8 διαφορετικές κατηγορίες ποσών, που είναι οι εξής:

1 Πραγματικά εισοδήματα τα οποία απέκτησαν το 2025 ο ίδιος ο φορολογούμενος, η σύζυγός του και τα εξαρτώμενα μέλη της οικογενείας του και τα οποία απαλλάσσονται από τν φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο: επιδόματα ανεργίας, κέρδη από μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, τόκοι από REPOS, έντοκα γραμμάτια και ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, επιδόματα επικινδυνότητας κ.λπ., επιδόματα τέκνων που εισπράχθηκαν από τον ΟΠΕΚΑ, μισθοί, συντάξεις και πάγια αντιμισθία των ολικά τυφλών και των κινητικά αναπήρων 80% και άνω, αποζημίωση λόγω διακοπής εργασιακής σχέσης, φιλοδωρήματα, εισοδήματα απο δωρεάν μετοχές σε εργαζόμενους κ.λπ. Πολλά από τα ποσά αυτά προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ στους κωδικούς 619-620 του πίνακα 6 του βασικού εντύπου Ε1. Για όσα από τα ποσά αυτά η ΑΑΔΕ δεν έχει ηλεκτρονική πληροφόρηση για να τα προσυμπληρώσει, παρέχεται στον ίδιο το φορολογούμενο η δυνατότητα να τα συμπληρώσει ο ίδιος στους κωδικούς 659-660 του πίνακα 6. Ειδικά τα επιδόματα ανεργίας αναγράφονται στους κωδικούς 661-662 του πίνακα 6, ενώ τα φιλοδωρήματα αναγράφονται στους κωδικούς 689-690 του πίνακα 6 ή προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ στους κωδικούς 691-692, αν έχει γι’ αυτά ηλεκτρονική πληροφόρηση από τους εργοδότες που τα κατέβαλαν.

 2 Χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα και αποκτήθηκαν εντός του 2025 από το φορολογούμενο ή τη σύζυγό του: το εφάπαξ που έλαβε ο φορολογούμενος ως συνταξιούχος, μια αποζημίωση από ασφαλιστική εταιρεία ή μια αποζημίωση για ηθική βλάβη, οι υποτροφίες, οι έκτακτες εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις που καταβλήθηκαν σε πληγέντες από φυσικές καταστροφές, τα προνοιακά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ (επιδόματα αναπήρων κ.λπ.) το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβλήθηκε σε ειδικές κατηγορίες ατόμων με αναπηρίες, το επίδομα γέννησης κ.λπ. Τα ποσά αυτά αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6 της φορολογικής δήλωσης (του βασικού εντύπου Ε1).

3 Κάθε έσοδο ή τίμημα που εισέπραξε ο φορολογούμενος εντός του 2025 από την πώληση περιουσιακών στοιχείων του: ως έσοδα από την πώληση περιουσιακών στοιχείων λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που εισέπραξε ο φορολογούμενος από την πώληση ακινήτων, αυτοκινήτων, κινητών πραγμάτων συνολικής αξίας άνω των 10.000 ευρώ, μετοχών, ομολόγων, εντόκων γραμματίων μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων και άλλων κινητών αξιών. Από το τίμημα πώλησης που εισπράχθηκε εντός του 2024 αφαιρείται το τίμημα που καταβλήθηκε σε κάποιο προηγούμενο έτος για την αγορά του περιουσιακού στοιχείου. Το ποσό του καθαρού αυτού τιμήματος αναγράφεται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6 του εντύπου Ε1 της φορολογικής δήλωσης.

4 Εισοδήματα και έσοδα που αποκτήθηκαν τα έτη προ του 2024, δεν ξοδεύτηκαν μέχρι τις 31-12-2024 και αναλώθηκαν εντός του 2025. Πρόκειται για τη μέθοδο της «ανάλωσης κεφαλαίου παρελθόντων ετών». Με την «ανάλωση κεφαλαίου», ο φορολογούμενος μπορεί να ανατρέξει στις φορολογικές δηλώσεις προηγούμενων συνεχόμενων ετών (όσων ετών θέλει) και να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:

* Να αθροίσει τα ποσά των πάσης φύσεως εισοδημάτων και τα ποσά των εσόδων από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, τα οποία έχει αναγράψει στις δηλώσεις των παρελθόντων ετών.

* Από το άθροισμα εισοδημάτων και εσόδων προηγούμενων ετών, που θα προκύψει, θα πρέπει, στη συνέχεια, να αφαιρέσει τα ποσά που ελήφθησαν υπόψη στις ίδιες φορολογικές δηλώσεις ως τεκμήρια διαβίωσης καθώς και τα ποσά που δήλωσε στις ίδιες δηλώσεις ότι δαπάνησε για να αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία

* Το καθαρό ποσό που θα προκύψει από τα παραπάνω είναι το «κεφάλαιο» των προηγούμενων ετών που μπορεί ο φορολογούμενος να «σχηματίσει» και να εμφανίσει στην Εφορία ως προϊόν αποταμίευσης, προκειμένου να καλύψει την πρόσθετη διαφορά εισοδήματος που θα του προσδιορίσουν τα τεκμήρια. Το ποσό αυτό αναγράφεται στους κωδικούς 787-788 του πίνακα 6 του Ε1. 

5 Χρηματικά ποσά που εισήγαγε στην Ελλάδα ο φορολογούμενος το 2025, είτε σε ευρώ είτε σε συνάλλαγμα εφόσον η απόκτησή τους στο εξωτερικό δικαιολογείται. Αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6.

6 Δάνεια που έλαβε ο φορολογούμενος εντός του 2025 από τράπεζες, συγγενείς ή τρίτους. Αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6.

7 Δωρεές-γονικές παροχές ποσών, που έγιναν μέσα στο 2025. Αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6.

8 Κέρδη από τυχερά παίγνια: λαχεία, ΠPOΠO, ΛOTTO, TZΟKEP, Προκαθορισμένο Στοίχημα κ.λπ.. Αναγράφονται στους κωδικούς 781-782 του πίνακα 6.

Υπάρχουν, όμως, κι άλλοι τρεις τρόποι μείωσης ή και εξάλειψης των τεκμηρίων, που είναι οι εξής:

1 Μείωση του ποσού του τεκμηρίου της κύριας κατοικίας όταν υπάρχει και δευτερεύουσα κατοικία. Κάθε φορολογούμενος ο οποίος κατά τη διάρκεια του 2025 κατοίκησε για λιγότερους από 12 μήνες στην κύρια κατοικία του (π.χ. για 8 μήνες) και για μερικούς μήνες (π.χ. για 4 μήνες) στη δευτερεύουσα εξοχική κατοικία του, πρέπει να δηλώσει αυτά τα πραγματικά γεγονότα στον πίνακα 5.1 του Ε1. Ετσι το ύψος του τεκμηρίου θα περιοριστεί σε τόσα δωδέκατα επί του ετήσιου ποσού όσους μήνες δηλώσει ότι κατοίκησε πραγματικά στο συγκεκριμένο ακίνητο. Στην περίπτωση αυτή, τα υπόλοιπα δωδέκατα θα ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό του τεκμηρίου της δευτερεύουσας κατοικίας, όμως το τελικό ποσό του αθροίσματος των τεκμηρίων θα είναι μικρότερο.

2 Δήλωση πραγματικού χρόνου διαμονής στην κύρια κατοικία μικρότερου των 12 μηνών, ακόμη κι αν δεν υπάρχει δευτερεύουσα. Επιπλέον, υπάρχει δυνατότητα δήλωσης λιγότερων από 12 μηνών διαμονής για την κύρια κατοικία, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κάποια δευτερεύουσα, εφόσον για ένα χρονικό διάστημα του 2025 ο φορολογούμενος φιλοξενήθηκε σε άλλο σπίτι συγγενούς ή φίλου ή εφόσον ο φορολογούμενος απέκτησε την κατοικία κάποια χρονική στιγμή μέσα στο 2025, οπότε ο χρόνος κατοχής της μέσα στο έτος ήταν μικρότερος των 12 μηνών. 

3 Αμφισβήτηση των τεκμηρίων διαβίωσης για όσους μπορούν να αποδείξουν ότι οι πραγματικές δαπάνες διαβίωσής τους υπολείπονται σημαντικά των τεκμαρτών.

Το συνολικό ποσό του τεκμαρτού εισοδήματος μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο όταν αυτό είναι μεγαλύτερο από την πραγματική δαπάνη διαβίωσης του φορολογουμένου και των εξαρτώμενων μελών που τον βαρύνουν, εφόσον αυτό αποδεικνύεται από τον υπόχρεο με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία. Τέτοια περιστατικά συντρέχουν ενδεικτικά για φορολογούμενους, οι οποίοι:

* υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους στις Ενοπλες Δυνάμεις

* είναι φυλακισμένοι

* νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική

* είναι άνεργοι και δικαιούνται βοήθημα ανεργίας

* συγκατοικούν με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχουν μειωμένες δαπάνες διαβίωσης, λόγω αποδεδειγμένης συμβολής στις δαπάνες αυτές των συγγενών τους με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι αυτοί έχουν εισόδημα από εμφανείς πηγές

* είναι ορφανοί ανήλικοι οι οποίοι έχουν στην κυριότητά τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους και

* προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανώτερης βίας πραγματοποίησαν δαπάνη μικρότερη από την αντικειμενική.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚA ΠΟΣΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ