Η διάταξη αντικαθιστά όλες τις προϊσχύουσες κρατήσεις που είχαν οι συνταξιούχοι στις περιπτώσεις που συνέχιζαν να λαμβάνουν παροχές τις οποίες δεν δικαιούνταν. Στο ΙΚΑ, για παράδειγμα, η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών γινόταν με παρακράτηση του 33% της σύνταξης. Στο Δημόσιο γινόταν παρακράτηση 10% για το τμήμα σύνταξης έως τα 1.000 ευρώ και 1/6, δηλαδή παρακράτηση 16,67%, στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.000 ευρώ, με ελάχιστο ποσό επιστροφής τα 50 ευρώ τον μήνα.
Με τη νέα διάταξη, που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών, καθιερώνεται ενιαίο ποσοστό επιστροφής των αδικαιολόγητα εισπραχθεισών παροχών από τους συνταξιούχους, που είναι το 10% της σύνταξης, με ελάχιστο ποσό μηνιαίας παρακράτησης 50 ευρώ.
Μια σημαντική διαφορά του νέου με το προϊσχύον καθεστώς είναι ότι η ποινή 10% θα επιβάλλεται στο ποσό σύνταξης που μένει, αφού αφαιρεθούν οι κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης και ασθένειας, ενώ πριν η παρακράτηση γινόταν στο μικτό ποσό της σύνταξης. Η διαφορά αυτή οδηγεί σε μείωση της ποινής σε σχέση με το παρελθόν.
Για παράδειγμα:
- Συνταξιούχος ΙΚΑ με μικτή σύνταξη 1.000 ευρώ, που οφείλει να επιστρέψει 5.000 ευρώ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, θα έχει διαφορετική αντιμετώπιση. Με το νέο καθεστώς, αφού αφαιρεθεί η εισφορά ασθένειας 6%, η παρακράτηση 10% θα υπολογιστεί στα 940 ευρώ. Έτσι, ο ΕΦΚΑ θα παρακρατεί 94 ευρώ τον μήνα μέχρι την εξόφληση της οφειλής. Με το προηγούμενο σύστημα, η παρακράτηση ανερχόταν στο 33% της μικτής σύνταξης, δηλαδή στα 330 ευρώ τον μήνα.
- Συνταξιούχος του Δημοσίου, ο οποίος παίρνει 1.500 ευρώ σύνταξη και πρέπει να επιστρέψει παροχές που εισέπραξε χωρίς να τις δικαιούται, με το προηγούμενο καθεστώς θα είχε 100 ευρώ παρακράτηση (με 10%) στα πρώτα 1.000 ευρώ σύνταξης και 83,35 ευρώ (με 16,67%) στα επόμενα 500 ευρώ. Συνολικά, θα είχε παρακράτηση 183,35 ευρώ. Με το νέο καθεστώς, θα αφαιρεθούν η εισφορά αλληλεγγύης (32 ευρώ) και η εισφορά ασθένειας (88 ευρώ) και, στη συνέχεια, στη σύνταξη των 1.380 ευρώ που θα μείνει θα έχει 10% παρακράτηση, με 138 ευρώ κάθε μήνα έναντι της οφειλής του.
Η αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών με παρακράτηση του 10% από τη χορηγούμενη σύνταξη δεν θα έχει αναδρομική ισχύ, πράγμα που σημαίνει ότι όσοι έχουν μεγαλύτερες κρατήσεις από τη σύνταξη για παροχές που έλαβαν χωρίς να τις δικαιούνται θα συνεχίσουν με τις ίδιες κρατήσεις και δεν θα πέσουν στο 10% για το εναπομείναν ποσό.
Η διάταξη προβλέπει αναλυτικά τα εξής: «Παροχές, από οποιαδήποτε αιτία, που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης” (e-ΕΦΚΑ) παρακρατούνται με απόφαση του e-ΕΦΚΑ από τα ποσά των συντάξεων που θα καταβληθούν κατά τους επόμενους μήνες, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή τους. Το ποσοστό της μηνιαίας παρακράτησης ανέρχεται στο ένα δέκατο (1/10) του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις, και δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού των πενήντα (50) ευρώ. Σε περίπτωση χορήγησης χρηματικής παροχής αναδρομικά, η οφειλή συμψηφίζεται μ’ αυτή και το τυχόν υπόλοιπο υπόκειται στην παρακράτηση του 1/10. Εάν διακοπεί η καταβολή κάθε σύνταξης, για οποιονδήποτε λόγο, προ της ολοσχερούς εξόφλησης του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού, το υπόλοιπο εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων».
Συντάξεις: Πότε δεν αναζητούνται τα ποσά από τους συνταξιούχους;
Στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για τα μέτρα στήριξης προβλέπεται ακόμη μία ευνοϊκότερη διάταξη για τους συνταξιούχους, που αφορά την απαλλαγή τους από οποιαδήποτε παρακράτηση σύνταξης στις περιπτώσεις που οι παροχές δόθηκαν από λάθος των υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, δεν θα αναζητούνται ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως όταν η ευθύνη ανήκει στις υπηρεσίες, όπως σε περιπτώσεις λαθών κατά τη μηχανογραφική εκκαθάριση αναδρομικών ή στον επανυπολογισμό των συντάξεων.
Τι γλιτώνουν οι συνταξιούχοι με την μικρότερη παρακράτηση σύνταξης για τις αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές
| Σύνταξη | Παροχή που καταβλήθηκε αχρεωστήτως | Ποσό παρακράτησης σύνταξης με παλιό ποσοστό 33% | Ποσό παρακράτησης σύνταξης με νέο ποσοστό 10% | Μηνιαίο όφελος για τον συνταξιούχο με το νέο ποσοστό παρακράτησης |
| 800€ | 3.500€ | 264€ | 80€ | 184€ |
| 868€ | 3.635€ | 286€ | 87€ | 200€ |
| 936€ | 3.760€ | 309€ | 94€ | 215€ |
| 1.004€ | 3.885€ | 331€ | 100€ | 231€ |
| 1.072€ | 4.010€ | 354€ | 107€ | 247€ |
| 1.140€ | 4.135€ | 376€ | 114€ | 262€ |
| 1.208€ | 4.260€ | 399€ | 121€ | 278€ |
| 1.276€ | 4.385€ | 421€ | 128€ | 293€ |
| 1.344€ | 4.510€ | 444€ | 134€ | 309€ |
| 1.412€ | 4.635€ | 466€ | 141€ | 325€ |
| 1.480€ | 4.800€ | 488€ | 148€ | 340€ |
| 1.548€ | 4.965€ | 511€ | 155€ | 356€ |
| 1.616€ | 5.130€ | 533€ | 162€ | 372€ |
| 1.684€ | 5.295€ | 556€ | 168€ | 387€ |
| 1.752€ | 5.460€ | 578€ | 175€ | 403€ |
| 1.820€ | 5.625€ | 601€ | 182€ | 419€ |
| 1.888€ | 5.790€ | 623€ | 189€ | 434€ |
| 1.956€ | 5.955€ | 645€ | 196€ | 450€ |
| 2.024€ | 6.120€ | 668€ | 202€ | 466€ |
| 2.092€ | 6.285€ | 690€ | 209€ | 481€ |
| 2.160€ | 6.450€ | 713€ | 216€ | 497€ |

