Τον δρόμο για την αλλαγή του τρόπου προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων ανοίγει διάταξη του πολυνομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή, με την οποία θεσμοθετείται η λειτουργία της «Τράπεζας Αξιών Ακινήτων».
Πρόκειται για μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων που θα συγκεντρώνει πληροφορίες για τις πραγματικές τιμές μεταβίβασης και μίσθωσης ακινήτων, καθώς και στοιχεία αποτίμησης από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Η νέα υποδομή αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τη μελλοντική αναπροσαρμογή των φορολογητέων αξιών, επιτρέποντας στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να παρακολουθεί συστηματικότερα τις εξελίξεις στην κτηματαγορά.
Σήμερα, οι αντικειμενικές αξίες καθορίζονται διοικητικά, με βάση τις τιμές ζώνης και τα χαρακτηριστικά των ακινήτων. Ωστόσο, οι τιμές αυτές δεν συμβαδίζουν πάντοτε με τις πραγματικές εμπορικές αξίες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου καταγράφονται έντονες μεταβολές της ζήτησης. Η λειτουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη σταδιακή σύνδεση των αντικειμενικών αξιών με περισσότερα και συστηματικά επικαιροποιούμενα δεδομένα της αγοράς.
Ποια στοιχεία θα συγκεντρώνονται
Σύμφωνα με το άρθρο 353 του πολυνομοσχεδίου, η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα τηρείται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η βάση θα περιλαμβάνει στοιχεία από δημόσιους φορείς σχετικά με μεταβιβάσεις εμπράγματων δικαιωμάτων, μισθώσεις και αξίες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Παράλληλα, θα μπορεί να τροφοδοτείται με πληροφορίες από φορείς του ιδιωτικού τομέα, μέσω ειδικών μνημονίων συνεργασίας. Το πληροφοριακό σύστημα θα υποστηρίζεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Τα δεδομένα θα συλλέγονται χωρίς αναφορά σε προσωπικά στοιχεία ιδιοκτητών ή άλλων φυσικών και νομικών προσώπων, με τήρηση της νομοθεσίας προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Τι σημαίνει για τους ιδιοκτήτες
Η σημασία της νέας βάσης συνδέεται με τις μελλοντικές μεταβολές των αντικειμενικών αξιών, οι οποίες επηρεάζουν τον ΕΝΦΙΑ, τους φόρους μεταβίβασης, τις γονικές παροχές, τις δωρεές και τις κληρονομιές. Εφόσον αξιοποιηθεί για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αξιών, η Τράπεζα θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις σε περιοχές όπου οι εμπορικές τιμές υπερβαίνουν σημαντικά τις αντικειμενικές και σε μειώσεις όπου συμβαίνει το αντίθετο. Η διάταξη, πάντως, δεν προβλέπει άμεση αλλαγή των τιμών ζώνης ούτε καθιερώνει αυτομάτως νέο μαθηματικό τύπο υπολογισμού. Δημιουργεί το πληροφοριακό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα μπορούν να στηριχθούν μελλοντικές αποφάσεις αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών.
