Από το υπουργείο Οικονομικών η εντολή στα επισπεύδοντα υπουργεία, ειδικά για τις μεταρρυθμίσεις υψηλής προτεραιότητας, είναι να αναφερθούν όλα τα ενδεχόμενα καθυστερήσεων, ώστε να λυθούν κατά προτεραιότητα με ταχείες διαδικασίες (fast track), αφού πλέον δεν υπάρχει κανένα περιθώριο καθυστερήσεων.

Ενα χρόνο νωρίτερα, στις αρχές του 2025, ήταν αμφίβολο αν τα νέα πολεοδομικά σχέδια, τα οποία είχαν ανατεθεί στους δήμους, θα ήταν έτοιμα στην ώρα τους. Μπροστά στο ενδεχόμενο καθυστερήσεων στην ολοκλήρωσή τους το πρόγραμμα μεταφέρθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και πλέον όλοι δηλώνουν βέβαιοι ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί εγκαίρως.

Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, με απώτερο στόχο να έχουμε τελεσίδικη απόφαση για κάθε υπόθεση σε λιγότερο από 2 χρόνια, από πέντε χρόνια που έχουμε σήμερα, πέρασε επίσης από πολλά κύματα λόγω πολυπλοκότητας. Φαίνεται όμως ότι τόσο σε θεσμικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο η μεταρρύθμιση θα ολοκληρωθεί και θα μπορέσει να αποδώσει στην επιτάχυνση εκδίκασης των υποθέσεων. Αυτό θα ανεβάσει την Ελλάδα πολλές θέσεις σε ό,τι αφορά την ελκυστικότητα ως επενδυτικού προορισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από το θεσμικό πλαίσιο, την ψηφιοποίηση των δικών, την ειδική εκπαίδευση που είχαν δικαστικοί υπάλληλοι και τη σύσταση της αστυνομίας των δικαστηρίων, θα ολοκληρωθεί και η ανανέωση σειράς απαρχαιωμένων υποδομών.

 Δημόσιο

Η ψηφιοποίηση του Δημοσίου θα συμπληρωθεί με άλλες 1.230 ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ενώ μέχρι και το καλοκαίρι θα έχει γίνει η αρχή για τη διαλειτουργικότητα όλων των υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, ο πολίτης ή ο επιχειρηματίας θα μπορεί να κάνει τη δουλειά του απευθυνόμενος σε μία μόνο υπηρεσία, η οποία θα μπορεί να συγκεντρώνει όλα τα επιμέρους στοιχεία και πιστοποιητικά αυτόματα από τις άλλες υπηρεσίες, με αποτέλεσμα ο πολίτης να κερδίζει χρόνο και χρήμα. Το εγχείρημα θα υποστηριχθεί οικονομικά από το ΤΑΑ αλλά θα ολοκληρωθεί σταδιακά σε βάθος χρόνου.

Στον τομέα της ενέργειας, μέσω του ΤΑΑ, η Ελλάδα, εκτός από την πιο οργανωμένη παραγωγή ενέργειας από αέρα, ήλιο και νερό, θα μπει και στη διαδικασία της αποθήκευσης η οποία θα δώσει το έναυσμα για φθηνότερα τιμολόγια ρεύματος. Τούτο διότι σήμερα η Ελλάδα παρουσιάζει το εξής παράδοξο: παράγει από ΑΠΕ ενέργεια η οποία μπορεί να εξαχθεί μόνο την ημέρα. Αυτό γίνεται γιατί οι υποδομές αποθήκευσης ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ δεν έχουν ολοκληρωθεί. Με τη συνδρομή των κονδυλίων ύψους 5,7 δισ. του Repower EU, που ενσωματώθηκε στο ΤΑΑ, «γεννήθηκε» η δυνατότητα δημιουργίας τέτοιων υποδομών, οι οποίες θα ολοκληρωθούν σταδιακά έως και το 2027, δίνοντας τη δυνατότητα στην πράσινη ενέργεια να αλλάξει σελίδα.

Ακόμη και το δημοφιλές, αλλά δύσκολο όπως αποδείχθηκε στην εφαρμογή του, «Εξοικονομώ» δείχνει να έχει «ωριμάσει» σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες και πλέον οι επόμενοι κύκλοι του, οι οποίοι θα τρέξουν με χρήματα από τα τρία νέα ενεργειακά ταμεία της Ε.Ε., θα είναι πιο αποτελεσματικοί.

Το πακέτο

Το συνολικό πακέτο των 12 μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος Αυγούστου και έχει ενσωματωθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των 16,6 δισ. ευρώ (θα υλοποιηθεί ως μέρος του προϋπολογισμού του 2026) είναι:

1 Δικαιοσύνη. Η ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης για την επιτάχυνση απονομής της δικαιοσύνης, που ξεκίνησε το 2022, έχει συνολικό κόστος 550 εκατ. ευρώ.

2 Κτηματολόγιο. Μέσα στο 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί και το «γεφύρι της Αρτας» των έργων του Δημοσίου, το Εθνικό Κτηματολόγιο. 

3 Πρόγραμμα Αιγίς. Το κολοσσιαίο πρόγραμμα με προϋπολογισμό ύψους 2,1 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης με 600 εκατ. ευρώ.

4 Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Τα μεγάλα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας μέχρι 1.380 MW (αντλησιοταμίευση, μπαταρίες), που είναι καθοριστικά για την «πράσινη» επανάσταση και την ανάπτυξη των ΑΠΕ, θα απορροφήσουν πόρους 450 εκατ.

5 Ηλεκτρική διασύνδεση. Η διασύνδεση των Κυκλάδων (εναέρια γραμμή Κόρινθος-ΚΥΤ Κουμουνδούρου) και άλλα συνοδευτικά έργα του ΑΔΜΗΕ θα απορροφήσουν 145 εκατ. ευρώ.

6 Προγράμματα «Εξοικονομώ». Στα νέα βελτιωμένα προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, εμπορικών ακινήτων και ακινήτων του Δημοσίου θα διατεθούν περίπου 2,1 δισ. ευρώ.

7 Ηλεκτροκίνηση μεταφορών. Προβλέπονται επενδύσεις ύψους 220 εκατ. ευρώ για την αγορά και υποστήριξη 250 ηλεκτρικών λεωφορείων (140 για Αθήνα και 110 για Θεσσαλονίκη).

8 Απολιγνιτοποίηση Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης. Προβλέπονται επενδύσεις 242 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση περίπου 60.000 στρεμμάτων γκρίζων εδαφών στα παλαιά λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ.

9 Ψηφιοποίηση Δημοσίου. Αναμένεται να ολοκληρωθούν η ψηφιοποίηση όλων των αρχείων του Δημοσίου και η διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών, αντί 550 εκατ. ευρώ. 

10 Δημιουργία πολεοδομικών σχεδίων. Περίπου 250 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην κατάρτιση και επικύρωση πολεοδομικών σχεδίων, τοπικών και ειδικών, καθώς και στην οριοθέτηση περιοχών και ζωνών υποδοχής μεταφοράς συντελεστή δόμησης.

 11 Εκσυγχρονισμός δημόσιας Υγείας. Περιλαμβάνονται έργα εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης με πόρους άνω των 800 εκατ. ευρώ.

 12 Απασχόληση, δεξιότητες, κοινωνική προστασία. Για τον τρίτο άξονα του Ταμείου Ανάκαμψης ο σχεδιασμός περιλαμβάνει υλοποίηση δράσης κατάρτισης και απασχόλησης 7.000 ανέργων ηλικίας 25 έως 45 ετών.

Για διαχείριση υδάτων και νέο Λύκειο

Στην ατζέντα της επόμενης μέρας (εκτός του ΤΑΑ) προωθείται νομοσχέδιο για μια πιο ολιστική διαχείριση των υδάτων, με επενδύσεις ύψους 2,5 δισ. ευρώ. Η αλλαγή αυτή θα γίνει με σεβασμό στον δημόσιο χαρακτήρα των εταιριών ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ), αλλά και με πρόνοιες ευελιξίας και γρηγορότερης εκτέλεσης των έργων, τα οποία είναι απαραίτητα για την αποφυγή της λειψυδρίας στην Αττική. Επίσης, στο επίπεδο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ξεκινά ο διάλογος για την εφαρμογή του σχεδίου για το νέο Λύκειο και την καθιέρωση του εθνικού απολυτηρίου. Η νέα αυτή παρέμβαση θα συμπληρώσει το άνοιγμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα μη κρατικά πανεπιστήμια.