Όπως τόνισε ο κ. Μαρινάκης, «η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν είναι υπόθεση ενός θεσμού ή μιας κυβέρνησης, είναι μια συλλογική ευθύνη που απαιτεί συνεργασία, γνώση και αποφασιστικότητα», γι’ αυτό και «το Αthens Alitheia Forum δεν δημιουργήθηκε τυχαία», αλλά «στόχος μας είναι το συνέδριο αυτό να καθιερωθεί ως ένας θεσμός που θα πραγματοποιείται κάθε χρόνο, ως ένας χώρος που θα τίθενται δύσκολα ερωτήματα, θα κατατίθενται προτάσεις και θα προκύπτουν ουσιαστικά συμπεράσματα, γιατί η δημοκρατία δεν έχει ανάγκη από μεγάλα λόγια, έχει ανάγκη από πράξεις».

O κ. Μαρινάκης τόνισε πως «καθημερινά δημιουργείται ένα κλίμα έντασης, καχυποψίας και σύγχυσης, ένα κλίμα που δηλητηριάζει το δημόσιο διάλογο, αυτό ούτως ή άλλος είναι και το κύμητρο των περισσότερων περιπτώσεων διάδοσης ψευδών ειδήσεων. Ένα κλίμα που πολλές φορές μας αναγκάζει να αφιερώνουμε πολύ μεγάλο μέρος του χρόνου μας και του δημόσιου λόγου όχι στο να παράγουμε πολιτική, με τις αντιθέσεις που έχει αυτή, αλλά να αποδομούμε ψευδείς ειδήσεις», οι οποίες «κατασκευάζονται και αναπαράγονται ώστε να μπερδεύουν τους πολίτες να δημιουργούν ένα κλίμα οργής και να υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε πως γεννώνται κρίσιμα ερωτήματα απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα για το «ποιος είναι τελικά ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ενημέρωση των πολιτών, εάν είναι απλώς εργαλεία επικοινωνίας ή έχουν μετατραπεί στους βασικούς διαμορφωτές της κοινής γνώμης» και «τι επίδραση έχουν αυτά στη δημοκρατία, πόσο αναγκαίο είναι να συζητήσουμε σοβαρά τα ηλικιακά όρια στη χρήση των social media», γιατί, όπως εξήγησε, «δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι παιδιά εκτίθενται καθημερινά σε έναν ωκεανό πληροφορίας χωρίς φίλτρα» και πρέπει να μπορούν να «έχουν την ωριμότητα να διακρίνουν την πραγματικότητα από την κατασκευασμένη είδηση».

Όπως πρόσθεσε, η ελευθερία του λόγου, της πληροφόρησης, της έκφρασης είναι θεμελιώδης αλλά καμία ελευθερία δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας για όσους επιλέγουν να διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα, την αλήθεια για προσωπικό όφελος ειδικά όταν οι δέκτες είναι παιδιά και έφηβοι» και «πρέπει να τους δίνουμε τα εργαλεία να σκέφτονται κριτικά». Παράλληλα εξήρε τη σημασία που έχει «η παιδεία στην ψηφιακή εποχή».

«Επιδιώκουμε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για πραγματικές αλλαγές για την ενίσχυση των δημοσιογράφων, για την ενίσχυση της ελευθερίας του λόγου αλλά και για ακόμα περισσότερες πολιτικές και πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια, θα προστατέψουν τους πολίτες και θα θωρακίσουν την αλήθεια και τον δημόσιο διάλογο» υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης, προσθέτοντας πως το Φόρουμ φιλοδοξεί «να γίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Θέλουμε να γίνει ο ετήσιος θεσμικός διάλογος για την προστασία της αλήθειας και τη θωράκιση της ελευθερίας του τύπου», ώστε «να ασκείται κριτική χωρίς τοξικότητα, να διατυπώνονται διαφορετικές απόψεις χωρίς φανατισμό, να αναζητείται η αλήθεια χωρίς κραυγές και χωρίς σκοπιμότητες».

«Να γίνει το Φόρουμ και μία ευκαιρία να ξανασυστηθούμε, να θυμηθούμε όλη τη διαφορά ανάμεσα στην εύκολη κραυγή και την τεκμηριωμένη δημοσιογραφία, ανάμεσα στους ιεροκήρυκες των μέσων και των δήθεν σατιρικών εκπομπών και στις κουκούλες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τη μία πλευρά και από την άλλη στη δημοσιογραφία που ερευνά διασταυρώνει, αμφισβητεί και τεκμηριώνει γιατί η αλήθεια δεν είναι σύνθημα, είναι ευθύνη».

Athens Alitheia Forum – Για την αλληλεπίδραση των bots με την κοινωνία μίλησαν δημοσιογράφοι και ειδικοί επικοινωνίας

Γιώργος Γεραπετρίτης: Από την 1η Απριλίου σε λειτουργία η “Παγκόσμια Πλατφόρμα Ψηφιακού Κέντρου Ενημέρωσης μέσω του οποίου το ΥΠΕΞ θα ελέγχει ενδεχόμενη παραπληροφόρηση

Ο ΥΠΕΞ ανακοίνωσε στο συνέδριο ότι την 1η Απριλίου τίθεται σε λειτουργία η “Παγκόσμια Πλατφόρμα Ψηφιακού Κέντρου Ενημέρωσης (Global Media Center μέσω του οποίου το ΥΠΕΞ θα συλλέγει τις ειδήσεις για να κατανοεί πως προσλαμβάνεται η εικόνα της Ελλάδας διεθνώς, θα ελέγχει ενδεχόμενη παραπληροφόρησηώστε να αντιμετωπιστεί και θα διευκολύνει στη διαμόρφωση στρατηγικών επικοινωνίας. «Τι μπορούμε να κάνουμε για την παραπληροφόρηση. Να αντιτάξουμε την αλήθεια και να καλλιεργήσουμε την αξία της αλήθειας. Η αλήθεια είναι συνθήκη για την πραγματική συμβίωση μεταξύ των ανθρώπων. Μίλησε για περίοδο μετα-αλήθειας που στην πραγματικόητητα είναι ένα θολο τοπίο μεταξύ πραγματικότητας και συναισθήματος. Η σύγχρονη χειραγώγηση έχει στόχο να υποταχθεί η εικόνα στο συναίσθημα. Η επιβεβαίωση της όποιας πληροφορίας να γίνει δεύτερη φύση».

Νικήτας Κακλαμάνης: Πολλές φορές προβάλλονται ομιλίες στη Βουλή που προκαλούν τηλεθέαση, χωρίς ουσιαστικό κοινοβουλευτικό λόγο

Μίλησε για επικείμενη αλλαγή του κανονισμού της Βουλής: «Έκανα την πρώτη ουσιαστική παρέμβαση που αφορούσε την κοινοβουλευτική διαδικασία. Δηλαδή τον «κόφτη». Θα πάρουν επιστολή και οι 300 βουλευτές να πουν την άποψή τους. Θα κωδικοποιηθούν οι προτάσεις. Θα παραδοθούν στο επιστημονικό Συμβούλιο της Βουλής όπου προΐσταται ένας εμβληματικός καθηγητής συνταγματολόγος ο Κώστας ο Μαυριάς και θα κάνει την πρόταση, γιατί θέλω να έχει την μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση. Οι πειθαρχικές ποινές, γιατί εγώ αυτό είπα, η κοινοβουλευτική συμπεριφορά, δηλαδή παραδείγματος χάριν στην εξεταστική τα είδατε, αλλά έχετε ευθύνη και εσείς διότι τα ‘γαλλικά’ που ανταλλάσσουμε μέσα στη Βουλή γίνονται πρώτη είδηση στα δελτία των καναλιών σας… Ναι, θα αυστηροποιηθούν τα μέτρα. Είναι αστείο να είναι η αυστηρότερη ποινή να είναι μισός μισθός»

Στα όρια του δημοσίου διαλόγου αναφέρθηκε ο υπ. Επικρατείας  Άκης Σκέρτσος

«Υπάρχει πλέον μια μεγάλη γκάμα μέτρων που έχουν αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχουν ληφθεί από αυτή την Κυβέρνηση, ακριβώς επειδή σεβόμαστε την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα των δημοσιογράφων, των λειτουργών της ενημέρωσης, να υπηρετούν την ενημέρωση ως βασικό στοιχείο της Δημοκρατίας». Συγκεκριμένα, ο κ. Σκέρτσος ανέφερε: «Η Κυβέρνηση, ο κ. Μαρινάκης, το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχουν λάβει πολύ συγκεκριμένα μέτρα για την ενδυνάμωση των δημοσιογράφων, τη στήριξη της ελευθερίας διατύπωσης απόψεων από τους λειτουργούς της δημοσιογραφίας, της ενημέρωσης. Έχουμε καταργήσει το αδίκημα της απλής δυσφήμισης, έχουμε δώσει πολλά εργαλεία για να μην επιβαρύνονται οι δημοσιογράφοι με υπέρογκα ποσά σε αγωγές που μπορεί να κινούν πολίτες εναντίον τους». Ακόμη, ο κ. Σκέρτσος ανέφερε: «Δυστυχώς, η αλήθεια παίρνει χρόνο για να τεκμηριωθεί, ενώ το ψέμα «τρέχει» πολύ πιο γρήγορα διαχρονικά, από αρχαιοτάτων χρόνων, σήμερα ακόμη περισσότερο. Τα τεχνολογικά Μέσα βοηθούν στην εκθετική διάχυση των ψεμάτων, των θεωριών συνομωσίας. Επομένως, η δική μας αποστολή είναι αυτή ακριβώς».

Νίκος Ευαγγελάτος

«Έχω την εκτίμηση ότι ζούμε τη μεγαλύτερη αλλαγή κοινωνικά που έζησε ποτέ η ανθρωπότητα. Μακράν μεγαλύτερη από την βιομηχανική επανάσταση. Γιατί οι επιρροές είναι πολύ μεγαλύτερες σε κάθε επίπεδο της ζωής μας και πολύ πιο σύντομες. Δεν προλαβαίνουμε να τις αφομοιώσουμε».

Σία Κοσιώνη

«Έχεις μια κοινωνία η οποία έχει τα δικά της ερεθίσματα, έχει τα δικά της συναισθήματα η οποία όμως δεν λειτουργεί εν κενώ, επηρεάζεται. Και καθώς οι αλγόριθμοι αρέσκονται στην ίντριγκα, στο κακό, στην ένταση παρασύρουν πολύ συχνά και την κοινωνία μαζί τους. Ξέρουμε ότι υπάρχουν οργανωμένα συστήματα χειραγώγησης τα οποία δεν διαθέτουν μόνο οι κατέχοντες δύναμη αλλά και οι κατέχοντες χρήμα και οι κατέχοντες γνώση. Εκεί λοιπόν αρχίζει ένα ουσιαστικό πρόβλημα και δυστυχώς δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Πρέπει και οι πολιτικοί να δουν τις ευθύνες τους. Δηλαδή η τοξικότητα είναι καλή όταν μας εξυπηρετεί, αλλά είναι κακιά όταν στρέφεται εναντίον μας. με τον ίδιο τρόπο να ασκείται και από τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης, είναι και θύμα των αλγορίθμων, της τοξικότητας που προκαλείται, αλλά είναι και θύτης, είναι και παραγωγός της τοξικότητας».Νίκος Χατζηνικολάου

«Μετά το AI πρέπει να υπάρχει ο δημοσιογράφος. Πρέπει να υπάρχει η ανθρώπινη νοημοσύνη. Πρέπει να τσεκάρεις αυτό που το AI σου δίνει. Διαφορετικά ο κίνδυνος να βρεθούμε μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις είναι μεγάλος»

 «Πόσο ευάλωτοι είμαστε απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις; Πως αυτό συνδέεται με την ψυχοσύνθεσή μας;»»

Στην συζήτηση με θέμα την ευαλωτότητα του ατόμου απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις, ο δημοσιογράφος Κ. Γιαννακίδης συνομιλώντας με τον ψυχίατρο-ψυχαναλυτή, Σ. Σαββόπουλο ρώτησε: «για ποιο λόγο πιστεύουμε τα fake news, είναι η μαγική παιδική σκέψη που κάνει το φαντασιακό να δείχνει πραγματικό;»

Απαντώντας ο Σ. Σαββόπουλος, επεσήμανε: «Γιατί είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπίσει την αλήθεια. Δηλαδή κανείς δεν αντέχει την αλήθεια» και πρόσθεσε ότι: «τα fake news όσο καταστροφικά είναι, σε επιβεβαιώνουν στο κακό σενάριο, ενώ την μιζέρια την καθημερινή είναι δύσκολο να τη ζήσεις».

Στη συνέχεια υπογράμμισε ότι: «Είναι πολύ δύσκολο για τον άνθρωπο να επεξεργαστεί τα πολύπλοκα θέματα», για να προσθέσει «είναι ρευστά τα πράγματα και επειδή ο κόσμος είναι ρευστός, ο άνθρωπος που δεν αντέχει να έχει μια σταθερή ταυτότητα, ένα συνεκτικό εγώ για να τα βγάλει πέρα, έχει και ανάγκη να έχει και ο ίδιος μια ρευστή ταυτότητα».

Στην ερώτηση του Κ. Γιαννακίδη,  ποιος είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει στην ηθική ενός ανθρώπου, είτε είναι πολιτικός, είτε δημοσιογράφος να πει ψέματα», ο κ. Σαββόπουλος τόνισε ότι: «Είναι ο βασικός μηχανισμός, είναι η επιβίωση, πρώτον, και το δεύτερον, οι ψευδαισθησιακή ικανοποίηση της επιθυμίας».

Στην ερώτηση του Κ. Γιαννακίδη, «ποια είναι η αναλογία στη σχέση μας με την αλήθεια και το ψέμα», ο κ. Σαββόπουλος, υπογράμμισε ότι: «Για να την βγάλει καθαρή ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει μια πολύ καλή αντίληψη της πραγματικότητας και να προσπαθεί σεβόμενος αυτή την αντίληψη, να δει που μπορεί να κάνει, να εισχωρήσει λίγο η επιθυμία και αυτή να πραγματωθεί. Αλλά θα πρέπει να είναι με βάση την αρχή της πραγματικότητας».

Παρουσίαση έρευνας Athens Alitheia Forum:  “Οικοσυστήματα δυσπιστίας: παραπληροφόρηση σε μια δημοκρατία διαδοχικών κρίσεων”

Η παρουσίαση έρευνας με θέμα «Οικοσυστήματα δυσπιστίας: παραπληροφόρηση σε μια δημοκρατία διαδοχικών κρίσεων» είχε ως συντονιστή τον Γιώργο Σιαδήμα, δημοσιογράφο – παρουσιαστή ΕΡΤ και δημοσιογράφο Mononews.gr, ο οποίος τόνισε ότι «για εμάς τους δημοσιογράφους, για τους ανθρώπους που επικοινωνούμε τις ειδήσεις, είναι πολύ σημαντικό να ελέγχουμε και να ελέγχουμε και δύο και τρεις φορές την είδηση, πριν την επικοινωνήσουμε».

H Λαμπρινή Ρόρη, Επίκουρη Καθηγήτρια πολιτικής ανάλυσης στο ΕΚΠΑ, τόνισε ότι «ο σκοπός της έρευνας είναι να καταλάβουμε τι οδηγεί στην παραπληροφόρηση, πέρα από τις έρευνες κλασικού κοινωνικοδημογραφικού προφίλ των παραπληροφορημένων».

Ο δεύτερος ομιλητής, Αντώνης Καλογερόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, τόνισε ότι «80% των Ελλήνων εδώ και 10 χρόνια λένε ότι δεν εμπιστεύονται τις ειδήσεις και όταν τους ρωτάμε γιατί συμβαίνει αυτό λένε ότι αυτό γίνεται γιατί θεωρούν ότι στην Ελλάδα  υπάρχουν πολλά αθέμιτα πολιτικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα πίσω από τις ειδήσεις. Βλέπουμε στην έρευνά μας ότι το 64% των Ελλήνων χρησιμοποιεί τα social media για να ενημερωθεί, για να διαβάσει σχόλια, ειδήσεις, να δει βίντεο ειδήσεων.Και βλέπουμε αντίστοιχα τα ποσοστά σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι πολύ χαμηλότερα. Αυτό σε ένα βαθμό οφείλεται στο ότι πολλοί Έλληνες απέκτησαν ευρυζωνικές συνδέσεις και την πρόσβαση στην πληροφόρηση, στην εναλλακτική πληροφόρηση μέσω του διαδικτύου σε μια περίοδο που η Ελλάδα είχε μια μεγάλη πολιτική κρίση η οποία έφερε και χαμηλότερη ακόμα ίσως εμπιστοσύνη σε θεσμούς αλλά και στα ίδια τα μέσα ενημέρωσης. Όταν τους ρωτήσαμε ποιο είναι το κίνητρό σας για αυτή την εμπιστοσύνη μας λέγανε ότι στα social media βλέπουμε ειδήσεις τις οποίες τα μέσα ενημέρωσης αποκρύπτουν.  Χρησιμοποιούμε τα σχόλια κάτω από τις ειδήσεις στα social media σαν ένα fact checking» και εξήγησε ότι «για να καταλάβουμε ποιο είναι το προφίλ των  παραπληροφορημένων και τι οδηγεί στην παραπληροφόρηση, κάναμε τρεις δημοσκοπήσεις το 2023 και τηλεφωνικές και διαδικτυακές. Και σε αυτές τις δημοσκοπήσεις πρώτα από όλα προσπαθούσαμε να δούμε το κοινό, το αντιπροσωπευτικό κοινό των Ελλήνων που απάντησε σε αυτή την δημοσκόπηση, ποιοι είναι οι παραπληροφορημένοι και ποιοι όχι».

Η κ. Ρόρη, ακολούθως, ανέπτυξε τα συμπεράσματα της έρευνας λέγοντας: «Αυτό που πιστεύουμε λοιπόν ότι η πολιτεία πρέπει να κάνει, αλλά επίσης και το δημοσιογραφικό περιβάλλον των επαγγελματιών της επικοινωνίας, είναι ότι πρέπει να μετατοπίσουμε το focus στην εστίασή μας από την έκθεση στις ειδήσεις, στην εμπιστοσύνη στις πηγές.

Όλη η ρίζα του προβλήματος είναι ότι δεν εμπιστεύονται οι άνθρωποι τις πηγές της ενημέρωσης και γι΄ αυτό είναι έκθετοι σε οποιαδήποτε ψευδή είδηση. Πρέπει λοιπόν να μπούμε στην καρδιά του προβλήματος, που είναι πως παράγεται αυτή η ενημέρωση και να εξηγήσουμε και πως παράγεται η αξιοπιστία».

Ακολούθως, η κ. Ρόρη ανέπτυξε ένα ακόμη συμπέρασμα: «Το δεύτερο είναι αυτή η έννοια της επιστημονικής πίστης, την οποία εμείς βλέπουμε, όταν οι πολίτες πιστεύουν ότι η αλήθεια είναι online και ότι τα μέσα ενημέρωσης τα παραδοσιακά φιλτράρουν την αλήθεια. Το να κάνουμε συνέχεια fact checking δεν οδηγεί κάπου. Φυσικά αυτό χρειάζεται, αλλά δεν αρκεί. Πρέπει να αποδομήσουμε αυτή την αίσθηση ότι μας κρύβουν την αλήθεια. Αυτό είναι το μεδούλι αυτού του προβλήματος».

Στη συνέχεια, η κ. Ρόρη συνέχισε, λέγοντας: «Επίσης, χρειάζεται μία διαφορετική γλώσσα επικοινωνίας, για διαφορετικούς πολιτικούς προσανατολισμούς. Άνθρωποι οι οποίοι θέλουνε τη ρήξη με το σύστημα, δεν έχει κάποιο νόημα να τους μιλάς με την ίδια γλώσσα με αυτούς οι οποίοι είναι συστημικοί. Άρα αυτοί δεν πιστεύουν τις αυθεντίες και τους ενδιαφέρει περισσότερο η διαφάνεια, η λογοδοσία και η ίδια η διαδικασία παραγωγής της πληροφορίας.

Επίσης, έχει πολύ μεγάλη σημασία να μην επικεντρωνόμαστε στο μεμονωμένο post και στην είδηση, αλλά πως λειτουργεί όλο αυτό το οικοσύστημα πίσω από τις εναλλακτικές πηγές ενημέρωσης. Αυτή τη στιγμή μια ψευδής είδηση έχει βγει εκεί έξω. Ακόμα κι αν κάνεις fact checking και τη διαψεύσεις, η ζημιά έχει ήδη γίνει. Εξηγήθηκε από τον κύριο Γεραπετρίτη πιο πριν το μέγεθος και ο όγκος του προβλήματος και πόσο γρήγορα αυτό μεταδίδεται. Άρα εδώ πρέπει να υπάρχει μια προληπτική επαφή με τους ενδιάμεσους, οι οποίοι παράγουν αυτή την ψευδή πληροφορία και να υπάρχουν δίαυλοι επίδρασης».

Ακολούθως, η ίδια ανέπτυξε ένα τελευταίο συμπέρασμα: «Και το τελευταίο είναι ότι υπάρχει κρίση στην επιστημονική αυθεντία και έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία ο συνδυασμός της ενημέρωσης, της θεσμικής λογοδοσίας και της επικοινωνίας, η οποία χτίζει αυτή την αξιοπιστία των μέσων ενημέρωσης».

«Fake news με ένα κλικ»

«Fake news με ένα κλικ» ήταν το θέμα της συζήτησης της δημοσιογράφου Ελένης Ευαγγελοδήμου με τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, τον Διευθυντή Ψηφιακής Επικοινωνίας του Πρωθυπουργού Νίκου Ρωμανού, τον δικηγόρο Ιάκωβο Σαρμά, τον Διευθυντή Ρ/Σ ΣΚΑΙ 100,3 Βασίλη Χιώτη και μαθητών, κατά τις εργασίες της πρώτης μέρας του διήμερου Συνεδρίου Athens Alitheia Forum, με θέμα «Η Τοξικότητα και ο Δημόσιος Λόγος στη Δημοκρατία», που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης.

Την άποψη ότι όλη αυτή η συζήτηση δεν έρχεται σε μια ουδέτερη συγκυρία, καθώς έχουμε έναν ανοιχτό πόλεμο, άρα ένα ανοιχτό πεδίο παραπληροφόρησης εξέφρασε η δημοσιογράφος Ελένη Ευαγγελοδήμου. «Όμως και στα εσωτερικά μιλάμε συνεχώς για το πλήγμα της τοξικότητας και των ψεμάτων στο δημόσιο διάλογο. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση συγκρούονται συχνά για το ποιος έχει τις μεγαλύτερες στρατιές troll» τόνισε και διερωτήθηκε, αν η κυβέρνηση ανησυχεί ενόψει εκλογών για τέτοιες καταστάσεις, για απόπειρες χειραγώγησης της κοινής γνώμης και αν συνολικά για τα fake news και την παραπληροφόρηση υπάρχουν θεσμικά εργαλεία. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε την πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού ότι θα έπρεπε για τους πολιτικούς και για τα δημόσια πρόσωπα να υπάρχει κάτι σαν «copyright προσώπου και φωνής».

Έξυπνη και δίκαιη χαρακτήρισε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου την πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας και του Παύλου Μαρινάκη για τη διεξαγωγή του Συνεδρίου, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν δυο σημαντικές παράμετροι: η εκπαίδευση των πολιτών και το ρυθμιστικό. «Αν δεν «χτίσουμε» πολίτες οι οποίοι θα αναπτύξουν κριτική σκέψη και να αντιληφθούν τι τελικά στέκει και τι δεν στέκει, τι είναι αληθινό και τι είναι ψευδές, δεν θα πάμε μακριά» επισήμανε, ενώ όσον αφορά στο ρυθμιστικό ανέφερε: «Οι ειδήσεις διακινούνται μέσα από πολύ συγκεκριμένα «κανάλια», δεν μιλάω για τα τηλεοπτικά, που είναι κυρίως οι μεγάλες πλατφόρμες. Και εδώ πέρα πρέπει να πάρουμε κοινές πρωτοβουλίες.  Πρέπει να επιμείνουμε – και νομίζω στην Ευρώπη δεν αρκεί μία χώρα να πάρει την πρωτοβουλία – προκειμένου τα φίλτρα τα οποία υπάρχουν και έχουν οι πλατφόρμες τέτοια, να μην επιτρέπουν το ανέβασμα τέτοιων βίντεο. Και το αναφέρω έχοντας στο μυαλό μου και ένα πολύ πρόσφατο παράδειγμα με τον πρωθυπουργό να λέει κάτι αλλόκοτα που προφανώς δεν ήταν ο πρωθυπουργός ο ίδιος και η φωνή του και όμως κατάφερε αυτό το βίντεο να περάσει από τις ρυθμίσεις γνωστής εταιρείας και να φτάσει και σε μεγάλα site».

Συνομιλώντας με τους μαθητές, ο κ. Παπαστεργίου επισήμανε ότι η ζωή δεν είναι το να σκρολάρουμε με τον αντίχειρα παθητικά βλέποντας ότι μας σερβίρουνε και ότι τα παιδιά κινούνται σε ένα αρρύθμιστο και χωρίς φραγμούς ψηφιακό περιβάλλον. «Υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται με την παιδική ψυχολογία και μπορούν να μας πουν περισσότερα για το ποιοι πρέπει να είναι αυτοί οι φραγμοί και τα όρια. Όμως παράλληλα μαζί με τις πλατφόρμες που μπορούν να έχουν, θεωρώ, την εικόνα της πραγματικής ηλικίας, εμείς είμαστε εκεί με το Kids Wallet και με κάθε τέτοια λύση επιβεβαίωσης της ηλικίας για να βοηθήσουμε τα παιδιά σταδιακά να μπουν στον πραγματικό αναλογικό αλλά και ψηφιακό κόσμο».

Ο Διευθυντής Ψηφιακής Επικοινωνίας του Πρωθυπουργού Νίκος Ρωμανός σημείωσε ότι έχει ανοίξει η συζήτηση για την ευκολία με την οποία κάποιος μπορεί χρησιμοποιώντας ένα πρόγραμμα AI να παρουσιάσει όποιον θέλει, με όποια φωνή θέλει, να λέει ότι θέλει και να κάνει ότι θέλει και αποκάλυψε ότι υπήρξε μία συζήτηση στις εταιρείες των προγραμμάτων AI, Open AI, Google κ.ά., προκειμένου να μπαίνει ένα label πάνω στα βίντεο που παράγονται με AI, ούτως ώστε όλοι να το γνωρίζουν. «Φυσικά οι μεγάλες εταιρείες AI αποσύρθηκαν από αυτή τη συζήτηση επί του παρόντος. Εγώ θεωρώ ότι είναι πάντως ένα θέμα ανοιχτό στο οποίο θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε και είναι κοντά επί της ουσίας και επί της αρχής σε αυτό το οποίο πρότεινε και ο πρωθυπουργός» υπογράμμισε.

Ο δικηγόρος Ιάκωβος Σαρμάς αναφέρθηκε στο προβληματικό κενό που υπάρχει στις πλατφόρμες, τονίζοντας ότι βρισκόμαστε σε ένα μεταβατικό στάδιο, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεώνει τις πλατφόρμες να λειτουργούν λίγο-πολύ ως εταιρείες κοινής ωφέλειας. «Αυτό που πρέπει να αποδεικνύεις κάθε χρόνο, με συγκεκριμένες μελέτες και εξετάζοντας όλα τα συστημικά ρίσκα που υπάρχουν στις πλατφόρμες, είναι να βλέπεις πόσο έχουν αυξηθεί αυτά τα ρίσκα και τι μέτρα έχεις πάρει και πόσο αποτελεσματικά είναι σε ποσοτικό επίπεδο, όχι μόνο σε ποιοτικό επίπεδο. Δηλαδή, έχω πάρει ένα μέτρο Community notes, όσο ξέρεις, στο X ή fact-checking, που υπήρχε παλιά και τώρα σιγά-σιγά υποχωρεί. Λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά τα μέτρα, πόσο αποτελεσματικά αντιμετωπίζω αυτούς τους συστημικούς κινδύνους. Είμαστε, δυστυχώς, μόνο στην τρίτη χρονιά εφαρμογής του, αλλά εγώ πιστεύω ότι, έτσι όπως ξέρεις, ότι δεν θα σου κόψει κάποιος αύριο το ρεύμα ή το νερό επειδή κάτι με κάποιους υποκειμενικούς όρους ή κάτι τέτοιο, υπάρχει μια ασφάλεια στις υπηρεσίες κοινής ωφελείας έτσι και σε αυτές (πλατφόρμες), διατηρώ την αισιοδοξία μου, ότι θα φτάσουμε σε ένα τέτοιο σημείο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο Διευθυντής του Ρ/Σ ΣΚΑΙ 100.3 Βασίλης Χιώτης διευκρίνισε ότι υπάρχουν ψεύτικες ειδήσεις που φωνάζουν από μακριά ότι είναι ψεύτικες και υπάρχουν κάποιες άλλες που είναι πολύ πιο πονηρές. «Η μοναδική άμυνα που μπορώ να σκεφτώ είναι ότι όταν υπάρχει μία ψεύτικη είδηση, μην την πιστεύεις αμέσως. Περίμενε μισή-μια ώρα, θα φανεί αν είναι ψεύτικη ή αν είναι αλήθεια» σημείωσε και πρόσθεσε ότι το μόνο αντίμετρο που μπορεί να σκεφτεί είναι, όταν κάποιος εγγράφεται σε μια πλατφόρμα, να διαπιστώνεται ότι τα στοιχεία που δίνει είναι πραγματικά. «Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο, αλλά κάποια στιγμή μπορεί να γίνει. Αρκεί και να βρει την τόλμη η εκάστοτε κυβέρνηση, μέχρι τώρα δεν την έχει βρει καμία, να το κάνει. Και να κηρύξει παράνομα ή ανεπίσημα, αν θέλετε, όλα αυτά τα δημοσιεύματα που προσέρχονται από ανώνυμους λογαριασμούς, όχι γιατί είναι ανώνυμοι, αλλά γιατί γράφει ο καθένας ό,τι θέλει ή ανεβάζει ένα πειραγμένο βίντεο όσο θέλει, επειδή ξέρει ότι δεν πρόκειται να τιμωρηθεί» συμπλήρωσε.

Ο Άγγελος Κουτούπης, ένας από τους μαθητές, ανέφερε πως αυτό που προστατεύει τη διάδοση των ψευδών ειδήσεων στο διαδίκτυο είναι η ανωνυμία των εκδοτών τους και είπε ότι τις περισσότερες φορές διαβάζει απλά τους τίτλους, όταν όμως κρίνει ότι είναι σημαντικοί και σύνθετα τα γεγονότα που παρουσιάζονται, κάνει μία βαθύτερη έρευνα αναζητώντας πληροφορίες σε έγκυρες ιστοσελίδες, ενώ πάντα φροντίζει να κοιτάει αν είναι ενυπόγραφα τα άρθρα που διαβάζει. Επιπλέον, τόνισε ότι είναι πολύ σημαντικό οι σύγχρονοι πολιτικοί να συμμετέχουν στα social media. Ομοίως και η μαθήτρια Δέσποινα Τσατσάκη, σημείωσε ότι ενημερώνεται κυρίως από το Instagram και από την τηλεόραση και όπως ο συμμαθητής της όταν θεωρεί ότι κάποιο θέμα έχει βαρύτητα ή την ενδιαφέρει τότε θα κάτσει να ψάξει στο ίντερνετ περαιτέρω πληροφορίες.

Για το ζήτημα της ενδεχόμενης θέσης περιορισμών στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους ο Άγγελος τόνισε πως υπάρχουν δύο παράγοντες που επιτείνουν το πρόβλημα: ο χρόνος που αφιερώνουν τα παιδιά στα social media και το περιεχόμενο που «καταναλώνουν», ανέφερε πως μια καθολική απαγόρευση δεν θα βοηθήσει τα παιδιά να ξεπεράσουν τον εθισμό τους αλλά θα επιφέρει τα άκρως αντίθετα αποτελέσματα και είπε πως θα έπρεπε η κυβέρνηση, οι γονείς και τα σχολεία να εκπαιδεύσουν τα παιδιά.

Από την άλλη η Δέσποινα τάχθηκε υπέρ της καθολικής απαγόρευσης στα παιδιά κάτω των 15 ετών και να έχουν περιορισμούς από 16 και πάνω καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν τα παιδιά.