Η ημέρα αυτή αποτελεί μία καλή αφορμή και τροφή για σκέψεις, πληροφορίες και ιδέες προκειμένου να περιοριστούν οι δίαυλοι εκδήλωσης της βίας στη ζωή των ανηλίκων και να αποτραπούν οι αρνητικές συνέπειες στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying) είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας που εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια ολοένα και πιο συχνά.
Μαθητές με μαχαίρια, μαθητές με σιδερογροθιές, παιδιά που γρονθοκοπούν και κλωτσούν άγρια συμμαθητές τους. Ολοένα και περισσότερα παιδιά πέφτουν θύματα εκφοβισμού στο σχολείο και πια τα περιστατικά είναι αναρίθμητα.
Με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού η ιστοσελίδα Eleftherostypos.gr βάζει στο μικροσκόπιο την ενδοσχολική βία, αναδεικνύει τις βαθύτερες αιτίες ενός χρόνιου φαινομένου, ενώ σκιαγραφεί μία δέσμη λύσεων από την πλευρά της κοινωνίας προκειμένου να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο αυτή η μάστιγα. Η σύμβουλος ψυχικής υγείας κα Χριστίνα Δημητρέλη αναφέρει ότι πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο και η έξαρση των τελευταίων χρόνων μόνο τυχαία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Όπως μας τόνισε η κα Δημητρέλη: «Η ένταση και η ωριμότητα που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια στην σχολική βία δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για πολυπαραγοντικό φαινόμενο, όπου συνυπάρχουν συσσωρευμένο ψυχικό φορτίο στα παιδιά και στους εφήβους, (όπως άγχος, θυμός, ματαίωση, αίσθημα αδικίας). Τα παιδιά συχνά βρίσκονται χωρίς επαρκείς διεξόδους έκφρασης. Επίσης, επικρατεί έλλειμμα συναισθηματικής αγωγής και δεξιοτήτων διαχείρισης συγκρούσεων, τόσο στο σχολείο όσο και στο οικογενειακό περιβάλλον. Ένας επιπλέον παράγοντας που οδηγεί στην έξαρση του φαινομένου είναι η κανονικοποίηση της βίας μέσω της καθημερινής έκθεσης σε βίαιες εικόνες που προέρχονται από το ψηφιακό περιβάλλον είτε από τα μέσα ενημέρωσης. Επιπροσθέτως, η αποδυνάμωση των ορίων και των συνεπειών, με αποτέλεσμα ο θυμός να εκτονώνεται παρορμητικά και χωρίς φόβο αναστολής. Σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν αδιάγνωστα προβλήματα ψυχικής υγείας, ενώ η κλιμάκωση σε ακραίες πράξεις, όπως η χρήση όπλων, συνδέεται συχνά με αίσθημα απώλειας ελέγχου και αποπροσωποίησης του άλλου.».
Ποιοι όμως είναι υπεύθυνοι για να διαμορφώσουν σωστά τον ψυχισμό ενός παιδιού;
Η κα Δημητρέλη απάντησε: «Η οικογένεια και οι παιδαγωγοί αποτελούν τους βασικούς ρυθμιστές της ψυχικής υγείας ενός του παιδιού. Η οικογένεια διαμορφώνει το πρώτο πλαίσιο ασφάλειας, ορίων και συναισθηματικής σύνδεσης. Η έλλειψη σταθερότητας, η παραμέληση, η υπερβολική αυστηρότητα ή η απουσία ουσιαστικής επικοινωνίας εντείνουν την συναισθηματική δυσφορία. Οι εκπαιδευτικοί λειτουργούν ως δευτερογενη πρότυπα. Η στάση τους απέναντι στην διαφορετικότητα, στην σύγκρουση και στην πειθαρχία επηρεάζει άμεσα την αυτό εικόνα και την συμπεριφορά των μαθητών. Όταν η οικογένεια και το σχολείο δεν συνεργάζονται, δημιουργούνται κενά φροντίδας που τα παιδιά συχνά καλύπτουν με δυσλειτουργικούς τρόπους.».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
![Πάτρα: Σοκάρει η μαρτυρία της μητέρας της 13χρονης που αναγκάστηκε από ανήλικες να τους φιλήσει τα πόδια – «Η κόρη μου φοβάται να πάει σχολείο» [βίντεο]](https://www.eleftherostypos.gr/wp-content/uploads/2024/01/bullying-150x150.jpg)
Με δεδομένο ότι ζούμε στην εποχή των social media η σύμβουλος ψυχικής υγείας τόνισε ότι: «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν συχνά ως πολλαπλασιαστής της βίας, Όχι ως γενεσιουργός αιτία.»
Συγκεκριμένα ανέφερε: «Ενισχύουν την έκθεση σε επιθετικά πρότυπα, την κουλτούρα της σύγκρισης και της δημόσιας διαπόμπευσης. Μειώνουν την ενσυναίσθηση, καθώς η βία ασκείται χωρίς άμεση επαφή με τις συνέπειες. Δημιουργούν συνθήκες διαρκούς ψυχολογικής πιέσης και ανάγκη επιβεβαίωσης.»
Με αφορμή την απαγόρευση της χρήσης των social media σε παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών στην Αυστραλία, επεσήμανε ότι: «Η πρακτική της Αυστραλίας μπορεί θεωρηθεί προστατευτικό μέτρο, όχι όμως η λύση στο πρόβλημα. Χωρίς παράλληλη εκπαίδευση στην ψηφιακή ωριμότητα και ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, ο αποκλεισμός από μόνος του δεν αρκεί.».
Κατά πόσο όμως η κοινωνία μπορεί να προστατεύσει την εξάπλωση ενός τέτοιου φαινομένου;
«Εκτός από τις θεσμικές παρεμβάσεις, είναι αναγκαίο να τεθούν σαφείς κοινωνικές και παιδαγωγικές κόκκινες γραμμές, όπως μηδενική ανοχή στην βία χωρίς στιγματισμό του παιδιού, έγκαιρη αναγνώριση προειδοποιητικών συμπεριφορών και άμεση παραπομπή σε ειδικούς, σαφή όρια στην γλώσσα, στην συμπεριφορά και στην χρήση ψηφιακών μέσων, ενίσχυση της κουλτούρας αναφοράς δηλαδή να μιλάμε χωρίς φόβο, συλλογική ευθύνη σχολικής κοινότητας και γονέων».
Ωστόσο, η κυρία Δημητρέλη στάθηκε στο γεγονός ότι πλέον πολλά κορίτσια εμφανίζονται να ασκούν βία με τη χρήση ή μη «όπλων» σε συνομίληκές τους. «Η αύξηση περιστατικών όπου πρωταγωνιστούν άτομα θηλυκού γένους δε σημαίνει ότι ξαφνικά τα κορίτσια έγιναν πιο βίαια, αλλά ότι αλλάζουν οι κοινωνικοί ρόλοι και οι τρόποι έκφρασης του θυμού. Τα κορίτσια εκτίθενται πλέον στις ίδιες πιέσεις, προσδοκίες και επιθετικά πρότυπα με τα αγόρια. Μειώνονται οι παραδοσιακοί τρόποι έμμεσης επιθετικότητας και εμφανίζονται πιο άμεσες μορφές βίας. Υπάρχει συχνά εσωτερικευμένος θυμός, που εκρήγνυται όταν δεν βρίσκει λεκτική η συναισθηματική διέξοδο. Το φαινόμενο αυτό υπογραμμίζει ότι η σχολική βία δεν είναι ζήτημα φύλου, αλλά ψυχικής ανθεκτικότητας, σχέσεων και κοινωνικού πλαισίου» κατέληξε.
Με αφορμή τη σημερινή μέρα μαθητές και μαθήτριές καλούνται να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα σεβασμού, ενσυναίσθησης και αλληλεγγύης και να ηχούν συνθήματα πάντα στα σχολεία όπως «Μίλα τώρα», «Όχι στη βία», και «Σπάμε τη σιωπή, σπάμε τον εκφοβισμό»
Περιστατικά σχολικού εκφοβισμού που συγκλόνισαν το πανελλήνιο
Η 16χρονη που επιτέθηκε με μαχαίρι σε συμμαθήτριά της σε σχολείο στην Κυψέλη
Η 16χρονη από την Κυψέλη που μαχαίρωσε μία 14χρονη όταν άκουσε να μιλά εις βάρος της. Η 16χρονη, που είχε αλλάξει σχολικό περιβάλλον για περιστατικό βίας, να ανέφερε ότι άκουσε δύο συμμαθήτριές της να μιλούν εις βάρος της στις τουαλέτες του σχολείου και ότι, νιώθοντας θύμα μπούλινγκ, βγήκε εκτός ελέγχου και επιτέθηκε με μαχαίρι στην 14χρονη. Η νεαρή απέδωσε μάλιστα την πράξη της σε έντονη συναισθηματική φόρτιση. Οι ισχυρισμοί της δεν έπεισαν εισαγγελέα και ανακριτή, οι οποίοι αποφάσισαν την προφυλάκισή της και παράλληλα διατάχθηκε προκαταρκτική εξέταση εις βάρος των γονιών της, προκειμένου να διερευνηθεί αν έχει τελεστεί το αδίκημα της παραμέλησης εποπτείας ανηλίκου.
Η υπόθεση προκάλεσε σοκ, τόσο για τον τρόπο με τον οποίο έδρασε η 16χρονη όσο και για το γεγονός ότι ένα ανήλικο κορίτσι καταλήγει στη φυλακή έπειτα από επίθεση με μαχαίρι μέσα σε σχολείο, στο κέντρο της Αθήνας.
Άγριος ξυλοδαρμός 17χρονου από συνομήλικό του μέσα στις τουαλέτες σχολείου στη Θεσσαλονίκη
Ένα ακόμη πρόσφατο σοκαριστικό περιστατικό βίας που συνέβη μέσα σε σχολείο αλλά αυτή τη φορά στη Θεσσαλονίκη, ήταν όταν ένας 17χρονος χτύπησε συμμαθητή του σε σχολείο στα Πεύκα, την ώρα του διαλείμματος, μέσα στις τουαλέτες τον γρονθοκόπησε, στο πρόσωπο και σε άλλα σημεία του σώματος. Το 17χρονο θύμα άμεσα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες, ενώ ο 17χρονος που επιτέθηκε στον συνομίληκό του συνελήφθη, αφέθηκε ελεύθερος μετά από προφορική εντολή του εισαγγελέα που διέταξε και έρευνα για το περιστατικό. Ο λόγος της επίθεσης; Τον χτύπησε εξαιτίας ερωτικής αντιζηλίας.
Μαχαίρωσαν μαθητή με karambit έξω από σχολείο στον Άγιο Παντελεήμονα
Επίθεση με μαχαίρι δέχτηκε το μεσημέρι της Τετάρτης, 4 Μαρτίου, ένας μαθητής λυκείου, έξω από σχολικό συγκρότημα στον Άγιο Παντελεήμονα από μία ομάδα πέντε – έξι ατόμων για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. Ο 17χρονος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός», έχοντας δεχτεί χτύπημα με μαχαίρι τύπου karambit στον δεξιό μηρό, ενώ η αστυνομία πέρασε χειροπέδες σε δύο 16χρονους σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για πρόκληση επικίνδυνης σωματικής βλάβης.
Τηλεφωνικές Γραμμές Υποστήριξης για μαθητές/-τριες, γονείς/κηδεμόνες και εκπαιδευτικούς
- 24ωρη τηλεφωνική γραμμή Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης 197 (χωρίς χρέωση)
- Συνήγορος του Παιδιού 213 1306 744 – 213 1306 710 (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 09:00 – 16:00) Γραμμή για τα Παιδιά (χωρίς χρέωση από σταθερό) 800 1132 000 (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 09:00 – 16:00)
- Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης (Υπουργείο Υγείας) 10306 – για υποστήριξη σε θέματα βία/επιθετικότητα παιδιών και εφήβων (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 09:00 -21:00)
- Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη) 11188 24ωρη υπηρεσία
- Τηλεφωνική γραμμή του Εθνικού Μηχανισμού Επείγουσας Ανταπόκρισης που βοηθά στην ταυτοποίηση και στον εντοπισμό των παιδιών που βρίσκονται σε ανάγκη (Προστασία Ασυνόδευτων Ανηλίκων Τρίτων Χωρών) 0030-2132128888 & 0030-6942773030 μέσω WhatsApp ή Viber 24ωρη υπηρεσία
- Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας 1107 24ωρη υπηρεσία (συμβουλευτική / ψυχολογική υποστήριξη σε παιδιά και εφήβους)
- ΕΛΙΖΑ Γραμμή Παιδιών 10454 – για επαγγελματίες που ασχολούνται με παιδιά και εφήβους υπηρεσία καθημερινές μόνο (καθημερινές / ώρες λειτουργίας : 10:00 20:00) – συμβουλευτική και καθοδήγηση για τις ενέργειες / διασύνδεση με υπηρεσίες όλες οι μορφές κακοποίησης
- Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή Βοήθειας για τα Παιδιά SOS (Το Χαμόγελο του Παιδιού) / Εφαρμογή Chat 1056 24ωρη (ανώνυμη γραμμή και χωρίς χρέωση) Για άμεση βοήθεια για τα παιδιά που βρίσκονται σε κίνδυνο.
- Ευρωπαϊκή Γραμμή Στήριξης Παιδιών & Εφήβων (Το Χαμόγελο του Παιδιού) 116111 24ωρη Συμβουλευτική υποστήριξη
- Ευρωπαϊκή Γραμμή για τα Εξαφανισμένα Παιδιά (Το Χαμόγελο του Παιδιού σε εθνικό επίπεδο) 116000 24ωρη υπηρεσία
- Τηλεφωνική Γραμμή βοήθειας «Μαζί για το Παιδί» της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί» 11525 Συμβουλευτική γονέων ανήλικων παιδιών, σε εκπαιδευτικούς και σε παιδιά άνω των 12 ετών – (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 09:00 – 19:00)
- Η Γραμμή Βοηθείας Help-line (Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου) 210 6007686 (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 09:00 – 17:00) www.help-line.gr δυνατότητα για chat (καθημερινές / ώρες λειτουργίας: 14:00 -17:00)
- Γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και το οικογενειακό, φιλικό, σχολικό και εργασιακό περιβάλλον τους – 11528 Δίπλα σου (καθημερινές / ώρες λειτουργίας 10:00-18:00)
Ροή Ειδήσεων 
