Τα μεγάλα ρήγματα που παρατηρούνται στην ευρύτερη περιοχή έχουν προκαλέσει ισχυρούς σεισμούς, πολλοί εκ των οποίων ήταν καταστροφικοί, ενώ οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μετά τον σεισμό της 15ης Ιουνίου 1995 στο Αίγιο μεγέθους 6,2 ρίχτερ από το ΕΛΚΕΘΕ και το Πανεπιστήμιο της Πάτρας αποκάλυψαν την ύπαρξη μεγάλων ρηγμάτων στον βυθό, αλλά και εκτεταμένων υποθαλάσσιων κατολισθήσεων.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που στον νέο χάρτη σεισμικής επικινδυνότητας της Ελλάδας, που κατάρτισε το ΑΠΘ και ακολουθεί τις επιταγές του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού κανονισμού Ευρωκώδικα 8 (EC8), ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για τη μελέτη, την κατασκευή, την αποτίμηση και την ενίσχυση κτιρίων και τεχνικών έργων στην Ευρώπη και όχι μόνο, ο Κορινθιακός βρίσκεται στην υψηλότερη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας.

Βαρύ ιστορικό

Η σεισμική ιστορία του Κορινθιακού επιβεβαιώνει τη δυναμική του. Το 1861 στο Αίγιο σημειώθηκε σεισμός 6,6 ρίχτερ, με εκτεταμένες επιφανειακές διαρρήξεις, ρευστοποιήσεις και δημιουργία τσουνάμι. Το 1876 στη Νεμέα καταγράφηκαν 6 ρίχτερ, με καταρρεύσεις σπιτιών στον Αγιο Γεώργιο, στο Ψάρι και τον Γαλατά, καθώς και πτώσεις βράχων. Το 1887 στο Ξυλόκαστρο σημειώθηκαν 6,5 ρίχτερ, με σημαντικές ζημιές, ενώ το 1888 και το 1889 στο Αίγιο καταγράφηκαν 6,1 και 7 ρίχτερ αντίστοιχα, με τον τελευταίο να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές στο Αίγιο, στη Φτέρη και το Διακοπτό.

Ακολούθησαν σεισμοί 6 ρίχτερ το 1917 στον Κορινθιακό, 6,6 ρίχτερ το 1925 στα Καλάβρυτα, 6,3 ρίχτερ το 1928 στην Κόρινθο, 6 ρίχτερ το 1930 στον Κορινθιακό, 6 ρίχτερ το 1953 στον Ισθμό, 6,8 ρίχτερ το 1962 στην Αρχαία Κόρινθο, 6,3 ρίχτερ το 1972 στην Ανω Καλλιθέα Κορινθίας, 6,7 ρίχτερ το 1981 στις Αλκυονίδες, με τον τελευταίο να είναι ο σεισμός των 6,2 ρίχτερ το 1995 στο Αίγιο. 

Αιχμηρά σχόλια

Μέσα σε αυτό το γεωδυναμικό πλαίσιο, η τοποθέτηση πριν από λίγες ημέρες του σεισμολόγου Γεράσιμου Παπαδόπουλου ότι δεν είμαστε μακριά από έναν ισχυρό σεισμό άνω των 6 ρίχτερ στον Κορινθιακό πυροδότησε μια αντιπαράθεση με τον σεισμολόγο Ακη Τσελέντη, η οποία κρατά πάρα πολλά χρόνια.

Ολα ξεκίνησαν όταν ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος δήλωσε ότι «έχει ήδη ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση» για έναν ισχυρό σεισμό στον Κορινθιακό Κόλπο, εκτιμώντας ότι αυτός μπορεί να εκδηλωθεί μέσα στην επόμενη τριετία και το μέγεθος να ξεπεράσει τα 6 ρίχτερ. Λίγες ώρες μετά, ο κ. Τσελέντης με ανάρτησή του στο facebook έκανε λόγο για «σεισμολογικό μπαρμπούτι» απαντώντας στον κ. Παπαδόπουλο.

Συγκεκριμένα, στην ανάρτησή του, ο κ. Τσελέντης ανέφερε ότι «έχει προκληθεί πανικός σε πολλές τουριστικές περιοχές της χώρας για επερχόμενο πολύ μεγάλο σεισμό» και ότι έχει λάβει δεκάδες μηνύματα από τρομοκρατημένους πολίτες και επιχειρηματίες. Τόνισε ότι δεν επιτρέπεται να διατηρείται ο πολίτης σε καθεστώς πανικού για χρόνια με αόριστες αναφορές όπως «σε 1, 2, 3 χρόνια» και υπογράμμισε ότι, αν υπάρχουν συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα για μέγεθος, θέση και χρόνο, αυτά πρέπει να γνωστοποιούνται στις αρμόδιες Αρχές και όχι να παρουσιάζονται δημόσια ως «πυροτέχνημα».

«Καταστροφολογίες»

Παράλληλα, σημείωσε ότι τέτοιες δηλώσεις μπορούν να πλήξουν τον τουρισμό, αναφέροντας ότι ξενοδοχεία και επιχειρήσεις κινδυνεύουν να υποστούν ζημιές, ενώ κατηγόρησε και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ότι «προβάλλουν τέτοιες καταστροφολογίες γιατί πουλάνε». Υπογράμμισε ακόμη ότι «η σεισμολογία δεν είναι μόνο στατιστική», αλλά βασίζεται και σε δορυφορικές παρατηρήσεις, ηλεκτρομαγνητικά σήματα και υδρολογικά δεδομένα, αναφερόμενος σε δίκτυα παρακολούθησης που είχαν εγκατασταθεί στον Ανατολικό Κορινθιακό και όταν ο ίδιος ήταν διευθυντής στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο.

Απαντώντας με δική του ανάρτηση στο facebook ο κ. Παπαδόπουλος διευκρίνισε ότι δεν έκανε πρόβλεψη συγκεκριμένου σεισμού, αλλά αναφέρθηκε σε αυξημένη πιθανότητα, επισημαίνοντας ότι οι εκτιμήσεις του βασίζονται σε πιθανολογικές μεθόδους και συμβαδίζουν με την πρόταση του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τον νέο χάρτη σεισμικής επικινδυνότητας, όπου ο Κορινθιακός κατατάσσεται στην υψηλότερη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας. Ενώ στην ίδια ανάρτηση άφησε αιχμές για τον κ. Τσελέντη αναφέροντας «σεισμολογούντες – όχι σεισμολόγοι».

 ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ

Διαφωνία για Κυλλήνη, Ηλεία, Εύβοια

Η σύγκρουση αυτή αποτελεί συνέχεια μιας μακράς αντιπαράθεσης. Τον περασμένο Ιανουάριο, με αφορμή τη συστάδα σεισμών στην Κυλλήνη όπου καταγράφηκαν δονήσεις έως 3,5 ρίχτερ, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος είχε αναφέρει ότι η περιοχή παρουσιάζει ιδιαιτερότητες και ότι οι μεγαλύτεροι σεισμοί ιστορικά δεν ξεπέρασαν τα 6 ρίχτερ, ενώ συχνά προηγούνται προσεισμοί. Είχε διευκρινίσει ότι τα δεδομένα δεν επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα.

Ο Ακης Τσελέντης αντέδρασε έντονα, γράφοντας ότι «οι σεισμολόγοι δεν είναι μπακάληδες και δεν γράφουν τα βερεσέ χρωστούμενα ρίχτερ σε τεφτέρια» και ότι τέτοιες δηλώσεις οδηγούν πολίτες να βγαίνουν από τα σπίτια τους μέσα στο κρύο. Μίλησε για «ΛΟΤΤΟ με σεισμούς» και υποστήριξε ότι, αν συμβεί ένας σεισμός 6 ρίχτερ, θα είναι τυχαίο.

«Ψευδής ηλικία»

Αλλά και το 2024 υπήρξε κόντρα μεταξύ των δύο σεισμολόγων, οι οποίοι να σημειωθεί ότι έχουν βγει πλέον στη σύνταξη και δεν είναι μέλη σε καμία από τις επιτροπές σεισμικού κινδύνου. Τότε αφορμή αποτέλεσε ο διπλός σεισμός 4,3 και 5,7 ρίχτερ αντίστοιχα στην Ηλεία. Ανάλογη ένταση είχε σημειωθεί και το 2022 με αφορμή τους σεισμούς στην Εύβοια.

Η αντιπαράθεση είχε φτάσει ακόμη και σε πιο προσωπικό επίπεδο το 2020, με αφορμή τη διαδικασία για τη θέση του διευθυντή του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου. Ο κ. Παπαδόπουλος είχε κατηγορήσει τον κ. Τσελέντη ότι είχε δηλώσει ψευδή ηλικία αφήνοντας αιχμές για αναξιοκρατία, ενώ ο κ. Τσελέντης μίλησε για «ενορχηστρωμένες επιθέσεις» και ισχυρίστηκε ότι θα απευθυνθεί στη Δικαιοσύνη.

Η Ραφαέλα Καρά

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της κόντρας, όταν ο κ. Παπαδόπουλος, σε τηλεοπτική τοποθέτησή του, παρομοίασε τον συνάδελφό του με την… Ιταλίδα τραγουδίστρια Ραφαέλα Καρά, λέγοντας ότι «έχουμε μια σεισμολογική Ραφαέλα Καρά, που βάζει μέσα στο καλάθι του ποτ πουρί όλα τα όπλα τα επιστημονικά». Η αναφορά αυτή προκάλεσε αίσθηση και αποτύπωσε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το κλίμα έντασης που επικρατεί μεταξύ των δύο.

Βέβαια, παρά τη μακρά ιστορία της κόντρας μεταξύ των δύο επιστημόνων, ο Κορινθιακός Κόλπος παραμένει στο επίκεντρο της προσοχής των σεισμολόγων και γεωλόγων. Το γεγονός ότι από το 1995 έχει να εκδηλωθεί ισχυρός σεισμός άνω των 6 ρίχτερ παρακολουθείται από την επιστημονική κοινότητα, η οποία απέχει από την προσωπική κόντρα των δύο σεισμολόγων.