Mη κρατικά ΑΕΙ: Τι σημαίνει το πράσινο φως από το ΣτΕ

Στη σχετική ανακοίνωση προέβη ο πρόεδρος του ΣτΕ, Μιχαήλ Πικραμμένος, αναφέροντας πως η απόφαση ελήφθη από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου μετά από δύο διασκέψεις, της 2ης και 13ης Ιουνίου 2025, με σκοπό να κριθεί η συνταγματικότητα και η συμβατότητα των διατάξεων του νόμου με το ενωσιακό δίκαιο (η συζήτηση, κατά την οποία αναπτύχθηκαν τα νομικά επιχειρήματα των δύο πλευρών, είχε διεξαχθεί στις 11 Απριλίου).

Κατά του νόμου είχαν κατατεθεί τρεις αιτήσεις ακύρωσης, από την ΠΟΣΔΕΠ, από καθηγητές Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και από ιδιωτικά κολλέγια. Οι εκπρόσωποι των δημοσίων πανεπιστημίων υποστήριξαν ότι οι διατάξεις του νόμου υποβαθμίζουν τις εγγυήσεις του άρθρου 16 του Συντάγματος (περί ελευθερίας της εκπαίδευσης και της ακαδημαϊκής ελευθερίας) σχετικά με την εξασφάλιση της υψηλής ποιοτικής στάθμης της ανώτατης εκπαίδευσης και την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Αιτιάσεις που απορρίφθηκαν, με βασικό σκεπτικό πως το Σύνταγμα στο άρθρο 16  “δεν αποκλείει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ενωση ή από χώρα συμβεβλημένη στην GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίον διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία”.

Οι δικαστές του ΣτΕ κατέληξαν σε αυτή την ερμηνεία του άρθρου 16, εν όψει του σκοπού του, «που συνίσταται στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης».

Σε αυτό συνέτεινε, κατά την ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ και η «ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 του Συντάγματος (σ.σ. περί κανόνων του Διεθνούς Δικαίου)», αλλά και οι αρχές «της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών-μελών (αρ. 2 και 4 παρ.3 ΣΕΕ) – σε αρμονία με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής ΕΈνωσης».

«Ειδικότερα, οι ως άνω συνταγματικές διατάξεις ερμηνεύονται εν όψει των νεότερων νομοθετικών και νομολογιακών δεδομένων του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα οποία αφορούν την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης, την ελευθερία εγκατάστασης, καθώς και το θεμελιώδες δικαίωμα ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών».

Σύμφωνα με πληροφορίες, το κείμενο της απόφασης με το πλήρες σκεπτικό των δικαστών έχει ήδη σταλεί στους διαδίκους (τόσο τους προσφεύγοντες όσο και το υπουργείο Παιδείας).

ΓΙΑ ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΕΓΙΩΝ

Ως προς την αίτηση ακύρωσης των κολεγίων, που υποστήριζαν ότι «ο ν. 5094/2024 στρεβλώνει την ήδη διαμορφωθείσα αγορά εκπαιδευτικών υπηρεσιών στη χώρα, δημιουργώντας παρόχους δύο ταχυτήτων», αυτή επίσης απερρίφθη. Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του προέδρου του ΣτΕ, «το σύστημα του ως άνω νόμου, ως προς τους όρους αδειοδότησης και λειτουργίας, δεν εισάγει υπέρμετρους περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ)».