Το ενδιαφέρον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει χτυπήσει «κόκκινο», καθώς το νέο θεσμικό πλαίσιο του Νόμου 5256/2025 (ΦΕΚ Α 223/08.12.2025) περί «Ψηφιακής ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας» δίνει για πρώτη φορά (άρθρο 8) τη δυνατότητα στους ΟΤΑ να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Hδη, ένας μεγάλος αριθμός, κυρίως αστικών δήμων που διαθέτουν οργανωμένη Δημοτική Αστυνομία υποβάλλει μαζικά αιτήματα για την τοποθέτηση καμερών σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας εντός των γεωγραφικών τους ορίων. Η τάση αυτή ενισχύεται από ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο: οι περισσότεροι δήμοι επιλέγουν να αναλάβουν την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού με δικά τους έξοδα, καθώς με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζουν μεγαλύτερο ποσοστό επί των εσόδων από τα πρόστιμα. Αντίθετα, η ανάπτυξη του συστήματος από την Κεντρική Διοίκηση συνεπάγεται μικρότερη οικονομική ανταπόδοση για τους δήμους και τις περιφέρειες.

Το πιλοτικό πρόγραμμα, που ξεκίνησε στα μέσα Δεκεμβρίου 2025 σε οκτώ κεντρικά σημεία της Αττικής, όπως η Λεωφόρος Συγγρού και η Βασιλίσσης Σοφίας, αποκάλυψε το μέγεθος της πρόκλησης. Μέσα σε μόλις 25 ημέρες (19/12/2025 – 13/01/2026), το σύστημα κατέγραψε 28.973 παραβάσεις. Η συνέχεια ήταν ακόμα πιο αποκαλυπτική: από τις 18 έως τις 21 Ιανουαρίου 2026, οι παραβάσεις εκτινάχθηκαν στις 40.691, με τη μερίδα του λέοντος να αφορά την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη και την κίνηση σε διαβάσεις πεζών (28.736 περιπτώσεις).

Οι κάμερες νέας γενιάς, με τη χρήση αλγορίθμων AI, ανιχνεύουν αυτόματα τη χρήση κινητού τηλεφώνου, τη μη χρήση ζώνης ή κράνους, την παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδες και τη Λωρίδα Εκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ). Στη Λεωφόρο Συγγρού, για παράδειγμα, καταγράφηκαν πάνω από 1.000 παραβάσεις για κινητό και ζώνη μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να «δει» αυτό που το ανθρώπινο μάτι αδυνατεί να εντοπίσει. Οπως υποστηρίζουν επιστήμονες και άνθρωποι της διοίκησης «πρόκειται για μια μαζική αστυνόμευση η οποία αναμένεται να έχει σημαντικά κατασταλτικά αποτελέσματα, καθώς οι οδηγοί προβαίνουν σε παραβάσεις όταν ξέρουν ότι έχουν πολλές πιθανότητες να μην εντοπιστούν. Οταν οι πιθανότητες εντοπισμού είναι περισσότερες τότε τα δεδομένα αλλάζουν και αυτό έχει φανεί από τη διεθνή εμπειρία».

Αυτή τη στιγμή, το εγχείρημα βρίσκεται στη φάση της μετάβασης από την πιλοτική καταγραφή στην κανονική λειτουργία επιβολής κυρώσεων. Σύντομα θα γίνουν σχετικές ανακοινώσεις από τον αρμόδιο υπουργό. Σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει μέχρι τώρα ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η τροφοδοσία της Τροχαίας με τα στοιχεία των παραβάσεων ξεκινά άμεσα, με στόχο οι κλήσεις να φτάνουν στο κινητό του πολίτη την ίδια κιόλας ημέρα μέσω του Gov.gr Wallet.

Συνολικά, μέσα στο 2026, προβλέπεται η εγκατάσταση περίπου 2.000 καμερών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα θα επεκταθεί περαιτέρω το 2027. Παράλληλα, 500 κάμερες θα τοποθετηθούν εντός των λεωφορείων του ΟΣΥ για τον έλεγχο των λεωφορειολωρίδων. Επίσης η Περιφέρεια Αττικής αναμένεται να έχει ολοκληρώσει την τοποθέτηση και των 388 προγραμματισμένων καμερών έως τον Ιούνιο του 2026.

Πώς θα λειτουργεί η νέα υπηρεσία «ΟΔΥΣΕΑΣ»

 Ο βασικό πυλώνας του νέου πλαισίου είναι το Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα (ΕΗΣ), το οποίο θα λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Οι κάμερες θα διαβιβάζουν κρυπτογραφημένα δεδομένα (εικόνα και βίντεο) στο σύστημα, το οποίο θα διασταυρώνει αυτόματα τα στοιχεία με το Αρχείο Αδειών Οδήγησης, το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιοποιημένη:

• Ο παραβάτης θα λαμβάνει SMS.
• Ο πολίτης θα έχει περιθώριο 13 ημερών για ένσταση, η οποία θα μπορεί να εξεταστεί ακόμη και μέσω τηλεδιάσκεψης.
• Η αφαίρεση της άδειας οδήγησης θα γίνεται ψηφιακά, χωρίς να απαιτείται η φυσική παράδοση του εγγράφου, ενώ θα ενημερώνεται αυτόματα το Point System (ΣΕΣΟ).
• Τα πρόστιμα θα πληρώνονται με κωδικό RF, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές θα διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ μετά από οκτώ μήνες.

Η νέα υπηρεσία ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ. (Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας) αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο της διαχείρισης του δικτύου, λειτουργώντας ως ο εγγυητής της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας ενός συστήματος που φιλοδοξεί να μειώσει δραστικά τα τροχαία ατυχήματα και να απελευθερώσει εκατοντάδες αστυνομικούς από το πεδίο των κλήσεων.

Τι δείχνουν Καναδάς, Κίνα, Νέα Υόρκη

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στους δρόμους δεν αποτελεί ελληνική καινοτομία, αλλά μια δοκιμασμένη παγκόσμια πρακτική με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Για παράδειγμα στον Καναδά, η τοποθέτηση AI καμερών σε σχολικές ζώνες στο Τορόντο οδήγησε σε μείωση των παραβάσεων ταχύτητας κατά 36% μέσα στον πρώτο χρόνο. Μάλιστα αυτό συνέβη χωρίς να είναι αναγκαία η φυσική παρουσία αστυνομικών.

Στη Σιγκαπούρη, το σύστημα «Smart Nation» προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προσαρμόζοντας τους σηματοδότες σε πραγματικό χρόνο για την πρόληψη ατυχημάτων. Αντίστοιχα, στο Βιετνάμ, η πιλοτική εφαρμογή στο Ανόι κατέγραψε εκατοντάδες παραβάσεις σε ένα 24ωρο, βελτιώνοντας άμεσα τη συμμόρφωση των οδηγών δικύκλων.

Στην Κίνα, η μακροπρόθεσμη χρήση AI καμερών περιόρισε τις υπερβάσεις ταχύτητας κατά 75%, ενώ στη Νέα Υόρκη η πτώση της ταχύτητας στα σημεία ελέγχου άγγιξε το 94%. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η τεχνολογία δεν λειτουργεί «φορομπηχτικά», αλλά ως καταλύτης για την αλλαγή της οδηγικής κουλτούρας μέσα σε ένα σύντομο διάστημα.