Στον Ασπρόπυργο, εκεί όπου χτυπά η «καρδιά» της παραγωγής της Παπαστράτος, αυτή η αντίληψη παίρνει πλέον πιο συγκεκριμένη μορφή. Το εργοστάσιο-πρότυπο της εταιρείας επιλέχθηκε, ανάμεσα σε όλες τις μονάδες της μητρικής Philip Morris International, ως πιλοτικό για την εφαρμογή στρατηγικής Water Circularity, με στόχο την ανάπτυξη αντισταθμιστικών έργων και ολιστικής διαχείρισης υδατικού αποτυπώματος.

Οπως σημειώνει ο Γιώργος Κωσταρέλης, Διευθυντής Βιωσιμότητας στο εργοστάσιο της Παπαστράτος: «Η συγκεκριμένη επιλογή ήταν αποτέλεσμα της απόδοσής μας, του γεγονότος ότι βρισκόμαστε στη Μεσόγειο -η οποία έχει αναγνωριστεί ως περιοχή σημαντικών κλιματικών προκλήσεων στο άμεσο μέλλον-, του στρατηγικού ρόλου του ίδιου του εργοστασίου και, τέλος, της αναγνώρισης της ικανότητας της Παπαστράτος να αντιλαμβάνεται και να δρα απέναντι στις ευρύτερες κοινωνικές προκλήσεις της Ελλάδας. Στο πλαίσιο αυτό, η Παπαστράτος ενσωματώνει τη διαχείριση του νερού στους στόχους του Water Circularity αντιμετωπίζοντάς τους με την ίδια φιλοσοφία μακροπρόθεσμης μετάβασης που ακολουθεί και για το Net Zero και τα emissions». Προσθέτει: «Σήμερα, μελετάμε ήδη την ανάπτυξη αντισταθμιστικών έργων, εντός και εκτός των ορίων του εργοστασίου, με στόχο τη διασφάλιση της 100% κυκλικότητας αυτού του φυσικού πόρου».

Το παραπάνω δεν αποτελεί μια μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά οργανική συνέχεια μιας μακρόχρονης πορείας. Η Παπαστράτος, που φέτος γιορτάζει 95 χρόνια παρουσίας και προσφοράς στην Ελλάδα, έχει διαμορφώσει μια στρατηγική που αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα όχι ως συγκυριακή προτεραιότητα, αλλά ως σταθερή επιλογή που εξελίσσεται μαζί με τις ανάγκες της κοινωνίας.

Σε αυτήν τη διαδρομή, το νερό αποκτά έναν νέο ρόλο: από πόρος που χρησιμοποιείται, γίνεται πόρος που διαχειρίζεται, επαναχρησιμοποιείται και προστατεύεται. Στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, αυτή η αλλαγή αποτυπώνεται σε μετρήσιμα αποτελέσματα. Την περίοδο 2022-2025, η κατανάλωση νερού μειώθηκε κατά 42%, με βάση έναν εξειδικευμένο δείκτη που παρακολουθεί τα κυβικά μέτρα ανά εκατομμύριο παραγόμενων θερμαινόμενων ράβδων καπνού. Η μείωση αυτή δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Αντιστοιχεί στην ετήσια κατανάλωση περίπου 500 νοικοκυριών – μια απτή υπενθύμιση του τι μπορεί να σημαίνει η αλλαγή στην πράξη.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται συγκεκριμένες τεχνικές λύσεις: βελτιστοποίηση εξοπλισμού, περιορισμός απωλειών, αναβάθμιση γραμμών παραγωγής και ενίσχυση της αποδοτικότητας των συστημάτων. Ταυτόχρονα, η λειτουργία δύο μονάδων βιολογικού καθαρισμού τριτοβάθμιας επεξεργασίας υγρών αποβλήτων επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση μέρους του νερού για άρδευση στους χώρους πρασίνου του εργοστασίου, ενώ το υπόλοιπο επιστρέφει στο έδαφος, συμβάλλοντας στον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα της περιοχής.

Επιπλέον, όπως σε κάθε πτυχή της 95χρονης πορείας της, έτσι και στη διαχείριση του νερού, η Παπαστράτος τοποθετεί στο επίκεντρο τον άνθρωπο. Η περιβαλλοντική συνείδηση ξεκινά από μέσα, μέσα από πρωτοβουλίες όπως το Sustainability Week, όπου οι εργαζόμενοι συμμετέχουν σε βιωματικές δράσεις για τη σημασία της ορθής διαχείρισης των υδάτινων πόρων, αλλά και εθελοντικές δράσεις, όπως ο καθαρισμός της Λίμνης Κουμουνδούρου, ενός σημαντικού υγροβιότοπου του Θριασίου Πεδίου από την αρχαιότητα έως και σήμερα.

Ωστόσο, η διαχείριση του νερού δεν σταματά στα όρια του εργοστασίου. Ισως το πιο ουσιαστικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης να είναι η έννοια της «συμμαχίας». Μια «Συμμαχία για το Νερό», στην οποία η Παπαστράτος πρωτοστατεί ήδη από το 2020, όταν και έγινε από τις πρώτες εταιρείες στην Ελλάδα που υιοθέτησαν το πρότυπο Alliance for Water Stewardship (AWS). Πρόκειται για το πρώτο παγκοσμίως αναγνωρισμένο πλαίσιο για την υπεύθυνη διαχείριση των υδάτων, το οποίο προωθεί μια δίκαιη, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά επωφελή κοινωνία, και το επαναβεβαιώνει σε ετήσια βάση μέσω ανεξάρτητων ελέγχων.

Πρωτοβουλία

Σε αυτήν τη λογική, η Παπαστράτος ανέλαβε πρωτοβουλία και έφερε κοντά, στο εργοστάσιο του Ασπροπύργου, 35 εκπροσώπους από 13 οργανισμούς -από την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση έως την επιστημονική και επιχειρηματική κοινότητα- σε μια στοχευμένη συνάντηση εργασίας για το πρότυπο AWS. Στόχος ήταν η διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμμαχίας για τη βιώσιμη διαχείριση του νερού, καθώς και η μεταφορά τεχνογνωσίας προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με το πρότυπο AWS. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της ως ενεργού μέλους του οικοσυστήματος του Θριασίου Πεδίου, αναπτύσσοντας στρατηγικές συνεργασίες με επιστημονικούς και θεσμικούς φορείς, με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της περιοχής.

Ηδη από την πρώτη χρονιά πιστοποίησης με βάση το πρότυπο AWS, η Παπαστράτος, που ως μέλος της Philip Morris International έχει εντάξει στην περιβαλλοντική της ατζέντα τις μεγάλες παγκόσμιες απειλές που σχετίζονται με το νερό, αναγνώρισε τους κινδύνους που αφορούν τους υδάτινους πόρους στην περιοχή δραστηριοποίησής της.

Πέρα από το κύριο πεδίο μελέτης και επιρροής, που αφορά τη λεκάνη απορροής της Αττικής και το υδατικό διαμέρισμα του Θριασίου Πεδίου, η εταιρεία έχει διαπιστώσει ότι έμμεσα επηρεάζει και τις λεκάνες απορροής από τις οποίες αντλεί νερό ο πάροχός της (ΕΥΔΑΠ), συγκεκριμένα αυτές του Μόρνου και του Ευήνου. Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τον κίνδυνο λειψυδρίας στις λεκάνες αυτές, τον κίνδυνο αρνητικού υδατικού ισοζυγίου λόγω υπεράντλησης, καθώς και την κακή ποιότητα του νερού στον υδροφόρο ορίζοντα του Θριασίου Πεδίου. Το φαινόμενο της υφαλμύρινσης αποτελεί μία ακόμη απειλή, ενώ οι πλημμύρες στο Θριάσιο Πεδίο, σε συνδυασμό με μεγάλες περιόδους ξηρασίας και καταστροφικές πυρκαγιές, δημιουργούν ένα δυσμενές περιβάλλον που περιορίζει την επαρκή απορρόφηση νερού από το έδαφος.

Οι προκλήσεις αυτές δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση επιδείνωσης των υδατικών πόρων. Σε έναν κόσμο όπου, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, η ανθρωπότητα έχει ήδη εισέλθει σε μια περίοδο «παγκόσμιας υδατικής χρεοκοπίας», η υπεύθυνη διαχείριση του νερού δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.

Σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, η εμπειρία, η τεχνογνωσία και η διάθεση για συνεργασία διαμορφώνουν τη διαφορά. Και η περίπτωση της Παπαστράτος δείχνει ότι η βιώσιμη διαχείριση του νερού μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση, αλλά και στρατηγικό πλεονέκτημα για το μέλλον.