«Η Ουκρανία δεν θα χάσει, αλλά θα βγει νικήτρια από τον πόλεμο», τόνισε μιλώντας στο BBC κι εμφανίστηκε κατηγορηματικά αντίθετος στο να πληρώσει το τίμημα για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που απαιτεί ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία συνεπάγεται την αποχώρηση από στρατηγικά εδάφη που η Ρωσία δεν κατάφερε να καταλάβει παρά τη θυσία δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών.

Ο Πούτιν, είπε ο Ζελένσκι, έχει ήδη ξεκινήσει τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο και η μόνη απάντηση είναι η άσκηση έντονης στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης για να τον αναγκάσει να υποχωρήσει. «Πιστεύω ότι ο Πούτιν τον έχει ήδη ξεκινήσει. Το ερώτημα είναι πόσο έδαφος θα καταφέρει να καταλάβει και πώς θα τον σταματήσουμε… Η Ρωσία θέλει να επιβάλει στον κόσμο έναν διαφορετικό τρόπο ζωής και να αλλάξει τις ζωές που οι άνθρωποι έχουν επιλέξει για τον εαυτό τους».

Τι γίνεται με το αίτημα της Ρωσίας προς την Ουκρανία να παραδώσει το 20% της ανατολικής περιοχής του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να κατέχει – μια σειρά πόλεων που η Ουκρανία αποκαλεί «πόλεις-φρούρια» – καθώς και περισσότερα εδάφη στις νότιες περιοχές Χερσώνα και Ζαπορίζια; «Δεν το θεωρώ απλώς ως έδαφος», απάντησε ο Ζελένσκι. «Το βλέπω ως εγκατάλειψη – αποδυνάμωση των θέσεών μας, εγκατάλειψη εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων μας που ζουν εκεί. Έτσι το βλέπω εγώ. Και είμαι βέβαιος ότι αυτή η “απόσυρση” θα διχάσει την κοινωνία μας».

Αυτό το τίμημα πιθανότατα θα ικανοποιούσε τον Πούτιν για λίγο, είπε ο Ουκρανός πρόεδρος και πρόσθεσε: «Χρειάζεται μια παύση… αλλά μόλις ανακάμψει, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας λένε ότι θα χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια. Κατά τη γνώμη μου, θα μπορούσε να ανακάμψει σε όχι περισσότερο από δύο χρόνια. Πού θα πάει μετά; Δεν το ξέρουμε, αλλά το ότι θα θέλει να συνεχίσει [τον πόλεμο] είναι γεγονός».

Ο άνθρωπος που ξεκίνησε ως διασκεδαστής, που κέρδισε την ουκρανική έκδοση του Strictly Come Dancing το 2006 και έπαιξε τον ρόλο ενός απροσδόκητου προέδρου της Ουκρανίας σε μια τηλεοπτική κωμωδία, πριν γίνει ο πραγματικός πρόεδρος της Ουκρανίας, φαίνεται να είναι εξαιρετικά ανθεκτικός. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την παραμονή των πιο πρόσφατων συνομιλιών για κατάπαυση του πυρός στη Γενεύη ότι «η Ουκρανία πρέπει να καθίσει γρήγορα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Συνεχίζει να ασκεί μεγαλύτερη πίεση στην Ουκρανία παρά στη Ρωσία. Δυτικοί διπλωμάτες έχουν δηλώσει από το περασμένο καλοκαίρι ότι ο Τραμπ συμφωνεί με τον Πούτιν ότι οι εδαφικές παραχωρήσεις της Ουκρανίας προς τη Ρωσία είναι το κλειδί για την κατάπαυση του πυρός που επιθυμεί ο Τραμπ, ιδανικά πριν από το ερχόμενο καλοκαίρι. Πολλοί αναλυτές εκτός του Λευκού Οίκου εκτιμούν επίσης ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο και, χωρίς να κάνει παραχωρήσεις στη Μόσχα, θα τον χάσει.

Ο Ζελένσκι όμως έχει άλλη άποψη. «Θα χάσουμε; Φυσικά όχι, γιατί πολεμάμε για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας». Ο Ζελένσκι έχει συχνά δηλώσει ότι η Ουκρανία μπορεί να νικήσει, αλλά πώς θα μοιάζει αυτή η νίκη; Φυσικά, όπως είπε, η νίκη σημαίνει την αποκατάσταση της κανονικής ζωής για τους Ουκρανούς και το τέλος των δολοφονιών.

Αλλά η ευρύτερη άποψη για τη νίκη που παρουσίασε αφορούσε μια παγκόσμια απειλή που, όπως λέει, προέρχεται από τον Πούτιν. «Πιστεύω ότι το να σταματήσουμε τον Πούτιν σήμερα και να τον εμποδίσουμε να καταλάβει την Ουκρανία είναι μια νίκη για ολόκληρο τον κόσμο. Διότι ο Πούτιν δεν θα σταματήσει στην Ουκρανία».

Ερωτηθείς αν εννοεί ότι νίκη σημαίνει να ανακτήσει η Ουκρανία όλα τα εδάφη απάντησε: «Θα το κάνουμε. Αυτό είναι απολύτως σαφές. Είναι μόνο θέμα χρόνου. Να το κάνουμε σήμερα θα σήμαινε την απώλεια ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων – εκατομμυρίων ανθρώπων – επειδή ο [ρωσικός] στρατός είναι μεγάλος και κατανοούμε το κόστος τέτοιων ενεργειών. Δεν θα είχαμε αρκετούς ανθρώπους, θα τους χάναμε. Και τι είναι η γη χωρίς ανθρώπους; Ειλικρινά, τίποτα».

«Και επίσης δεν έχουμε αρκετά όπλα. Αυτό δεν εξαρτάται μόνο από εμάς, αλλά και από τους εταίρους μας. Οπότε, προς το παρόν, αυτό δεν είναι δυνατό, αλλά η επιστροφή στα δίκαια σύνορα του 1991 [το έτος που η Ουκρανία κήρυξε την ανεξαρτησία της, επιταχύνοντας την τελική κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης] χωρίς αμφιβολία δεν είναι μόνο νίκη, είναι δικαιοσύνη. Η νίκη της Ουκρανίας είναι η διατήρηση της ανεξαρτησίας μας, και μια νίκη της δικαιοσύνης για ολόκληρο τον κόσμο είναι η επιστροφή όλων των εδαφών μας».

Πριν από ένα χρόνο, ο Ζελένσκι επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο και έλαβε μια υποδοχή που ένας ανώτερος δυτικός διπλωμάτης περιέγραψε ως μια προμελετημένη δημόσια «διπλωματική επίθεση» από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς. Η διαμάχη τους, παρουσία των παγκόσμιων μέσων ενημέρωσης, παρακολουθήθηκε από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Ο Τραμπ, που μόλις είχε ορκιστεί πρόεδρος για δεύτερη φορά, έστελνε το ισχυρότερο δυνατό μήνυμα ότι η εποχή της υποστήριξης στην οποία ο Ζελένσκι και η Ουκρανία είχαν βασιστεί από τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν είχε τελειώσει. Τα μέλη του ΝΑΤΟ είχαν ήδη ενημερωθεί από τη νέα κυβέρνηση. Ο Βανς είχε μόλις επιστρέψει από το ταξίδι του, καταρρίπτοντας τις ψευδαισθήσεις της Δυτικής Ευρώπης σχετικά με τη δύναμη της διατλαντικής συμμαχίας.

Από τότε, σύμφωνα με πληροφορίες, με την καθοδήγηση, μεταξύ άλλων, του βρετανού συμβούλου εθνικής ασφάλειας Τζόναθαν Πάουελ, ο Ζελένσκι έχει αποφύγει τις δημόσιες αντιπαραθέσεις με τον Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει σταματήσει σχεδόν όλες τις αποστολές στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία. Ωστόσο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να παρέχουν ζωτικής σημασίας πληροφορίες, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες ξοδεύουν δισεκατομμύρια για την αγορά όπλων από τους Αμερικανούς, τα οποία προορίζονται για την Ουκρανία.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας ρωτήθηκε για τις συχνά αντιφατικές δηλώσεις του Τραμπ, υπενθυμίζοντας ότι μεταξύ των αναληθειών που έχει εκφράσει είναι και η κατηγορία ότι ο Ζελένσκι είναι ένας δικτάτορας που ξεκίνησε τον πόλεμο – μια ακριβής επανάληψη των ισχυρισμών του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ζελένσκι γέλασε. «Δεν είμαι δικτάτορας και δεν ξεκίνησα τον πόλεμο, αυτό είναι όλο».

Ερωτηθείς αν μπορεί να εμπιστευθεί τον πρόεδρο Τραμπ, ο Ουκρανός πρόεδρος απάντησε: «Δεν μιλάμε μόνο για τον πρόεδρο Τραμπ, μιλάμε για την Αμερική. Είμαστε όλοι πρόεδροι για τις αντίστοιχες θητείες. Θέλουμε εγγυήσεις για 30 χρόνια, για παράδειγμα. Οι πολιτικές ελίτ θα αλλάξουν, οι ηγέτες θα αλλάξουν».

Εννοούσε ότι οι εγγυήσεις ασφάλειας των ΗΠΑ χρειάζονται την έγκριση του Κογκρέσου στην Ουάσιγκτον για να είναι αδιάβλητες. «Θα ψηφιστούν στο Κογκρέσο για έναν λόγο. Δεν είναι μόνο οι πρόεδροι. Χρειάζεται το Κογκρέσο. Επειδή οι πρόεδροι αλλάζουν, αλλά οι θεσμοί παραμένουν». Με άλλα λόγια, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να είναι αναξιόπιστος, αλλά δεν θα είναι εκεί για πάντα.

Ο Ζελένσκι λέει ότι αυτές οι εγγυήσεις ασφάλειας θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή πριν μπορέσει να εξετάσει ένα άλλο αμερικανικό αίτημα – το αίτημα των ΗΠΑ προς την Ουκρανία να διεξαγάγει γενικές εκλογές μέχρι το καλοκαίρι, επαναλαμβάνοντας ένα άλλο ρωσικό επιχείρημα ότι ο Ζελένσκι είναι παράνομος πρόεδρος. Ο Τραμπ δεν έχει ζητήσει εκλογές στη Ρωσία, όπου ο Πούτιν έγινε ηγέτης για πρώτη φορά την τελευταία ημέρα του 20ού αιώνα.

Ο Ζελένσκι είπε ότι δεν έχει αποφασίσει αν θα ξανακατέβει υποψήφιος, όποτε και αν γίνουν εκλογές: «Μπορεί να κατέβω και μπορεί να μην κατέβω». Οι εκλογές ήταν προγραμματισμένες για το 2024, αλλά δεν μπορούσαν να διεξαχθούν υπό το στρατιωτικό νόμο που επιβλήθηκε μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας.

Η διεξαγωγή εκλογών, είπε ο Ζελένσκι, ήταν τεχνικά εφικτή αν είχαν χρόνο να αλλάξουν τον νόμο για να επιτρέψουν τη διεξαγωγή τους. Αλλά πρώτα χρειαζόταν εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία. Συνέχισε να θέτει τόσα πολλά πιθανά προβλήματα σχετικά με τη διεξαγωγή εκλογών με εκατομμύρια Ουκρανούς στο εξωτερικό ως πρόσφυγες και σημαντικές εκτάσεις της χώρας κατεχόμενες από τη Ρωσία, που πιθανόν στην πραγματικότητα να είναι αντίθετος με την ιδέα.

«Αν αυτή είναι η προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου, ας το κάνουμε. Είπα: Ειλικρινά, συνεχώς θέτετε το ζήτημα των εκλογών. Είπα στους εταίρους: Πρέπει να αποφασίσετε ένα πράγμα: Θέλετε να με ξεφορτωθείτε ή θέλετε να διεξαγάγετε εκλογές; Αν θέλετε να διεξαγάγετε εκλογές (ακόμα και αν δεν είστε έτοιμοι να μου το πείτε ειλικρινά ακόμα και τώρα), τότε διεξαγάγετε αυτές τις εκλογές με ειλικρίνεια. Διοργανώστε τις με τρόπο που θα αναγνωρίσει ο ουκρανικός λαός, πρώτα απ’ όλα. Και εσείς οι ίδιοι πρέπει να αναγνωρίσετε ότι αυτές είναι νόμιμες εκλογές».

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αντιπάλους και σκληρούς επικριτές στην Ουκρανία. Η κυβέρνησή του κλονίστηκε το περασμένο φθινόπωρο από ένα σκάνδαλο διαφθοράς που οδήγησε στην αποχώρηση του στενότερου συμβούλου του. Ωστόσο, ο Ζελένσκι, με μια νέα ομάδα, εξακολουθεί να απολαμβάνει ποσοστά δημοτικότητας που οι περισσότεροι ηγέτες της Δυτικής Ευρώπης μπορούν μόνο να ονειρευτούν.

Έχει ενοχλήσει τους συμμάχους του μερικές φορές με τις συνεχείς απαιτήσεις του για περισσότερο και καλύτερο εξοπλισμό. Μία από τις κατηγορίες που του απηύθυναν ο Τραμπ και ο Βανς στο Οβάλ Γραφείο πριν από ένα χρόνο ήταν ότι δεν ήταν αρκετά ευγνώμων. Το τελευταίο στοιχείο στη λίστα του είναι η άδεια για την κατασκευή αμερικανικών όπλων, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων αεράμυνας Patriot.

«Σήμερα το ζήτημα είναι η αεράμυνα. Αυτό είναι το πιο δύσκολο πρόβλημα. Δυστυχώς, οι εταίροι μας εξακολουθούν να μην μας χορηγούν άδειες για να παράγουμε οι ίδιοι συστήματα, για παράδειγμα, συστήματα Patriot, ή ακόμη και πυραύλους για τα συστήματα που ήδη διαθέτουμε. Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε επιτύχει σε αυτό», είπε, σημειώνοντας που δεν έχει απάντηση στο γιατί το κάνουν αυτό.

Ερωτηθείς αν πρέπει να προετοιμαστούμε για έναν ακόμη μακρύτερο πόλεμο στην Ουκρανία, ο Ζελένσκι απάντησε: «Όχι, όχι, όχι, είναι δύο παράλληλες πορείες… παίζεις σκάκι με πολλούς ηγέτες, όχι με τη Ρωσία. Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος. Πρέπει να επιλέξεις πολλά παράλληλα βήματα, παράλληλες κατευθύνσεις. Και μία από αυτές τις παράλληλες πορείες, πιστεύω, θα φέρει επιτυχία. Για εμάς, επιτυχία σημαίνει να σταματήσουμε τον Πούτιν».

Αλλά ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν πρόκειται να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο, έτσι δεν είναι; Εκτός αν βρεθεί υπό τεράστια πίεση, και δεν φαίνεται να είναι. «Ναι και όχι. Θα δούμε. Ναι και όχι. Δεν θέλει, αλλά το ότι δεν θέλει δεν σημαίνει ότι δεν θα το κάνει. Ο Θεός να μας ευλογεί. Ο Θεός να μας ευλογεί, θα πετύχουμε. Σας ευχαριστώ».