Το εντυπωσιακό «Μάτι της Σαχάρας» – Τι βλέπουν οι αστροναύτες από το διάστημα

Πιο συγκεκριμένα, για χρόνια υπήρχε η εντύπωση ότι πρόκειται για κρατήρα από πρόσκρουση μετεωρίτη, ωστόσο το Παρατηρητήριο Γης της NASA ξεκαθαρίζει ότι η Δομή Ρισάτ στη Μαυριτανία, γνωστή και ως «Μάτι της Σαχάρας», δεν έχει τέτοια προέλευση.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για έναν γεωλογικό θόλο που ανασηκώθηκε και στη συνέχεια διαμορφώθηκε από τη διάβρωση, δημιουργώντας τους χαρακτηριστικούς κυκλικούς δακτυλίους. Η γύρω έρημος, με τις εκτεταμένες αμμοθίνες της, αποτυπώνει τη συνεχή δράση των ανέμων που εξακολουθούν να αλλάζουν το τοπίο.

Η Δομή Ρισάτ έχει διάμετρο περίπου 40 χιλιομέτρων, με ορισμένες μετρήσεις της NASA να την τοποθετούν μεταξύ 45 και 48 χιλιομέτρων, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού. Παρά το μέγεθός της, παραμένει ένα χαρακτηριστικό ορόσημο που αναγνωρίζουν εύκολα οι αστροναύτες από τις πρώτες επανδρωμένες αποστολές.

Γιατί η Δομή Ρισάτ δεν είναι κρατήρας μετεωρίτη

Η θεωρία της πρόσκρουσης ήταν για χρόνια η επικρατέστερη, καθώς το σχήμα της δομής θυμίζει έντονα κρατήρα. Ωστόσο, οι γεωλογικές έρευνες έδειξαν διαφορετική εξέλιξη: στρώματα πετρωμάτων που αρχικά ήταν οριζόντια ανυψώθηκαν σχηματίζοντας έναν θόλο και στη συνέχεια η διάβρωση αποκάλυψε τα κυκλικά του επίπεδα.

Στους σχηματισμούς αυτούς, τα παλαιότερα πετρώματα βρίσκονται στο κέντρο και τα νεότερα προς τα έξω, κάτι που δεν ταιριάζει με έναν κρατήρα πρόσκρουσης και ενισχύει τη γεωλογική εξήγηση.

Ένα ενεργό φυσικό σύστημα

Η τελική μορφή της περιοχής οφείλεται στη διαφορική διάβρωση, καθώς διαφορετικά πετρώματα φθείρονται με διαφορετικούς ρυθμούς, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές ράχες. Οι χρωματικές διαφορές που καταγράφονται στις δορυφορικές εικόνες αντιστοιχούν σε διαφορετικούς τύπους πετρωμάτων.

Η εικόνα που ανέδειξε η NASA τραβήχτηκε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 10 Ιουλίου 2020, με κάμερα Nikon D5 και επεξεργασία για ενίσχυση της αντίθεσης και καθαρότητας της γεωλογικής δομής.

Πέρα από το εντυπωσιακό γεωλογικό του ενδιαφέρον, το «Μάτι της Σαχάρας» δείχνει ότι η έρημος δεν είναι στατική, αλλά ένα ζωντανό σύστημα που μεταβάλλεται συνεχώς. Οι άνεμοι μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες σκόνης, επηρεάζοντας το κλίμα και την ατμόσφαιρα σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.