Την περαιτέρω ενίσχυση της Frontex πρότεινε την Τρίτη (27/10) η Κομισιόν, ενδυναμώνοντας την ικανότητά της να προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα και μετατρέποντάς την στον κεντρικό παράγοντα της ΕΕ για τις επιστροφές.
Κρίνοντας ότι τα κοινά εξωτερικά σύνορα δοκιμάζονται από ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον και περιβάλλον ασφάλειας, η Κομισιόν αποφάσισε πως απαιτείται μια ισχυρότερη και πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή αντίδραση.
Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε η ενίσχυση της Frontex με:
- ένα ενισχυμένο Μόνιμο Σώμα, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας Ευρωπαϊκής Εφεδρείας Συνόρων και Επιστροφών,
- μια Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης για παρεμβάσεις σε καταστάσεις κρίσης,
- ένα νέο Κέντρο Διαδικτυακής Παρακολούθησης για τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών απειλών για τα ευρωπαϊκά σύνορα.
Τι αλλάζει στις επιστροφές
Επιπλέον, η Frontex θα διαθέτει εξειδικευμένο Κέντρο Συντονισμού Επιστροφών και θα είναι πλέον σε θέση να βοηθά στην πραγματοποίηση επιστροφών από τρίτες χώρες.
Το νέο Κέντρο θα είναι επιφορτισμένο με τη συλλογή και ανάλυση επιχειρησιακών πληροφοριών και την υποστήριξη του σχεδιασμού και του συντονισμού.
Η υποστήριξη του Frontex θα καλύπτει πλήρως το φάσμα της διαδικασίας επιστροφής, από τον έγκαιρο εντοπισμό και τη συμβουλευτική εθελούσιας επιστροφής έως την πραγματοποίηση επιχειρήσεων επιστροφής και την παροχή συνδρομής επανένταξης.
Διαβάστε Επίσης
Επιπλέον, θα υπάρχει η δυνατότητα υποστήριξης τρίτων χωρών στις επιστροφές, τόσο για τεχνική όσο και για επιχειρησιακή υποστήριξη. Η Frontex θα μπορεί να βοηθά στην οργάνωση και εκτέλεση επιχειρήσεων επιστροφής από μία τρίτη χώρα σε άλλη, υπό την προϋπόθεση σύναψης συμφωνίας με την ενδιαφερόμενη τρίτη χώρα, σε συμμόρφωση με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα διεθνή πρότυπα.
Για την επιχειρησιακή εφαρμογή των νέων κανόνων της ΕΕ για τις επιστροφές, η Επιτροπή πρότεινε επίσης έναν κανονισμό για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης. Αυτό θα απλοποιήσει και θα επιταχύνει τη διαχείριση των επιστροφών σε ολόκληρη την ΕΕ, μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο και παρέχοντας μια ενιαία ψηφιακή διεπαφή για ολόκληρη τη διαδικασία επιστροφής.
Οι νέοι κανόνες θα ενισχύσουν επίσης τον ρόλο της Frontex στην ανάπτυξη μιας νέας ψηφιακής αρχιτεκτονικής της ΕΕ για τα κράτη μέλη, και θα υποστηρίξουν τον νέο Κανονισμό για τις Επιστροφές, συμμορφούμενοι με τα πρότυπα προστασίας δεδομένων και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Αύξηση του Σώματος σε 30.000 άτομα
Η Κομισιόν προτείναι ακόμα την σταδιακή αύξηση του μόνιμου σώματος της Frontex σε 30.000 στελέχη, με τη δημιουργία μιας νέας «Ευρωπαϊκής εφεδρείας συνόρων και επιστροφών» 17.000 στελεχών που θα παραμένουν στη διάθεση των κρατών μελών και θα μπορούν να αναπτύσσονται όταν χρειάζεται. Αυτό έρχεται επιπλέον του διπλασιασμού του ιδίου προσωπικού της Frontex και των ήδη υπαρχόντων 7.000 στελεχών που αποσπώνται από τα κράτη μέλη.
Επιπλέον η Frontex θα έχει ευκολότερη πρόσβαση σε εξοπλισμό και τεχνολογία αιχμής. Συγκεκριμένα, θα μπορεί να αποκτά, να μισθώνει και να κατέχει από κοινού εξοπλισμό, καθώς και να διεξάγει, να συντονίζει ή να συμμετέχει σε κοινές προμήθειες με κράτη μέλη. Θα μπορεί επίσης να λειτουργεί ως κεντρική αρχή αγορών, ακόμα και για ψηφιακά εργαλεία και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Αποτελεσματική αντιμετώπιση κρίσεων
Η Frontex θα μπορεί να βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό επικίνδυνων τάσεων και να παρεμβαίνει γρήγορα όταν υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή κρίση, δίδαγμα από τη φετινή κρίση στη Θέουτα.
Έτσι, θα λειτουργεί το Εξειδικευμένο Κέντρο Διαδικτυακής Παρακολούθησης και Αντίδρασης με ρητή εντολή στην Frontex να παρακολουθεί δημόσια προσβάσιμο περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να εντοπίζει εξελίξεις σχετικές με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και να υποστηρίζει μέτρα κατά του παράνομου διαδικτυακού περιεχομένου που συνδέεται με κινδύνους ασφάλειας των συνόρων.
Επίσης, θα υπάρχει μια Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης που θα αναπτύσσεται στα εξωτερικά σύνορα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα για να βοηθά τα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν άμεσα οποιαδήποτε κρίση και έκτακτη ανάγκη στα εξωτερικά σύνορα. Η απόφαση για την ανάπτυξη μπορεί να λαμβάνεται από τον Εκτελεστικό Διευθυντή της Frontex κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους που αντιμετωπίζει κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Προβλέπεται ακόμη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών σε καταστάσεις κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης των κρατών μελών να αναφέρουν συμβάντα με πιθανό σημαντικό αντίκτυπο στα σύνορα της ΕΕ εντός 24 ωρών στο ειδικό δίκτυο EUROSUR.
Φον ντερ Λάιεν: Η Ευρώπη αποφασίζει ποιος έρχεται στην Ένωσή μας
«Η Ευρώπη θα υπερασπίζεται πάντα την προστασία των συνόρων της. Η Ευρώπη αποφασίζει ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες. Γι’ αυτόν τον λόγο προτείνουμε σήμερα την ενίσχυση της Frontex. Έτσι ώστε να μπορεί να υποστηρίζει τα κράτη μέλη όποτε και όπου χρειάζεται. Συμπεριλαμβανομένου του τομέα των επιστροφών, με την εντολή και τις δυνατότητες που απαιτεί αυτή η νέα πραγματικότητα», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Από την πλευρά του ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ σημείωσε πως «η νέα μας πολιτική για τη μετανάστευση αποδίδει: οι παράνομες διελεύσεις των συνόρων έχουν μειωθεί, οι απειλές για την ασφάλεια αποτρέπονται στα εξωτερικά μας σύνορα και οι επαναπροωθήσεις αυξάνονται. Ωστόσο, μια καλή πολιτική δεν μένει ποτέ στάσιμη. Σήμερα προτείνουμε η Frontex να αναλάβει τον κεντρικό ρόλο της ΕΕ στον τομέα των επαναπροωθήσεων. Επιπλέον, θα μπορεί να ενεργεί ταχύτερα, διαθέτοντας μια δύναμη ταχείας αντίδρασης ικανή να αναπτυχθεί εντός 24 ωρών και να εντοπίζει τους κινδύνους έγκαιρα, προτού ένα συμβάν εξελιχθεί σε κρίση. Τέλος, η Frontex θα είναι ισχυρότερη, καλύτερα εξοπλισμένη και οργανωμένη».
Πλέον, εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να συμφωνήσουν επί των προτάσεων.
