Ρωσία – Ουκρανία πολεμούν και στην Αφρική

Ουκρανοί ειδικοί εκπαιδεύουν προσωπικό από χώρες του υποσαχάριου Σαχέλ και φέρονται να επιχειρούν επίσης στο Σουδάν, καθώς το Κίεβο διευρύνει τη στρατιωτική του δραστηριότητα πολύ πέρα από το κύριο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία. Οι κινήσεις αυτές σηματοδοτούν μια αυξανόμενη προσπάθεια του Κιέβου να αμφισβητήσει τη Ρωσία σε περιοχές όπου η Μόσχα έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τη στρατιωτική της παρουσία.

Οι ουκρανικές δυνάμεις αξιοποιούν την τεχνογνωσία που έχουν αποκτήσει από τη ρωσική εισβολή, ιδιαίτερα στον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προκειμένου να υποστηρίξουν εταίρους που επιχειρούν εναντίον ρωσικών δυνάμεων.

Περίπου 15 Ουκρανοί ειδικοί στα drones φέρονται να έχουν αναπτυχθεί στο βόρειο Μάλι, όπου υποστηρίζουν το Μέτωπο Απελευθέρωσης Αζαουάντ, υπό την ηγεσία των Τουαρέγκ, στον αγώνα του εναντίον των ρωσικών δυνάμεων και της στρατιωτικής κυβέρνησης της χώρας.

Σύμφωνα με πηγή των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ουκρανοί ειδικοί φέρονται επίσης να επιχειρούν στο Σουδάν και τη Λιβύη. Το ουκρανικό προσωπικό που βρίσκεται στο βόρειο Μάλι δεν συμμετέχει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, απευθείας στις μάχες της πρώτης γραμμής. Αντίθετα, επικεντρώνεται στην εκπαίδευση τοπικών δυνάμεων και στην υποστήριξη των επιχειρήσεών τους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η εμπλοκή της Ουκρανίας με τους αντάρτες Τουαρέγκ χρονολογείται τουλάχιστον από το 2024. Μετά την ενέδρα του Ιουλίου εκείνης της χρονιάς κοντά στο Τινζαουατέν, κατά την οποία σκοτώθηκαν δεκάδες μέλη της ρωσικής μισθοφορικής οργάνωσης Wagner και στρατιώτες του Μάλι, ο εκπρόσωπος των ουκρανικών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, Αντρίι Γιούσοφ, είχε δηλώσει ότι οι αντάρτες είχαν λάβει «απαραίτητες πληροφορίες».

Η συνεργασία φέρεται έκτοτε να έχει διευρυνθεί. Ουκρανοί ειδικοί φέρονται να βοήθησαν τους αντάρτες κατά τη διάρκεια μαχών νωρίτερα φέτος, όταν οι Τουαρέγκ και μαχητές που συνδέονται με την Αλ Κάιντα επιτέθηκαν σε ρωσικές δυνάμεις και τις ανάγκασαν να αποσυρθούν από την περιοχή γύρω από το Κιντάλ.

Η συνεργασία αυτή, πάντως, δεν φαίνεται να αντανακλά κάποια ευρύτερη πολιτική ή ιδεολογική ταύτιση μεταξύ του Κιέβου και των Τουαρέγκ. Σύμφωνα με ουκρανικό προσωπικό, οι δύο πλευρές συνεργάζονται επειδή αντιμετωπίζουν έναν κοινό αντίπαλο: τις ρωσικές δυνάμεις.

«Ο πολιτισμός και η θρησκεία είναι διαφορετικά, αλλά όταν δέχεσαι επίθεση από τους ίδιους ηλίθιους, οι ιδεολογικές διαφορές περνούν σε δεύτερη μοίρα», ανέφερε χαρακτηριστικά ουκρανική πηγή.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών δυνάμεων στο εξωτερικό μπορούν παράλληλα να εξυπηρετήσουν την πολεμική προσπάθεια του Κιέβου στην Ουκρανία, ασκώντας πρόσθετη πίεση στη Μόσχα.

Η ουκρανική παρουσία στο Μάλι φέρεται να έχει και εκπαιδευτικό χαρακτήρα, ο οποίος εκτείνεται πέρα από τη συνεργασία με τους Τουαρέγκ. Πηγή των ουκρανικών υπηρεσιών άμυνας, με γνώση των συγκεκριμένων επιχειρήσεων, ανέφερε ότι στρατιωτικό προσωπικό από το Τσαντ, τον Νίγηρα και την Μπουρκίνα Φάσο είχε ταξιδέψει στο Μάλι προκειμένου να εκπαιδευτεί από Ουκρανούς στρατιώτες στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Η Ρωσία έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία της στην Αφρική μετά την αποχώρηση γαλλικών και άλλων δυτικών δυνάμεων από χώρες του Σαχέλ.

Το Africa Corps, που ανέλαβε σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων της Wagner μετά τον θάνατο του επικεφαλής της, Γεβγκένι Πριγκόζιν, έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο της ρωσικής επιρροής στην περιοχή.

Οι ρωσικές δυνάμεις παρέχουν στρατιωτική υποστήριξη σε κυβερνήσεις της περιοχής, μεταξύ των οποίων και η στρατιωτική κυβέρνηση του Μάλι, ενισχύοντας παράλληλα καθεστώτα που έχουν απομακρύνει τις δυτικές δυνάμεις από το έδαφός τους.

Για την Ουκρανία, η υποστήριξη δυνάμεων που συγκρούονται με τη Ρωσία στην Αφρική φαίνεται να αποτελεί έναν ακόμη τρόπο άσκησης πίεσης στη Μόσχα, μεταφέροντας μέρος της μεταξύ τους αντιπαράθεσης πολύ πέρα από το ουκρανικό μέτωπο.