Το περασμένο καλοκαίρι, ένα γιγαντιαίο κύμα σάρωσε ένα απομακρυσμένο φιόρδ στη νοτιοανατολική Αλάσκα, αφήνοντας πίσω του καταστροφή.

Το γεγονός δεν έτυχε ευρείας κάλυψης από τα ΜΜΕ την εποχή εκείνη, αλλά μια νέα επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι προκλήθηκε από μια τεράστια κατολίσθηση.

Ένας απίστευτος όγκος 64 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων βράχου – 24 φορές το μέγεθος της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας – έπεσε στο νερό. Η καθαρή δύναμη αυτού του όγκου βράχου που βυθίστηκε στο φιόρδ σε λιγότερο από ένα λεπτό δημιούργησε ένα γιγαντιαίο κύμα ύψους σχεδόν 500 μέτρων, 170 μέτρα ψηλότερο από τον Πύργο του Άιφελ.

Από τύχη, λόγω του ότι συνέβη τις πρώτες πρωινές ώρες, δεν βρίσκονταν στο σημείο τα τουριστικά κρουαζιερόπλοια, λένε οι ερευνητές.

Ο Δρ Bretwood Higman, γεωλόγος από την Αλάσκα, ο οποίος είδε με τα μάτια του τις ζημιές στο φιόρδ Tracy Arm, είπε ότι ήταν «παρά τρίχα» που δεν είχαμε απώλειες. «Γνωρίζουμε ότι υπήρχαν άνθρωποι που βρέθηκαν πολύ κοντά στο λάθος μέρος», είπε. «Είμαι αρκετά τρομοκρατημένος από το ενδεχόμενο να μην είμαστε τόσο τυχεροί στο μέλλον».

Αυτά τα τεράστια κύματα, που ονομάζονται «μεγα-τσουνάμι», συμβαίνουν όταν μια κατολίσθηση που προκαλείται είτε από σεισμό είτε από χαλαρά πετρώματα προσκρούει στο νερό από κάτω. Συνήθως έχουν τοπικό χαρακτήρα και διαλύονται γρήγορα.

Alaska just had a Mega 1,578 feet mega tsunami in fjord was second largest ever on record! pic.twitter.com/qw7wADokvx

— EverlastingLite (@BrandyAEckroth) May 6, 2026

Ο άλλος τύπος τσουνάμι συμβαίνει στον ανοιχτό ωκεανό και προκαλείται άμεσα από σεισμούς ή, περιστασιακά, από άλλα ισχυρά φαινόμενα, όπως υποθαλάσσια ηφαίστεια.

Αυτά, όπως το τσουνάμι της Ιαπωνίας το 2011, μπορούν να διανύσουν χιλιάδες χιλιόμετρα, χτυπώντας κατοικημένες περιοχές και προκαλώντας εκτεταμένη καταστροφή και απώλεια ζωών.

Το μεγαλύτερο μεγα-τσουνάμι σημειώθηκε τη δεκαετία του 1950 και είχε ύψος πάνω από 500 μέτρα. Αυτό το τελευταίο μεγα-τσουνάμι ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο.

Ο Δρ Χίγκμαν έφτασε στον τόπο του συμβάντος λίγες εβδομάδες μετά το τσουνάμι που έπληξε το φιόρδ Τρέισι Άρμ – έναν προορισμό δημοφιλή στα κρουαζιερόπλοια που εξερευνούν τα φυσικά θαύματα της Αλάσκας.

Βρήκε σπασμένα δέντρα να καλύπτουν την πλαγιά του βουνού και να έχουν εκσφενδονιστεί στο νερό, καθώς και τεράστιες εκτάσεις με σημαδεμένα βράχια, απογυμνωμένα από χώμα και βλάστηση.

Ευάλωτη στα τσουνάμι η Αλάσκα

Η Αλάσκα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε μεγάλα τσουνάμι λόγω των απότομων βουνών, των στενών φιόρδ και των συχνών σεισμών.

Τώρα, νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science υποδηλώνει ότι η τήξη των παγετώνων που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή επιδεινώνει σημαντικά τέτοιες καταρρεύσεις.

Η ομάδα συνδύασε επιτόπια έρευνα, σεισμικά και δορυφορικά δεδομένα για να ανακατασκευάσει μια αλυσίδα γεγονότων που εξελίχθηκαν σαν ντόμινο και να προσδιορίσει το ύψος του κύματος.

Ο Δρ Στίβεν Χικς του University College London ανέφερε ότι ο παγετώνας «βοηθούσε στο παρελθόν να στηρίζει αυτό το κομμάτι βράχου» και, ως εκ τούτου, όταν ο πάγος υποχώρησε, αποκάλυψε τη βάση της πλαγιάς του γκρεμού, «επιτρέποντας στο βραχώδες υλικό να καταρρεύσει ξαφνικά μέσα στο φιόρδ».

Αυτός και οι συνάδελφοί του μελετούν τα τσουνάμι εδώ και δεκαετίες και, σύμφωνα με το BBC, ανησυχούν.

«Όλο και περισσότεροι άνθρωποι πηγαίνουν πλέον σε απομακρυσμένες περιοχές – συχνά αυτές οι τουριστικές κρουαζιέρες έχουν ως στόχο να δείξουν τη φυσική ομορφιά της περιοχής, ώστε οι επισκέπτες να μάθουν περισσότερα για την κλιματική αλλαγή – αλλά είναι επίσης επικίνδυνα μέρη για να βρίσκεται κανείς».

Ο Δρ Χίγκμαν δήλωσε ότι δεν υπάρχει σχεδόν καμία αμφιβολία ότι οι κίνδυνοι εμφάνισης μεγα-τσουνάμι αυξάνονται. «Αυτή τη στιγμή, είμαι αρκετά σίγουρος ότι αυτοί οι κίνδυνοι δεν αυξάνονται ελάχιστα, αλλά αυξάνονται σημαντικά», είπε.

«Ίσως είναι περίπου δέκα φορές πιο συχνά από ό,τι ήταν πριν από μερικές δεκαετίες».

Οι επιστήμονες ζητούν την ενίσχυση της παρακολούθησης των κινδύνων σε περιοχές της Αλάσκας που ενδέχεται να είναι ευάλωτες σε μεγα-τσουνάμι. Ορισμένες εταιρείες κρουαζιέρας έχουν ανακοινώσει ότι θα σταματήσουν να στέλνουν πλοία στο Tracy Arm λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια.