Ένα βίντεο που διακινήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δείχνει ομάδα Μαροκινών να πανηγυρίζει για την άφιξή της στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα ενδέχεται να λειτούργησε ως βασικός παράγοντας για τη μαζική αύξηση τωνπαράτυπων διελεύσεων που ακολούθησαν.
Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει η δρ Μίριαμ Τσέρτι, ανώτερη ερευνήτρια στο Κέντρο Μετανάστευσης, Πολιτικής και Κοινωνίας (COMPAS) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, μιλώντας στη Daily Mail. Όπως εξηγεί, το βίντεο δημοσιεύτηκε στο Facebook λίγες ημέρες πριν από την είσοδο περίπου 60.000 μεταναστών στη Θέουτα και λειτούργησε ως μια «βιτρίνα επιτυχίας» για όσους σκέφτονταν να ακολουθήσουν την ίδια διαδρομή.
Οι εικόνες που έγιναν viral
Στο βίντεο εμφανίζονται νεαροί άνδρες να χαμογελούν, να κάνουν το σήμα της νίκης και να δείχνουν τον αντίχειρα προς την κάμερα. Ορισμένοι κρατούν έγγραφα, τα οποία εκτιμάται ότι αφορούν προσωρινές άδειες ταυτοποίησης ή καταγραφής.
Η κάμερα καταγράφει την ομάδα να ξεκουράζεται σε σκιερά σημεία, δίπλα σε τοίχους, στην άκρη δρόμων και κάτω από δέντρα, προσπαθώντας να προστατευτεί από τον ήλιο. Το βίντεο συνοδεύεται από τη φράση «μείνετε ασφαλείς», hashtags που παραπέμπουν στη Θέουτα, καθώς και τα μηνύματα «ευχαριστούμε Ισπανία» και «καλή άφιξη».
REUTERS/Violeta Santos Moura
Νέο βίντεο λίγο πριν από τις μαζικές διελεύσεις
Την παραμονή της μαζικής εισόδου κυκλοφόρησε ακόμη ένα βίντεο, αυτή τη φορά στο TikTok, το οποίο φέρεται να δείχνει κατάστημα στην Τετουάν του Μαρόκου να διαθέτει μαζικά στολές κατάδυσης και βατραχοπέδιλα.
Διαβάστε Επίσης
Τα δύο βίντεο δημοσιεύθηκαν λίγες ημέρες πριν από τη μαζική άφιξη περισσότερων από 60.000 μεταναστών στον ισπανικό θύλακα των μόλις 18 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπου κατοικούν περίπου 84.000 άνθρωποι.
Παράλληλα, βίντεο από την ημέρα της κρίσης καταγράφουν πλήθη να κολυμπούν από τις μαροκινές ακτές προς τη Θέουτα, ενώ αρκετοί κατέγραφαν οι ίδιοι τη διαδρομή τους με τα κινητά τους τηλέφωνα.
REUTERS/Pedro Nunes TPX IMAGES OF THE DAY
Πολιτικές αντιδράσεις στην Ευρώπη
Οι εικόνες από τη Θέουτα προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κατηγόρησε ορισμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έλλειψη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, εκφράζοντας με επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σοβαρές ανησυχίες για τη στάση ορισμένων κυβερνήσεων.
Την ίδια ώρα, η Ιταλία ανέστειλε προσωρινά την εφαρμογή της Συνθήκης Σένγκεν έναντι της Ισπανίας, με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να χαρακτηρίζει τις εικόνες «σοκαριστικές». Αντίστοιχη στάση υιοθέτησαν επίσης η Φινλανδία και η Δανία.
REUTERS/Violeta Santos Moura
Δεκάδες χιλιάδες επέστρεψαν στο Μαρόκο
Οι αφίξεις συνεχίστηκαν μέχρι και το βράδυ της Πέμπτης, παρά την ανάπτυξη ισπανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, ενώ οι λόφοι γύρω από τα σύνορα γέμισαν από ανθρώπους που επιχειρούσαν να φτάσουν στη Θέουτα. Το Σάββατο οι αρχές ανακοίνωσαν ότι περίπου 48.000 από όσους πέρασαν παράνομα την Πέμπτη επέστρεψαν οικειοθελώς στο Μαρόκο.
Τουλάχιστον 67 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, είτε από πνιγμό είτε επειδή ποδοπατήθηκαν κοντά στον συνοριακό φράχτη. Πρόκειται για το δεύτερο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα μετά την οργανωμένη είσοδο περίπου 4.000 ανθρώπων τον Σεπτέμβριο του 2024.
Η ειδικός εξηγεί τον ρόλο των social media
Η δρ Τσέρτι υποστηρίζει ότι οι αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα λειτούργησαν ως πολλαπλασιαστής του φαινομένου. Όπως ανέφερε, οι πρώτες δημοσιεύσεις εμφανίστηκαν μέσα στο Σαββατοκύριακο και παρουσίαζαν περίπου 20 έως 30 νεαρούς Μαροκινούς που είχαν φτάσει με ασφάλεια στη Θέουτα, προβάλλοντας την επιτυχία τους στους συνομηλίκους τους.
Η ίδια, που έχει ερευνήσει εκτενώς τη σχέση κοινωνικών δικτύων και μετανάστευσης, εξηγεί ότι τα βίντεο μεταφέρονταν γρήγορα από πλατφόρμα σε πλατφόρμα, ενισχύοντας το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη διαδρομή.
Όπως σημείωσε, σε αρκετές αναρτήσεις εμφανιζόταν το σύνθημα «Η Ghorva σε καλεί». Ο όρος «Ghorva» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την εμπειρία κάποιου που γίνεται ξένος σε άλλη χώρα. Η ίδια αποκάλυψε ότι ήδη από την Τετάρτη είχε προειδοποιήσει συναδέλφους της να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με το θέμα να κυριαρχεί στις ειδήσεις από την επόμενη ημέρα.
Χιλιάδες άνθρωποι κινητοποιήθηκαν μέσω των βίντεο
Σύμφωνα με τη δρ Τσέρτι, η διάδοση των συγκεκριμένων βίντεο ώθησε ανθρώπους από διάφορες περιοχές του Μαρόκου να κατευθυνθούν προς την Τετουάν και τη γειτονική Φνιντέκ.
Η μαζική κινητοποίηση προκάλεσε τεράστια πίεση στα μέσα μεταφοράς. Όπως περιγράφει, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί ήταν σχεδόν άδειοι νωρίς το πρωί της Πέμπτης, όμως μέσα σε δύο ώρες είχαν γεμίσει ασφυκτικά, ακόμη και στις γραμμές υψηλής ταχύτητας προς την Ταγγέρη.
Παράλληλα, κυκλοφορούσαν βίντεο με κόσμο να επιβιβάζεται στα τρένα, καθώς πολλοί πίστεψαν ότι παρουσιαζόταν μια μοναδική ευκαιρία να περάσουν στην Ισπανία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, επικρατούσε η αντίληψη ότι «τα σύνορα είναι ανοιχτά», γεγονός που σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες οδήγησε στα τραγικά γεγονότα.
How Much Better Spain Has Become Under Pedro Sánchez
Despite the authorities’ statements about a return to normal life, this situation persists in Ceuta at night pic.twitter.com/WYK0tcNJiI
— UinHurricane (@UinHurricane) August 3, 2026
Δικαστικές αποφάσεις και οικονομική πίεση
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί μετανάστες ενθαρρύνθηκαν και από πρόσφατη απόφαση του ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία όσοι φτάνουν στην Ισπανία δια θαλάσσης δεν μπορούν να επαναπροωθηθούν άμεσα χωρίς να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη νομική διαδικασία.
Οι ισπανικές αστυνομικές ενώσεις χαρακτήρισαν την απόφαση αυτή «παράγοντα έλξης», επισημαίνοντας ότι διαφοροποιεί την αντιμετώπιση σε σχέση με όσους εισέρχονται από χερσαία σύνορα.
Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικά κέντρα διασυνοριακού εμπορίου για τους κατοίκους του Μαρόκου. Ωστόσο, τα σύνορα έκλεισαν κατά την περίοδο της πανδημίας και το μέτρο διατηρήθηκε και στη συνέχεια. Η δρ Τσέρτι εκτιμά ότι η απώλεια των εμπορικών δραστηριοτήτων οδήγησε σε απώλειες θέσεων εργασίας, αυξάνοντας την πίεση για παράτυπη είσοδο στη Θέουτα.
Όπως σημείωσε, πριν από την πανδημία πολλοί περνούσαν καθημερινά τα σύνορα για εμπορικές δραστηριότητες και επέστρεφαν την ίδια ημέρα, ενώ οι μαζικές διελεύσεις άρχισαν μετά το οριστικό κλείσιμο των συνόρων. Η ίδια πρόσθεσε ότι αρκετοί από όσους έχει συναντήσει δεν θυμούνται πλέον πόσες φορές έχουν επιχειρήσει να περάσουν, καθώς η συνεχής αποτυχία μετατρέπεται σταδιακά σε προσωπικό στόχο.
STEPHEN GLOVER: Spain’s border crisis is a wake-up call to Burnham who’s deep in the realms of delusion if he thinks his party’s stopping the boats https://t.co/MMDMDgGKp3
— Daily Mail (@DailyMail) August 3, 2026
Οι «ιστορίες επιτυχίας» εξακολουθούν να λειτουργούν ως κίνητρο
Στα κοινωνικά δίκτυα συνεχίζουν να διακινούνται ακόμη και κινούμενα γραφικά που παρουσιάζουν τη διαδρομή προς τη Θέουτα και την απόσταση που απαιτείται να διανύσει κανείς κολυμπώντας. Παράλληλα, υπάρχουν και βίντεο μεταναστών που επέστρεψαν στο Μαρόκο, αποθαρρύνοντας άλλους από το να επιχειρήσουν το ταξίδι, περιγράφοντας τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη δρ Τσέρτι, το προφίλ των ανθρώπων που επιχειρούν να εγκαταλείψουν το Μαρόκο έχει αλλάξει αισθητά. Πλέον δεν πρόκειται μόνο για άνδρες ηλικίας 18 έως 29 ετών, αλλά και για οικογένειες, άτομα με αναπηρία και γυναίκες που ταξιδεύουν μόνες τους. Η μαζική κινητοποίηση ξεπέρασε ακόμη και τις δυνατότητες των μαροκινών αρχών, με αστυνομικούς να συμμετέχουν σε πολλές περιπτώσεις σε επιχειρήσεις διάσωσης.
Η ειδικός επισημαίνει ότι η υψηλή ανεργία, ιδιαίτερα στους νέους, σε συνδυασμό με τις ιστορίες όσων καταφέρνουν να φτάσουν στην Ισπανία ή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυρό κίνητρο.
Ερωτηθείσα αν ένα αντίστοιχο φαινόμενο μπορεί να επαναληφθεί, απάντησε θετικά, σημειώνοντας ότι όσο παραμένουν η οικονομική απογοήτευση και οι περιορισμένες προοπτικές για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, οποιαδήποτε νέα ευκαιρία ενδέχεται να οδηγήσει ξανά σε μαζικές απόπειρες διέλευσης.
