Πόλεμος στην Ουκρανία: Πόση αξία έχει η Κοστιαντινίβκα

Οι ρωσικές δυνάμεις, ωστόσο, θα δυσκολευτούν να προχωρήσουν πολύ βαθύτερα στο Ντονμπάς. Ως αποτέλεσμα, η Ρωσία αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, κάτι που δεν θα κάμψει την αποφασιστικότητα του Κιέβου, αλλά θα καταστήσει τον φετινό χειμώνα τον πιο σκληρό του πολέμου. Στις 17 Ιουλίου, ο εκπρόσωπος της Αστυνομίας του Ντονέτσκ, Πάβλο Ντιατσένκο, δήλωσε ότι η Κοστιαντινίβκα, μια σημαντική πόλη στο νοτιότερο τμήμα της επαρχίας και σημαντικός κόμβος ανεφοδιασμού στη ζώνη οχυρών Σλοβιάνσκ-Κραματόρσκ, έχει πλέον σχεδόν αδειάσει από αμάχους και είναι τόσο ασφυκτικά περικυκλωμένη από τις ρωσικές δυνάμεις, ώστε οι εναπομείναντες κάτοικοι δεν μπορούν πλέον να απομακρυνθούν με οχήματα και αναγκάζονται να διαφύγουν με τα πόδια.

Σύμφωνα με αναφορές, ρωσικές μονάδες εφόδου έχουν εισέλθει στις δυτικές, νοτιοανατολικές και ανατολικές συνοικίες της πόλης, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις εξακολουθούν να κρατούν τον βορειοδυτικό τομέα και το κέντρο της. Καθώς οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν τη βραδεία και δαπανηρή χερσαία επίθεσή τους σε ολόκληρο το Ντονμπάς, η ουκρανική επιχείρηση αεροπορικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών ενεργειακών και βιομηχανικών υποδομών, καθώς και στόχων στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας, έχει φτάσει στη μεγαλύτερη έντασή της από την έναρξη του πολέμου. Οι επιθέσεις αυτές έχουν προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, οι οποίες πλέον επηρεάζουν τις περισσότερες ρωσικές περιφέρειες, οδηγώντας τη Μόσχα να αναστείλει τις εξαγωγές ντίζελ και να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Κριμαία.

Καθώς η ευρύτερη ρωσική επίθεση παρουσιάζει προβλήματα, η Ρωσία έχει διοχετεύσει τους πόρους της στην προσπάθεια προέλασης προς την Κοστιαντινίβκα, όπου το πλεονέκτημά της σε ανθρώπινο δυναμικό συνεχίζει να επιτυγχάνει αποτελέσματα που η χερσαία εκστρατεία της δεν έχει καταφέρει σε άλλους τομείς μέσα στη φετινή χρονιά. Αν και η Ρωσία ελέγχει περίπου το 90% του Ντονμπάς, η ρωσική προέλαση κατά μήκος του μετώπου έχει επιβραδυνθεί φέτος σε σύγκριση με το 2025 και σε ορισμένους τομείς έχει, μάλιστα, αντιστραφεί, απέχοντας σημαντικά από τους στόχους που είχαν προβλέψει οι Ρώσοι διοικητές για το χρονοδιάγραμμα της εαρινής-θερινής επίθεσης.

Η προσπάθεια δημιουργίας μιας ζώνης ασφαλείας στην περιοχή Σούμι, η οποία εδώ και καιρό χρησιμοποιείται ως βάση για διασυνοριακές επιδρομές, έχει επίσης σταματήσει. Παράλληλα, έχει επιβραδυνθεί και η προσπάθεια των ρωσικών δυνάμεων να διασπάσουν την ουκρανική άμυνα στο Κουπιάνσκ, στην περιοχή του Χαρκόβου, κόβοντας τη θέση της Ουκρανίας στα δύο. Εκεί οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος, αλλά με ρυθμό που δυσκολεύεται να διατηρηθεί από τις ίδιες τις γραμμές ενίσχυσής τους. Καθώς κανένα άλλο μέτωπο δεν έχει αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν επικεντρώσει την προσπάθειά τους στην προέλαση προς την Κοστιαντινίβκα. Ακόμη και εκεί, όμως, η πρόοδος είναι αργή και έχει μεγάλο κόστος σε απώλειες. Παρ’ όλα αυτά, το ανθρώπινο δυναμικό της Ρωσίας έχει διατηρηθεί σε επαρκές επίπεδο, με τις νέες στρατολογήσεις να επιτρέπουν τη συνέχιση της συγκεντρωμένης πίεσης σε ένα συγκεκριμένο μέτωπο. Στην Κοστιαντινίβκα, αυτή η πίεση ασκείται πάνω σε εξαντλημένες ουκρανικές ταξιαρχίες, οι οποίες έχουν αποδυναμωθεί έπειτα από χρόνια πολεμικών επιχειρήσεων χωρίς επαρκείς ενισχύσεις και αντικαταστάσεις προσωπικού.

Ομως, ακόμη και αν η Ρωσία καταφέρει να καταλάβει την Κοστιαντινίβκα μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η κατάληψή της δεν θα σημαίνει ότι το υπόλοιπο Ντονμπάς θα πέσει σύντομα, καθώς η Μόσχα δεν διαθέτει το απαραίτητο Πεζικό για να προχωρήσει ταχύτερα χωρίς να προβεί σε μια πολιτικά επικίνδυνη ευρύτερη επιστράτευση. Με βάση τη συγκέντρωση δυνάμεων και τη σημασία που φαίνεται να δίνει η ρωσική διοίκηση στην Κοστιαντινίβκα, η τελική φάση της μάχης πιθανότατα θα μοιάζει με εκείνη του Ποκρόβσκ, μίας ακόμη οχυρωμένης πόλης, όπου η πολύμηνη τελική περίοδος της μάχης χαρακτηρίστηκε από τη σταδιακή πίεση των ρωσικών μονάδων Πεζικού και των drones, οι οποίες απομάκρυναν τους Ουκρανούς υπερασπιστές από τα ερείπια, οικοδομικό τετράγωνο προς οικοδομικό τετράγωνο, μέχρι που η διατήρηση των θέσεων κατέστη αδύνατη στις αρχές του 2026. Ωστόσο, η κατάληψη της Κοστιαντινίβκα δεν θα ανοίξει έναν γρήγορο δρόμο για βαθύτερη ρωσική προέλαση στο Ντονμπάς. Θα εξακολουθούν να βρίσκονται ανάμεσα στις ρωσικές δυνάμεις και τον πλήρη έλεγχο της περιοχής οι ιδιαίτερα οχυρωμένες πόλεις Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ, καθώς και ένα πολυεπίπεδο σύστημα άμυνας με drones, το οποίο μετατρέπει την πρώτη γραμμή σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη ζώνη καταστροφής. Η συνέχιση της προέλασης με τον ρυθμό που έχουν επιδείξει μέχρι σήμερα οι ρωσικές δυνάμεις θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερο αριθμό στρατιωτών από όσους διαθέτει σήμερα η Ρωσία. Καθώς η στρατολόγηση εθελοντών μέσω συμβάσεων επιβραδύνεται και αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω, λόγω της μείωσης της διαθέσιμης δεξαμενής ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να καταταγούν, η πιο άμεση λύση θα ήταν μια νέα επιστράτευση. Ωστόσο, μια γενική επιστράτευση αντίστοιχη με εκείνη του Σεπτεμβρίου 2022 θεωρείται απίθανη, ιδιαίτερα εν όψει των εκλογών για την Κρατική Δούμα τον Σεπτέμβριο.

Η Ρωσία είναι πιθανό να εντείνει τους βομβαρδισμούς εναντίον των ουκρανικών πόλεων, οι οποίοι μπορεί να καταστήσουν τον επερχόμενο χειμώνα έναν από τους σκληρότερους του πολέμου για τους Ουκρανούς πολίτες. Ωστόσο, είναι απίθανο αυτή η στρατηγική να αναγκάσει το Κίεβο να κάνει παραχωρήσεις. Καθώς οι ρωσικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν ολοένα και μεγαλύτερες δυσκολίες στην κατάληψη εδαφών στο πεδίο της μάχης, το Κρεμλίνο αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη στρατηγική των αεροπορικών πληγμάτων. Οι ρωσικές επιθέσεις από αέρος αναμένεται να γίνουν πιο θανατηφόρες και δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν, καθώς η Ρωσία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την οξεία έλλειψη της Ουκρανίας σε αναχαιτίσεις των PAC-3 αμερικανικής κατασκευής, τα μόνα πυρομαχικά που μπορούν να αναχαιτίσουν βαλλιστικούς πυραύλους – ένα οπλικό σύστημα από το οποίο η Ρωσία δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει έλλειψη.

Με τους πυραύλους της να παραμένουν διαθέσιμοι σε σταθερή ροή, η ρωσική εκστρατεία βομβαρδισμών πιθανότατα θα ακολουθήσει το γνώριμο εποχικό μοτίβο της. Κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου καλοκαιριού, οι ρωσικές επιθέσεις αναμένεται να συνεχίσουν να πλήττουν αμυντικά εργοστάσια, λιμάνια, εγκαταστάσεις καυσίμων και κόμβους ανεφοδιασμού και μεταφορών. Το φθινόπωρο, η στόχευση πιθανότατα θα μετατοπιστεί προς το ηλεκτρικό δίκτυο, τις υποδομές φυσικού αερίου και θέρμανσης, από τις οποίες εξαρτάται ο ουκρανικός πληθυσμός για την επιβίωσή του κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Η Ρωσία βομβαρδίζει ουκρανικές πόλεις κάθε χειμώνα από το 2022, χωρίς να έχει καταφέρει να κάμψει αυτήν την αποφασιστικότητα, και μια πέμπτη αντίστοιχη εκστρατεία είναι απίθανο να πετύχει χωρίς μια σημαντική ρωσική επιτυχία στο πεδίο της μάχης. Με την Ουκρανία να ενισχύεται από την αποτελεσματική επιχείρηση επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας βαθιά μέσα στη Ρωσία, τη συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή οικονομική στήριξη και -τουλάχιστον προς το παρόν- τα πιο θετικά μηνύματα από την Ουάσιγκτον, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να πιστεύει ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της, καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει ισχυρό κίνητρο να καταλήξει σε συμφωνία.