Πετρέλαιο: Οι τιμές πέφτουν στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν καθώς ανακάμπτει η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ

Το αργό πετρέλαιο Brent, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, έπεσε την Πέμπτη (25/06) στο χαμηλό των 72,24 δολαρίων το βαρέλι, ελαφρώς χαμηλότερα από το επίπεδο της προηγούμενης ημέρας, πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν πυραυλικές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου. Οι τιμές έχουν υποχωρήσει κατά περισσότερο από 20% αυτό το μήνα.

Το αργό πετρέλαιο Brent με παράδοση τον Αύγουστο διαπραγματευόταν σε χαμηλότερη τιμή από αυτό με παράδοση τον Σεπτέμβριο, το οποίο διαμορφωνόταν στα 73,59 δολάρια, σηματοδοτώντας άφθονη προσφορά βραχυπρόθεσμα.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε την Τετάρτη (24/06) ότι οι αποστολές μέσω των Στενών προσεγγίζουν τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με τουλάχιστον 20 εκατομμύρια βαρέλια να εξέρχονται από τα Στενά το προηγούμενο 24ωρο.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το Ιράν ανέλαβε τον ουσιαστικό έλεγχο του ζωτικής σημασίας περάσματος, διακόπτοντας τις ροές πετρελαίου και προκαλώντας αναστάτωση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και στην ευρύτερη οικονομία.

Παρά την ανάκαμψη της κίνησης, το Ιράν έδωσε σήμα ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί τον έλεγχο. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν τα πλοία να τηρούν τις διαδρομές μέσω των Στενών που έχουν καθοριστεί από την Τεχεράνη, απορρίπτοντας ως απαράδεκτες και επικίνδυνες τις πρόσφατα ανακοινωθείσες ναυτιλιακές διαδρομές που δεν έχουν συντονιστεί με το Ιράν.

Πλοία αγκυροβολημένα στα Στενά του Ορμούζ, όπως φαίνονται από το Μουσάνταμ του Ομάν. REUTERS/Stringer

Η προειδοποίηση ήρθε αφότου το Ομάν ανακοίνωσε προσωρινές ναυτιλιακές λωρίδες μέσω των Στενών σε συντονισμό με τον ναυτιλιακό οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών.

Τα στοιχεία από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό του ΟΗΕ έδειξαν ότι 57 πλοία που μετέφεραν περίπου 1.100 ναυτικούς έχουν διέλθει από τα Στενά από τις 23 Ιουνίου βάσει του σχεδίου εκκένωσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επεδίωξε να καθησυχάσει τους συμμάχους του Κόλπου που είναι επιφυλακτικοί με την προκαταρκτική συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη. Μιλώντας στο Μπαχρέιν —όπου εδρεύει ο Πέμπτος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ— δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν μια διαρκή ειρήνη που δεν θα αποβεί εις βάρος της περιφερειακής ασφάλειας ή ευημερίας.

Ανέφερε ότι δεν θα επιτραπεί στην Τεχεράνη να επιβάλει τέλη στα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία πριν από τον πόλεμο μετέφεραν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

«Η πραγματικότητα είναι ότι καμία χώρα στη Γη δεν έχει το δικαίωμα να χρεώνει για τη χρήση διεθνών πλωτών οδών. Και αυτό δεν θα αποτελέσει ποτέ αποδεκτή προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας», δήλωσε ο Ρούμπιο στους υπουργούς Εξωτερικών των αραβικών κρατών του Κόλπου, σύμφωνα με το Reuters.

Ο Μπαντρ μπιν Χαμάντ Αλ Μπουσαΐντι, υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, το οποίο βρίσκεται απέναντι από το Ιράν στα Στενά, δήλωσε στη συνάντηση ότι οι μελλοντικές ναυτιλιακές ρυθμίσεις δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν διόδια.

Κριτική στον Τραμπ από τους Ρεμπουπλικανούς

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. REUTERS/Evan Vucci

Η διπλωματική αυτή προσπάθεια έρχεται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει αυξανόμενη κριτική στο εσωτερικό της χώρας του για τον πόλεμο στο Ιράν.

Σε μια κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση με ομοϊδεάτες του Ρεπουμπλικάνους την Τετάρτη (24/06), ο Τραμπ ήρθε σε σύγκρουση με τον γερουσιαστή Μπιλ Κάσιντι, λίγο πριν η κυβέρνησή του ζητήσει από το Κογκρέσο δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την κάλυψη των εξόδων της σύγκρουσης.

Αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι που παρευρέθηκαν δήλωσαν ότι ο Τραμπ ενεπλάκη σε λεκτική αντιπαράθεση με τον Κάσιντι, ο οποίος είπε ότι η κυβέρνηση έπρεπε να εξηγήσει τη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα, η οποία δίνει στο Ιράν οικονομικά κίνητρα, αλλά υπολείπεται των στόχων που είχε θέσει ο ίδιος στην αρχή του πολέμου. «Δεν φαίνεται, αν και δεν το γνωρίζω με βεβαιότητα, ότι η πορεία αυτού του θέματος εξελίσσεται με τον τρόπο που μας είχαν πει», δήλωσε ο Κάσιντι στους δημοσιογράφους.

Σε μια κίνηση που θεωρήθηκε ως υποστηρικτική προς τον Τραμπ, οι ηγέτες των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία προγραμμάτισαν μια μεταμεσονύκτια ψηφοφορία για να μπλοκάρουν ένα ψήφισμα που επεδίωκε τον τερματισμό των εχθροπραξιών με το Ιράν.

Η Γερουσία ψήφισε με 50 έναντι 47 για να σταματήσει το μέτρο για τις πολεμικές εξουσίες, το οποίο είχε προχωρήσει διαδικαστικά τον Μάιο.

«Αυτή η ψηφοφορία προειδοποιεί το Ιράν», ανέφερε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά την ψηφοφορία της Τετάρτης (24/06), αν και αυτό δεν επηρεάζει την προηγούμενη ψηφοφορία.

Ο πόλεμος στο Ιράν «βαρίδι» για τους Ρεπουμπλικανούς του Τραμπ

Ο πόλεμος βαραίνει σημαντικά τον Τραμπ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Μόνο ένας στους τέσσερις Αμερικανούς πιστεύει ότι ο πόλεμος άξιζε το κόστος του, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos.

Έχουν προκύψει αντικρουόμενες αναφορές σχετικά με στοιχεία της συμφωνίας-πλαίσιο, γεγονός που έχει προκαλέσει κριτική στον Τραμπ τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Οι διαφωνίες επιμένουν σχετικά με τα οικονομικά κίνητρα προς το Ιράν, τις πυρηνικές επιθεωρήσεις, τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και τον παράλληλο πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο.

Η συμφωνία ορίζει 60 ημέρες συνομιλιών για την αντιμετώπιση πιο ακανθωδών ζητημάτων, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Σκεπτικισμός στη Μέση Ανατολή

Άνθρωποι περπατούν σε έναν δρόμο κοντά σε μια τοιχογραφία που απεικονίζει τον αείμνηστο Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στην Τεχεράνη. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Η συμφωνία έχει προκαλέσει σκεπτικισμό στη Μέση Ανατολή, όπου πολλά κράτη δέχθηκαν επίθεση από το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου και τη θεωρούν υπερβολικά γενναιόδωρη προς την Τεχεράνη, συμπεριλαμβανομένου ενός ταμείου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων και της χαλάρωσης ορισμένων κυρώσεων.

Οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στον Κόλπο φοβούνται ότι το ταμείο ανοικοδόμησης θα μπορούσε να βοηθήσει το Ιράν να ανασυγκροτήσει τον στρατό του. Η συμφωνία επίσης δεν αντιμετωπίζει τη χωρητικότητα των βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης.

Βάσει της συμφωνίας, το Ιράν πρέπει να επιτρέψει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ για 60 ημέρες, και η Τεχεράνη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να επιβάλει διόδια μετά από αυτό το διάστημα.

Το Ιράν θα μπορούσε να προτείνει περιβαλλοντικά τέλη, τέλη ναυσιπλοΐας και ασφάλειας στις επικείμενες συνομιλίες με τα κράτη του Κόλπου, δήλωσε διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της στον Κόλπο αντιτίθενται σε τέτοια τέλη.

Συνομιλίες ανάμεσα σε Ισραήλ και Λίβανο στην Ουάσιγκτον

Το Ισραήλ κλιμακώνει την επίθεση στον Λίβανο. REUTERS/Stringer

Στην Ουάσιγκτον, ο Λίβανος και το Ισραήλ συζήτησαν την Τετάρτη (24/06) μια πρόταση που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ για την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από ορισμένα εδάφη που κατέλαβαν.

Την Πέμπτη (25/06), ανώτεροι Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι διέψευσαν ότι υπήρξε οποιαδήποτε ισραηλινή αποχώρηση από τον κατεχόμενο νότιο Λίβανο, αφότου Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε αποσύρει ορισμένα από τα στρατεύματά του ως κίνηση καλής θέλησης.

Το Ισραήλ μάχεται εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο από τότε που η μαχητική οργάνωση επιτέθηκε στο Ισραήλ στις 2 Μαρτίου προς υποστήριξη του Ιράν, και η Τεχεράνη έχει καταστήσει την παύση των εχθροπραξιών εκεί κεντρικό αίτημά της σε οποιαδήποτε μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.