Σε μια ευρείας κλίμακας αναδιάταξη της στρατιωτικής και ασφαλιστικής ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας προχώρησε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ανακοινώνοντας σειρά διορισμών σε θέσεις-κλειδιά των Ενόπλων Δυνάμεων, των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και της Μπασίτζ.
Οι αποφάσεις αφορούν συνολικά έξι κρίσιμες θέσεις και έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη επιχειρεί να αποκαταστήσει τη στρατιωτική της διοίκηση μετά τις σοβαρές απώλειες που προκάλεσαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που άρχισαν στις 28 Φεβρουαρίου.
Αρκετές από τις θέσεις αυτές παρέμεναν για μήνες χωρίς επίσημη επικύρωση, καθώς μετά τις επιθέσεις η ιρανική στρατιωτική ηγεσία λειτουργούσε σε αρκετές περιπτώσεις με προσωρινές ή de facto διοικήσεις.
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Ο Αλί Αμπντολαχί στην κορυφή των Ενόπλων Δυνάμεων
Τη θέση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων αναλαμβάνει ο υποπτέραρχος Αλί Αμπντολαχί, ο οποίος μέχρι σήμερα βρισκόταν στην ηγεσία του Κεντρικού Στρατηγείου Χατάμ αλ-Ανμπίγια.
Πρόκειται για το επιχειρησιακό διοικητήριο που έχει την ευθύνη του συντονισμού των διαφορετικών συνιστωσών των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων σε περιόδους πολέμου.
Διαβάστε Επίσης
Ο Αμπντολαχί είχε επομένως ήδη κεντρικό ρόλο στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στον συντονισμό του ιρανικού στρατού, των Φρουρών της Επανάστασης και άλλων στρατιωτικών μηχανισμών. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε προχωρήσει και σε δημόσιες δηλώσεις, προειδοποιώντας ΗΠΑ και Ισραήλ.
Αναπληρωτής του ορίστηκε ο ταξίαρχος Κιουμάρς Χαϊντερί, πρώην διοικητής των χερσαίων δυνάμεων του ιρανικού στρατού.
Ο Αμπντολαχί παίρνει τη θέση του Αμπντολραχίμ Μουσαβί, ο οποίος σκοτώθηκε στις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, μαζί με τον τότε αρχηγό των Φρουρών της Επανάστασης Μοχάμεντ Πακπούρ και τον υπουργό Άμυνας Αζίζ Νασιρζαντέχ.
Ο Βαχιντί αναλαμβάνει τους Φρουρούς της Επανάστασης
Σημαντική είναι και η αλλαγή στην κορυφή του ισχυρότερου στρατιωτικού και πολιτικο-ασφαλιστικού μηχανισμού του ιρανικού καθεστώτος.
Ο ταξίαρχος Αχμάντ Βαχιντί, πρώην υπουργός Άμυνας, διορίστηκε επισήμως αρχηγός των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), ενώ παράλληλα προήχθη στον βαθμό του υποστράτηγου.
Ο Βαχιντί είχε ήδη εμφανιστεί δημοσίως ως επικεφαλής των Φρουρών μετά τον θάνατο του Μοχάμεντ Πακπούρ. Η σημερινή απόφαση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ουσιαστικά επικυρώνει επίσημα τον ρόλο που είχε αναλάβει.
Αναπληρωτής διοικητής των Φρουρών αναλαμβάνει ο Μοστάφα Ιζαντί, ο οποίος στο παρελθόν είχε βρεθεί στην ηγεσία του Στρατηγείου Χατάμ αλ-Ανμπίγια για τον κυβερνοπόλεμο και τις νέες απειλές.
Η επιλογή του Βαχιντί αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω της θέσης που κατέχουν οι Φρουροί της Επανάστασης στον μηχανισμό εξουσίας της Τεχεράνης, καθώς αποτελούν βασικό στρατιωτικό, πολιτικό και μηχανισμό ασφαλείας του καθεστώτος.
Νέα διοίκηση και στο Ναυτικό των Φρουρών
Αλλαγή πραγματοποιείται και στην ηγεσία του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης. Ο υποναύαρχος Αλί Αζμαΐ διορίστηκε επίσημα διοικητής της ναυτικής δύναμης των IRGC. Είχε ήδη παρουσιαστεί δημοσίως ως επικεφαλής της τον Ιούλιο, μετά τον θάνατο του προηγούμενου διοικητή, Αλιρεζά Τανγκσιρί.
Ο διορισμός του θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός λόγω της στρατηγικής θέσης που κατέχει το Στενό του Ορμούζ. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, με τεράστια σημασία για τις ενεργειακές και εμπορικές ροές.
Η νέα ηγεσία του Ναυτικού των Φρουρών αποκτά έτσι ιδιαίτερο βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία το Ορμούζ παραμένει ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Χοσεΐν Ταέμπ επιστρέφει στην ηγεσία της Μπασίτζ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί ο διορισμός του Χοσεΐν Ταέμπ στην ηγεσία της πολιτοφυλακής Μπασίτζ, η οποία αποτελεί τμήμα των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο Ταέμπ διαθέτει μακρά παρουσία στον ιρανικό μηχανισμό ασφαλείας. Στο παρελθόν είχε ηγηθεί της Μπασίτζ και στη συνέχεια παρέμεινε για περισσότερο από μία δεκαετία επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης.
Το 2022 απομακρύνθηκε από την υπηρεσία πληροφοριών, μετά από μια σειρά σοβαρών παραβιάσεων ασφαλείας και επιχειρήσεων στο εσωτερικό του Ιράν που είχαν αποδοθεί στο Ισραήλ.
Παρά την αποχώρησή του από τη συγκεκριμένη θέση, παρέμεινε κοντά στον πυρήνα της εξουσίας και θεωρείται πρόσωπο με ισχυρούς δεσμούς με το δίκτυο ασφαλείας που περιβάλλει τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Η επιστροφή του στην κορυφή της Μπασίτζ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η οργάνωση αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς εσωτερικής καταστολής και κινητοποίησης του ιρανικού καθεστώτος.
Γιατί προχωρά τώρα η Τεχεράνη στις αλλαγές
Οι νέοι διορισμοί συνδέονται άμεσα με τα κενά που δημιουργήθηκαν στην ανώτατη στρατιωτική διοίκηση μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου.
Ορισμένοι από τους προηγούμενους κορυφαίους διοικητές των Ενόπλων Δυνάμεων και των Φρουρών σκοτώθηκαν, με αποτέλεσμα η στρατιωτική αλυσίδα διοίκησης να λειτουργεί επί μήνες με προσωρινές λύσεις.
Με τις σημερινές αποφάσεις, η ηγεσία του Ιράν επιχειρεί να δώσει επίσημη και μόνιμη μορφή στη νέα διοικητική δομή.
Παράλληλα, η επιλογή προσώπων με σημαντική εμπειρία στους Φρουρούς, στις υπηρεσίες πληροφοριών και στις επιχειρησιακές δομές δείχνει ότι η στρατιωτική ετοιμότητα και η εσωτερική ασφάλεια βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες της νέας ηγεσίας.
Νέα κίνηση και στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας
Η αναδιοργάνωση δεν περιορίζεται στις Ένοπλες Δυνάμεις. Μόλις μία ημέρα πριν από τις σημερινές στρατιωτικές τοποθετήσεις, ο πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης Μοχσέν Ρεζάι τοποθετήθηκε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.
Παράλληλα, ορίστηκε εκπρόσωπος του ανώτατου ηγέτη στο Συμβούλιο.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη ενισχύει την παρουσία προσώπων με βαθύ στρατιωτικό και επαναστατικό υπόβαθρο στον στενό πυρήνα λήψης αποφάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας έχει καθοριστικό ρόλο σε ζητήματα πολέμου, εξωτερικής πολιτικής, διαπραγματεύσεων και στη συνολική στρατηγική του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς αντιπάλους του.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο
Οι αλλαγές στην κορυφή της στρατιωτικής διοίκησης πραγματοποιούνται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για την Τεχεράνη. Το Ιράν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του πολέμου, ενώ το Στενό του Ορμούζ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα αντιπαράθεσης με την Ουάσινγκτον.
Ο Μοχσέν Ρεζάι έχει υιοθετήσει σκληρή στάση στο ζήτημα του Ορμούζ, ενώ ο διορισμός του Αλί Αζμαΐ στο Ναυτικό των Φρουρών προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τεχεράνης στην περιοχή.
Το γεγονός ότι ταυτόχρονα ενισχύεται η παρουσία έμπειρων στελεχών των Φρουρών στον μηχανισμό εξουσίας δείχνει τη βαρύτητα που αποδίδει η ιρανική ηγεσία στη στρατιωτική ισχύ και στον έλεγχο της ασφάλειας.
Περισσότερη εξουσία στους μηχανισμούς ασφαλείας
Το σύνολο των νέων διορισμών ενισχύει την εικόνα ενός ιρανικού μηχανισμού εξουσίας στον οποίο οι στρατιωτικοί και οι υπηρεσίες ασφαλείας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο βάρος.
Διεθνείς αναλύσεις των τελευταίων μηνών έχουν επισημάνει ότι, παρά τις σοβαρές απώλειες που υπέστη η ιρανική ηγεσία, οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Μετά τον πόλεμο, η ανασυγκρότηση της στρατιωτικής διοίκησης, η προστασία από ενδεχόμενες νέες εξωτερικές επιθέσεις και ο φόβος νέων εσωτερικών αναταραχών καθιστούν την ασφάλεια και τη στρατιωτική ισχύ κεντρικές προτεραιότητες.
Οι αποφάσεις του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, επομένως, δεν αποτελούν απλώς μια σειρά αλλαγών προσώπων. Συνθέτουν μια ευρύτερη αναδιάταξη της στρατιωτικής και ασφαλιστικής μηχανής του Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της μετά τις βαριές απώλειες της προηγούμενης περιόδου.
